6 Korpus Armijny (Imperium Rosyjskie)

6 Korpus Armijny

6-й армейский корпус

Historia
Państwo	Imperium Rosyjskie
Sformowanie	1830, 1877
Rozformowanie	1831, 1917
Tradycje
Rodowód	Samodzielny Korpus Litewski
Kontynuacja	II Siczowy Korpus Zaporoski
Działania zbrojne
Powstanie listopadowe I wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja	Łomża, Białystok
Rodzaj sił zbrojnych	Cesarska Armia Rosyjska
Rodzaj wojsk	piechota

6 Korpus Armijny (ros. 6-й армейский корпус, 6 ак) – korpus Armii Imperium Rosyjskiego.

Formowanie i zmiany organizacyjne

6 KA powstał w 1830 z przemianowania Samodzielnego Korpusu Litewskiego. W 1831 uczestniczył w tłumieniu powstania listopadowego. Po upadku powstania korpus rozwiązano.

Ponownie 6 KA został sformowany 19 lutego 1877. Korpus stacjonował na terenie Warszawskiego Okręgu Wojskowego, a jego sztab mieścił się w garnizonie Łomża i Białystok (do 1 lutego 1913 i po 1 kwietnia 1914). W 1913 roku naczelnym lekarzem korpusu był gen. lek. Aleksander Bernatowicz.

W sierpniu 1917 uległ ukrainizacji i pod nazwą II Siczowy Korpus Zaporoski (dowódca generał Gieorgij Mandryka) wszedł w skład Armii Czynnej Ukraińskiej Republiki Ludowej. 6 października żołnierze 6 KA zażądali zwołania zjazdu Rad i ustanowienia władzy radzieckiej.

Żołnierze korpusu

Dowódcy korpusu:

• gen. piechoty A. A. Błagowieszczenskij (wrzesień 1912 – sierpień 1914)
• gen. por. Piotr Bałujew (sierpień – listopad 1914)
• gen. por. Wasilij Gurko (listopad 1914 – luty 1916)
• gen. por. A. J. Gutor (marzec 1916 – kwiecień 1917)
• gen. por. A. A. Dmitiew (kwiecień 1917)
• gen. por. W. W. von Notbek (kwiecień – wrzesień 1917)
• gen. mjr P. A. Markodiejew (od września 1917)

W 1913 roku naczelnym lekarzem 6 Korpusu Armijnego w Łomży był Aleksander Bernatowicz.

Struktura organizacyjna

Organizacja w 1914

• dowództwo i sztab – Łomża
• 4 Dywizja Piechoty – Łomża
• 16 Dywizja Piechoty – Białystok
• 4 Dywizja Kawalerii – Białystok
• 6 dywizjon haubic – Łuków
• 10 batalion saperów – Nowogród
• Kadra 1 batalionu taborów

Podporządkowanie

• 2 Armii (od 2 sierpnia 1914)
• 10 Armii (od 22 września 1914)
• 1 Armii (2 października – 15 grudnia 1914)
• 2 Armii (7 stycznia – 4 maja 1915)
• 11 Armii (8 czerwca – grudzień 1917)

Bibliografia

• Mark Conrad: The Russian Army, 1914. 2001. [dostęp 2023-09-30]. (ang.).
• Alexey Likhotvorik: 6-й армейский корпус. [w:] Русская армия в Первой мировой войне [on-line]. grwar.ru, 2012. [dostęp 2025-06-04]. (ros.).
• Mikołaj Plikus (kier.): 50 lat Armii Radzieckiej. Mała kronika. Warszawa: 1968.
• Raspisanije suchoputnych wojsk 1836 - 1914, Petersburg 1914.
• Wiesław Caban, Służba rekrutów Królestwa Polskiego w armii carskiej w latach 1831-1873, Warszawa 2001, ISBN 83-7181-209-4.
• A. A. Kersnowski, Istorija russkoj armii, Moskwa 1994.
• A. A. Zalewskij I mirowaja wojna. Prawitieli i wojennaczalniki. WECZE Moskwa 2000.