Als

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wyspy w Danii. Zobacz też: ALS.
Als
Als
Kontynent Europa
Państwo  Dania
Akwen Morze Bałtyckie
Powierzchnia 312[1] km²
Populacja (2009)
 • liczba ludności
 • gęstość

51 892[2]
ok. 166 os./km²
Położenie na mapie Danii Południowej
Mapa lokalizacyjna Danii Południowej
Als
Als
Położenie na mapie Danii
Mapa lokalizacyjna Danii
Als
Als
Ziemia54°59′N 9°55′E/54,983333 9,916667
Mapa wyspy
Mapa wyspy

Als (w Polsce używa się także niemieckiej nazwy Alsen), wyspa w Danii, w cieśninie Mały Bełt (Morze Bałtyckie), między Półwyspem Jutlandzkim a wyspą Fionia.

Geografia[edytuj]

Na wyspie Als uprawia się pszenicę i jęczmień, ludność zajmuje się sadownictwem oraz hodowlą bydła i trzody chlewnej.

Przemysł: maszynowy, włókienniczy, skórzany, spożywczy, rybołówstwo.

Wyspa jest połączona dwoma mostami[1] z Półwyspem Jutlandzkim, komunikacja promowa do Fionii. Znajduje się tu też port lotniczy (na półwyspie Kær[1]).

Najwyższy punkt: wzgórze Højeberg, 81 m n.p.m.[1]

Historia[edytuj]

W dniach 14-18 grudnia 1658 sprzymierzone siły brandenbursko-cesarsko-polskie, wspierające Danię podczas II wojny północnej, przeprowadziły operację desantową. 14 grudnia oddział piechoty zajął przyczółek, na którym następnie wylądowała jazda Stefana Czarnieckiego przeprawiwszy się przez szeroką na ok. 500 m cieśninę na łodziach, holując płynące konie[potrzebny przypis]. Desant zdobył wyspę zajętą przez Szwedów. Wydarzenie to zostało upamiętnione w Mazurku Dąbrowskiego.

W latach 1864-1866 wyspa była zajęta przez Cesarstwo Austriackie, a następnie przez Królestwo Prus. Od 1920 wyspa należy ponownie do Danii[3].

Demografia[edytuj]

Wykres liczby ludności Als na przestrzeni ostatnich 90 lat[2]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f Als. W: John Jedbo, Lars Serritslev: Danmark fra A til Å. Wyd. 1. Kopenhaga: Gyldendal, 2004, s. 12. ISBN 9788702025811. (duń.)
  2. a b c Duński Urząd Statystyczny
  3. Encyklopedia Popularna PWN, wydanie XXV, Warszawa 1997.

Bibliografia[edytuj]

  • Jan Chryzostom Pasek: Pamiętniki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987, ​ISBN 83-06-01577-0
  • PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ​ISBN 83-01-13506-9