Adiunkt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Adiunkt (niem.) < (łac. adiunctus – (dosł. przyprzężony) < łac. ad + iungo (przyprzęgam, przyłączam)[1] – stanowisko w szkołach wyższych i placówkach naukowo-badawczych dla pracowników naukowych lub naukowo-dydaktycznych posiadających stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego. W przeciwieństwie do samodzielnych pracowników nauki określani są czasem mianem pomocniczych pracowników nauki, ponieważ ustawa z dnia 5 listopada 1958 r. o szkołach wyższych (Dz. U. z 1958 r. Nr 68, poz. 336, akt został uchylony 1 września 1982 r.) w art. 88 pkt. 3 mówiła, że ...Pomocniczym pracownikiem nauki jest osoba powołana na stanowisko asystenta, starszego asystenta lub adiunkta.

Zatrudnienie[edytuj]

Kandydat na stanowisko adiunkta musi posiadać stopień naukowy doktora, wykazywać się aktywnością naukową udokumentowaną publikacjami w recenzowanych wydawnictwach o zasięgu krajowym bądź międzynarodowym i musi złożyć plany dalszej działalności naukowej. Ocenie podlega również działalność dydaktyczna kandydata[2]. Zatrudnienie na tym stanowisku osoby ze stopniem doktora następuje na okres do 8 lat[3]. W związku z zaawansowaniem rozprawy habilitacyjnej, po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji, możliwe jest przedłużenie zatrudnienia o dalsze 2 lata. Adiunkci bez stopnia doktora habilitowanego podlegają ocenie w czwartym i ósmym roku zatrudnienia na tym stanowisku. Adiunkci ze stopniem doktora habilitowanego podlegają ocenie co 4 lata.

Wynagrodzenie[edytuj]

Wysokość minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego, premii i dodatków pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej reguluje poprzez rozporządzenie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego[4].

W innych krajach[edytuj]

W USA i wielu krajach anglosaskich nie istnieje odpowiednik pozycji adiunkta. Często porównywana do pozycji adiunkta pozycja assistant professor różni się tym, że w przeciwieństwie do adiunkta assistant professor jest samodzielnym pracownikiem naukowym, który samodzielnie proponuje, tworzy i przeprowadza swój program naukowy, a także prowadzi seminaria magisterskie i doktoranckie oraz jest promotorem prac doktorskich. Tłumaczenie polskiego stanowiska adiunkta jako assistant professor jest więc mylące: o ile adiunkt posiadający stopień doktora habilitowanego ma w Polsce (formalnie i zwyczajowo) uprawnienia "profesorskie" (tzn. może być promotorem prac doktorskich i prowadzić niezależne badania), to adiunkt bez habilitacji takich uprawnień nie ma i jego status zazwyczaj różni się od statusu asystenta naukowo-dydaktycznego tym, że za zgodą przełożonego – kierownika katedry lub zakładu – może prowadzić seminaria magisterskie i być promotorem prac magisterskich. W przeciwieństwie do adiunkta, każdy assistant professor ma uprawnienia i obowiązki dokładnie odpowiadające pozycji profesora nadzwyczajnego, a jego promocja do pozycji associate professor (drugiego z trzech stopni profesorskich) często zależy od wypromowania przynajmniej jednej pracy doktorskiej oraz opublikowania wielu samodzielnych wyników naukowych.

W Niemczech adiunktowi odpowiada "Juniorprofessor" (od 2002 roku wprowadzono to stanowisko, aby umożliwić naukowcom robienie kariery bez habilitacji – daje ono po doktoracie 6 lat na uzyskanie dorobku pozwalającego na kolejny awans[5]), w Szwecji "lektor" (uwaga "universitetsadjunkt" lub inaczej junior lecturer to odpowiednik polskiego asystenta)[6], z kolei w Danii podobnie – adjunkt. Częstą pomyłką jest tłumaczenie stanowiska adiunkta jako adjunct professor, która to rola jest jednak zarezerwowana dla wykładowców, którzy w wymiarze nieprzekraczającym połowy etatu prowadzą zajęcia lub badania naukowe.

Adiunkt – oznacza również stopień w niektórych zawodach np. w służbie bibliotecznej (adiunkt biblioteczny, adiunkt dokumentacji i informacji naukowej)[3], muzealnictwie lub leśnictwie.


Przypisy

  1. Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, red. Marek Łaziński, s. 23, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, ISBN 978–83–01–15588–9
  2. http://wfis.uw.edu.pl/konkursy-i-zatrudnienia/zatrudnienia/adiunkt/
  3. a b Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 marca 2012 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572)
  4. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1571)
  5. What is juniorprofessor
  6. Academic Careers Observatory