Amunicja bocznego zapłonu

Przekrój i działanie naboju bocznego zapłonu

Przekrój i działanie nabojów (od lewej): centralnego zapłonu ze spłonką typu Boxer; centralnego zapłonu ze spłonką typu Berdan; bocznego zapłonu

Łuski po wystrzelonych nabojach:
bocznego zapłonu (po lewej),
centralnego zapłonu (po prawej)

Amunicja bocznego zapłonu – amunicja do broni palnej, w której masa zapłonowa wprasowana jest bezpośrednio w kryzę łuski. Iglica zapłonowa uderza nie w centrum tylnej części łuski lecz w bok, prawie na samym skraju.

Są to w większości naboje małokalibrowe, przeznaczone do broni sportowej, najczęściej kaliber .22 (0,22 cala, w przybliżeniu 5,6 mm).

Amunicja kalibru .22

Kaliber ten jest i był często używany jako broń sportowo-treningowa oraz do polowań na mniejszą zwierzynę np. zające, króliki (w Polsce jest to nielegalne).

Produkowane

• .22 Short, nabój używany przeważnie w małych kieszonkowych pistoletach oraz mini-rewolwerach; wprowadzony w 1857,
• .22 Long, nabój używający tej samej kuli co .22 Short ale z dłuższą łuską, wprowadzony w roku 1871
• .22 Long Rifle (LR), najpopularniejszy nabój tego typu, często będący synonimem kalibru "22" (lub ".22")
• .22 Stinger, wariant naboju .22 LR z odrobinę dłuższą łuską, ale takimi samymi całkowitymi rozmiarami naboju,
• .22 Winchester Magnum Rimfire (WMR), dłuższy i silniejszy nabój niż .22 LR
• .22 Winchester Rimfire (WRF), nabój wprowadzony dla zapewnienia większej prędkości wylotowej niż .22 LR

Specjalnego przeznaczenia

• .22 BB ("bulleted breech"), znany też jako 6mm Flobert - nabój o niskiej prędkości, jeszcze krótszy niż .22 Short; zamienny z .22 CB
• .22 CB ("conical bullet"), także nazywany 6mm Flobert - nabój o niskiej prędkości, jeszcze krótszy niż .22 Short; zamienny z .22 BB
• Quiet-22, nabój o niskiej prędkości z taką samą łuską jak .22 LR, ale mniejszą ilością prochu. Generuje o 75% mniejszy poziom hałasu niż przeciętna broń palna , a przy użyciu tłumika możliwe jest dalsze ograniczenie tego poziomu,

Przestrzałe

• .22 Extra Long, nabój opracowany w roku 1880, nie sprzedawany komercyjnie od 1935
• .22 ILARCO, nabój zaprojektowany w 1987 roku specjalnie do pistoletu maszynowego American-180
• .22 Remington Automatic, nabój specjalny do półautomatycznego karabinu Remington Model 16, nie sprzedawany od 1928
• .22 Winchester Automatic, nabój do półautomatycznego karabinu Winchester Model 1903, nie sprzedawany od 1932

Pozostałe rozmiary

• .17 HMR (Hornady Magnum Rimfire): nabój kalibru .17, bazujący na zmodyfikowanym naboju .22 WMR.
• .17 Hornady Mach 2 (.17 HM2): nabój kalibru .17, bazujący na zmodyfikowanym .22 Stinger; mało powszechny, ale dostępny.
• .17 Winchester Super Magnum (.17 WSM): nabój kalibru .17 bazujący na zmodyfikowanych ślepych nabojach do gwoździarek kalibru .27; mało popularne, ale dostępne.
• .20 czyli 5mm Remington Rimfire Magnum (5 mm RFM): nabój kalibru .20 bazujący na .22 WMR z większą energią, dalszym zasięgiem oraz bardziej płaską trajektorią w porównaniu do innych naboi bocznego zapłonu; mało popularne, ale dostępne.
• .21 Sharp: nowy rodzaj naboju kalibru .21, opartego na zmodyfikowanym .22 LR; mało popularny, ale dostępny.
• 9mm Flobert: mało popularny, ale dostępny typ naboju używanego w Europie jako "broń ogrodowa" w broni gładkolufowej ze względu na minimalne albo żadne ograniczenia prawne w niektórych krajach.. Szczególnie chętnie używane w gospodarstwach do zwalczania drobnych szkodników ponieważ ryzyko spowodowania szkód zwierząt gospodarskich jest tu minimalne.

Bibliografia

• Jerzy Modrzewski (red.): Encyklopedia techniki wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987, s. 399. ISBN 83-11-07275-2.