Ali Dżaudat al-Ajjubi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ali Dżaudat al-Ajjubi
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1886
Mosul
Data i miejsce śmierci 1969
Bejrut
premier Iraku
Okres od 1934
do 1935
Poprzednik Dżamil al-Midfa’i
Następca Dżamil al-Midfa’i
premier Iraku
Okres od 1949
do 1950
Poprzednik Nuri as-Sa’id
Następca Taufik as-Suwajdi
premier Iraku
Okres od 1957
do 1957
Poprzednik Nuri as-Sa’id
Następca Abd al-Wahhab Mardżan

Ali Dżaudat al-Ajjubi (ur. 1886 w Mosulu, zm. 1969) – iracki polityk, trzykrotny premier Iraku w latach 1934-1935, 1949-1950 i od czerwca do grudnia 1957.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec był policjantem, a na emeryturze prowadził sklep. Ukończył szkołę wojskową w Bagdadie, a następnie Akademię Wojskową w Konstantynopolu, gdzie poznał grupę innych oficerów arabskich: Dżafara al-Askariego, Nuriego as-Sa’ida, Dżamila al-Midfa’ia i Jasina al-Haszimiego. Brał udział w powstaniu arabskim przeciwko Turkom w 1916. Po utworzeniu Królestwa Wielkiej Syrii został gubernatorem wojskowym Aleppo i Hims[1]. Następnie udał się do Iraku. Był gubernatorem Al-Hilli, An-Nadżafa, Karbali, Mosulu, Dijali i Basry[1]. W latach 1923–1924 był ministrem spraw wewnętrznych w rządzie al-Askariego[2]. W 1930 był ministrem finansów w rządzie Nuriego as-Sa’ida[3].

W 1934 przekonał króla Ghaziego do rozpisania przedterminowych wyborów i powierzenia właśnie jemu teki premiera[4]. Wybory zostały sfałszowane, by większość mandatów do izby niższej przypadła zwolennikom al-Ajjubiego. Do parlamentu nie dopuszczono natomiast niemal żadnych przedstawicieli szyitów, wykluczono z niego także opozycyjną Partię Bractwa Narodowego Jasina al-Haszimiego i Dżafara Abu at-Timmana[5]. Fakt ten doprowadził do protestów plemion znad dolnego i środkowego Eufratu, z którymi sprzymierzyła się Partia Bractwa Narodowego. Przywódcy plemienni i działacze partyjni, zwłaszcza Hikmat Sulajman, opracowali plan obalenia rządu. Protesty plemion i skargi kierowane do króla sprawiły, że al-Ajjubi podał się do dymisji[5]. Nadal należał do irackiej elity władzy, nieformalnie doradzając m.in. Nuriemu as-Sa’idowi[6]. W latach 1948-1949 był ministrem spraw zagranicznych w kolejnym rządzie Nuriego as-Sa’ida[7].

Ali Dżaudat al-Ajjubi sprawował urząd premiera Iraku po raz drugi od grudnia 1949 do lutego 1950[8].

Po raz trzeci premierem Iraku był od czerwca do grudnia 1957[8], ponownie zastępując na urzędzie Nuriego as-Sa’ida, który za bardzo kojarzył się z wpływami brytyjskimi w Iraku[9]. Odszedł z urzędu w związku z planowaną unią iracko-jordańską, by Irak mógł dowieść jordańskiemu partnerowi, że jego rząd tworzą jednoznacznie prozachodni politycy[10].

Jego córka Silwa wyszła za mąż za irackiego polityka Adnana al-Badżahdżiego[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b E. Ghareeb, B. Dougherty, Historical..., s. 100.
  2. E. Ghareeb, B. Dougherty, Historical..., s. 684.
  3. E. Ghareeb, B. Dougherty, Historical..., s. 686.
  4. Ch. Tripp, Historia Iraku, s. 111-112.
  5. a b A. Dawisha, Iraq, s. 34-36.
  6. A. Dawisha, Iraq, s. 116-117.
  7. P. Kwiatkiewicz, Mocarstwa..., s. 50.
  8. a b P. Kwiatkiewicz, Mocarstwa.., s. 20.
  9. P. Kwiatkiewicz, Mocarstwa..., s. 182.
  10. P. Kwiatkiewicz, Mocarstwa..., s. 195.
  11. E. Ghareeb, B. Dougherty, Historical..., s. 469.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]