Akwamanila

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Akwamanile z mosiądzu w postaci lwa, Hildesheim (1250-1300)

Akwamanile (akwamanila, akwamanilla) (łac. aqua – woda, manus – ręka) - metalowe lub ceramiczne naczynie na wodę do polewania rąk przy obrzędach liturgicznych.

Forma[edytuj | edytuj kod]

Wykonywano je z brązu, miedzi, cyny, mosiądzu lub srebra i dekorowano rytowanymi figurami lub scenami z Biblii, później także emaliowano. Pod koniec okresu romańskiego zaczęło przybierać kształty zoomorficzne (np. gryf, pies, koń, lew) i antropomorficzne (np. rycerz na koniu, brodaty człowiek).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Znane już było w starożytności oraz w Persji i krajach islamu od VII w. W chrześcijańskich obrzędach liturgicznych w Europie zaczęto je używać od XI w. Pod koniec XV w. przestały być stosowane podczas nabożeństw. Ich funkcje przejęły ampułki.

Do naszych czasów zachowała się znaczna liczba akwamanile pochodzenia flamandzkiego i niemieckiego z XIII i XIV w. W zbiorach Muzeum Czartoryskich w Krakowie znajduje się akwamanile egipskie z XI-XII w.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych, wyd. 5, red. S. Kozakiewicz, Warszawa: Wydaw. Nauk. PWN, 2011. ISBN 978-83-01-12365-9
  • Józef Zdanowski, Akwamanile, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 1, Lublin: Tow. Nauk. KUL, 1985.
  • Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki, Mały słownik terminów plastycznych, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1974.
Wikimedia Commons

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]