Adam Uziembło (polityk II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Adam Uziembło (ur. 9 października 1885 w Paryżu, zm. 1 marca 1971 w Warszawie) – polski polityk, poseł na Sejm Wileński i Ustawodawczy, wieloletni działacz Polskiej Partii Socjalistycznej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował polonistykę we Lwowie. Wstąpił do konspiracyjnej postępowej organizacji studenckiej "Promieniści" i został redaktorem jej organu prasowego "Promień". Poznał tam swoją przyszłą żonę, Marię Jadwigę Wierzejską. Zaangażował się w działalność paramilitarnej grupy "Nieprzejednani", powstałej z inspiracji Witolda Jodko-Narkiewicza. Udzielał się w Sekcji Lwowskiej PPS. Latem 1905 roku wyjechał do miejscowości Kimry nad Wołgą, do swojej matki.

W Kimrach wziął udział w ruchu rewolucyjnym 1905 roku, zostając komendantem lokalnej ponadpartyjnej Milicji Robotniczej. Oddział powstał w ramach samoobrony przed czarną sotnią, zawiązaną przez duchowieństwo i monarchistów. Liczebność Milicji dochodziła do 600 ludzi. Jej zadaniem było zagwarantowanie wolności obywatelskiej, realizacja postulatów socjalnych i walka z lichwą w środowisku kupieckim. Milicja, sprawująca władzę nad miejscowością, istniała od końca października do połowy grudnia. Uziembło rozwiązał grupę po upadku powstania moskiewskiego, wiedząc o spodziewanej interwencji wojska. W obawie przed aresztowaniem udał się do Moskwy, w Kimrach pozostawił matkę i żonę. Następnie wyruszył do Królestwa Polskiego, gdzie działał w konspiracyjnych PPS i PPS-Frakcji Rewolucyjnej[1].

W czasie I wojny światowej walczył w wojsku austriackim i Legionach.

W styczniu 1922 został wybrany do Sejmu Wileńskiego z listy Rad Ludowych. W marcu tego roku po samorozwiązaniu się Sejmu został delegatem do Sejmu Ustawodawczego. Jego podpis widnieje pod aktem przyłączenia Wileńszczyzny do Polski.

Po zakończeniu działalności politycznej zajmował się dziennikarstwem. W czasie II wojny światowej mieszkał w Krakowie, gdzie związał się z działalnością ZWZ i AK, a także lokalnego oddziału PPS. Po 1945 należał do organizacji WRN.

W 1946 wyjechał potajemnie z Polski. Osiadł w Paryżu, w którym pozostał aż do wiosny 1970. Na emigracji współpracował z polskimi ośrodkami opiniotwórczymi, m.in. Radiem Wolna Europa. Na krótko przed śmiercią wrócił do Polski.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku Ośrodek KARTA wydał wspomnienia Adama Uziembły pt. Niepodległość socjalisty, fragmenty są dostępne w wersji elektronicznej[2].

Przypisy

  1. Kimry - moja dyktatura [w:] Adam Uziembło, Niepodległość Socjalisty, Warszawa: Ośrodek Karta, 2008, s. 62-63, 65, 74, 123, 125, 128, ISBN 978-83-88288-69-2.
  2. A. Uziembło, Rewolucja w Kimrach, "Histmag.org", 3 lipca 2009.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • (red.) Jacek Majchrowski, Kto był kim w II RP, Warszawa 1994
  • Wileński słownik biograficzny, Bydgoszcz 2002, ​ISBN 83-87865-28-1

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]