Abd al-Ilah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abd al-Ilah ibn Ali ibn Husajn
nstępca tronu Hidżazu, regent Jego Królewskiej Mości Fajsala, króla Iraku
ilustracja
wizerunek herbu
Następca tronu Hidżazu
Okres panowania od 14 października 1913
do 19 grudnia 1925
Poprzednik Abd Allah
Pretendent do tronu Hidżazu
Okres panowania od 4 czerwca 1935
do 14 lipca 1958
Poprzednik Ali I
regent Iraku
Okres panowania od 4 kwietnia 1939
do 2 maja 1953
Poprzednik Ghazi I (król)
Następca Fajsal II (król)
Dane biograficzne
Dynastia Haszymidzi
Data i miejsce urodzenia 14 października 1913
Taif
Data i miejsce śmierci 14 lipca 1958
Bagdad
Ojciec Ali I
Matka Nafissa ibn Abd Allah
Rodzeństwo Alija
Odznaczenia
Order Orła Białego

Abd al-Ilah ibn Ali ibn Husajn, arab. عبد الإله, ang. Abd al-Ilāh (ur. 1913 w Taif, zm. 14 lipca 1958 w Bagdadzie) – arabski polityk i wojskowy, następca tronu Hidżazu, w latach 1939-1953 regent Iraku, marszałek, honorowy marszałek RAF; syn Alego I.

Abd al-Ilah przyszedł na świat w 1913 r. już jako następca tronu Hidżazu. w związku z tym otrzymał staranne wykształcenie mające przygotować chłopca do sprawowania rządów. Jednak podbój Królestwa Hidżazu przez Nadżd w 1925 r. oraz wynikłe w tym czasie liczne przewroty doprowadziły do likwidacji państwa. Tak więc Abd al-Ilah nie mógł wykorzystać zdobytej wiedzy i umiejętności w sztuce rządzenia państwem. Ze względu na ignorowanie protestów zgłaszanych do Ligi Narodów uznał precedencję do tronu zlikwidowanego królestwa za czysto honorową. Dlatego usunął się z życia politycznego by rozwinąć karierę wojskową.

Po śmierci swego szwagra, Ghaziego I, 4 kwietnia 1939 r. jako regent Iraku sprawował władzę w imieniu siostrzeńca, Fajsala II. Będąc całe życie zagorzałym zwolennikiem Wielkiej Brytanii, został w 1941 r. wygnany po udanym zamachu stanu przeprowadzonym przez proniemieckie koła oficerskie. Jednak niedługo potem powrócił do władzy, nie bez pomocy Brytyjczyków. Fakt ten pozwolił na wyrobienie mu powszechnej opinii marionetki Anglii i Stanów Zjednoczonych. Po zakończeniu II wojny światowej usiłował zdemokratyzować system polityczny kraju, ale nie udało mu się stworzyć stabilnych ośrodków władzy parlamentarnej. W 1953 r. w związku z osiągnięciem przez króla pełnoletności złożył urząd regenta. Jednak wciąż pozostał głównym doradcą Fajsala, aż do roku 1958, kiedy obydwaj zginęli w trakcie rewolucji irackiej.

Postanowieniem z 20 października 1947 r. został przez prezydenta RP Augusta Zaleskiego odznaczony Orderem Orła Białego[1], którym udekorowany został 25 października tegoż roku w Londynie[2].

Przypisy

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 308.
  2. Krzysztof Filipow: Order Orła Białego. Wyd. Białystok 1995.s. 59.

Bibliografia[edytuj]

  • Jan Palmowski: Słownik najnowszej historii świata 1900-2007. t. I, tłum. Agnieszka Kloch, Presspublica, Warszawa 2008 ISBN 978-83-7469-683-8.