Abd al-Ilah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Abd al-Ilah ibn Ali ibn Husajn
następca tronu Hidżazu, regent Jego Królewskiej Mości Fajsala, króla Iraku
ilustracja
wizerunek herbu
Następca tronu Hidżazu
Okres od 14 października 1913
do 19 grudnia 1925
Poprzednik Abd Allah
Pretendent do tronu Hidżazu
Okres od 4 czerwca 1935
do 14 lipca 1958
Poprzednik Ali I
regent Iraku
Okres od 4 kwietnia 1939
do 2 maja 1953
Poprzednik Ghazi I (król)
Następca Fajsal II (król)
Dane biograficzne
Dynastia Haszymidzi
Data i miejsce urodzenia 14 października 1913
Taif
Data i miejsce śmierci 14 lipca 1958
Bagdad
Ojciec Ali I
Matka Nafissa ibn Abd Allah
Rodzeństwo Alija
Odznaczenia
Order Orła Białego (1921-1990)

Abd al-Ilah ibn Ali ibn Husajn, arab. عبد الإله, ang. Abd al-Ilāh (ur. 1913 w Taif, zm. 14 lipca 1958 w Bagdadzie) – arabski polityk i wojskowy, następca tronu Hidżazu, regent Iraku w latach 1939–1953, marszałek, honorowy marszałek RAF. Był synem Alego I.

Abd al-Ilah przyszedł na świat już jako następca tronu Hidżazu, w związku z czym otrzymał staranne wykształcenie mające przygotować chłopca do sprawowania rządów. Podbój Królestwa Hidżazu przez Nadżd w 1925 oraz wynikłe w tym czasie liczne przewroty doprowadziły jednak do likwidacji państwa, więc Abd al-Ilah nie mógł wykorzystać zdobytej wiedzy i umiejętności w sztuce rządzenia. Ze względu na ignorowanie protestów zgłaszanych do Ligi Narodów uznał precedencję do tronu zlikwidowanego królestwa za czysto honorową i usunął się z życia politycznego, by rozwinąć karierę wojskową.

Po śmierci swego szwagra, Ghaziego I (4 kwietnia 1939), jako regent Iraku sprawował władzę w imieniu siostrzeńca, Fajsala II. Jako zagorzały zwolennik Wielkiej Brytanii został w 1941 wygnany po udanym zamachu stanu przeprowadzonym przez proniemieckie koła oficerskie – jednak niedługo potem powrócił do władzy, nie bez pomocy Brytyjczyków. Fakt ten pozwolił na wyrobienie mu powszechnej opinii marionetki Anglii i Stanów Zjednoczonych. Po zakończeniu II wojny światowej usiłował zdemokratyzować system polityczny kraju, ale nie udało mu się stworzyć stabilnych ośrodków władzy parlamentarnej. W 1953, z powodu osiągnięcia przez króla pełnoletniości, złożył urząd regenta, nadal jednak pozostał głównym doradcą Fajsala, aż do 1958, kiedy to obydwaj zginęli w trakcie rewolucji irackiej.

Postanowieniem z 20 października 1947 został przez prezydenta RP Augusta Zaleskiego odznaczony Orderem Orła Białego[1], którym udekorowany został 25 października tegoż roku w Londynie[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 308.
  2. Krzysztof Filipow: Order Orła Białego. Wyd. Białystok 1995.s. 59.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Palmowski: Słownik najnowszej historii świata 1900–2007. t. I, tłum. Agnieszka Kloch, Presspublica, Warszawa 2008 ​ISBN 978-83-7469-683-8​.