Anatol Ulman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdjęcie Anatola Ulmana z 2009 roku.
A. Ulman w 2009 roku.

Anatol Ulman (ur. 12 kwietnia 1931 w Nancy, Francja, zm. 14 kwietnia 2013 w Gdańsku[1][2][3]) – prozaik, poeta, autor utworów scenicznych, dziennikarz, krytyk literacki, nauczyciel.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Franciszka Ulmana i Józefy z Gibusów. Absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Poznańskiego (1955). W latach 1955-1979 pracował jako nauczyciel w szkołach średnich i wyższych w Koszalinie, Kołobrzegu i Słupsku[1][2][3]. Debiutował artykułem Wszystkie młodości w czasopiśmie Od nowa nr 8/1957.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Cigi de Montbazon (1979), Godziny błaznów w składnicy złomu. Komedia współczesna (1980), Obsesyjne opowiadania bez motywacji (1981), Szef i takie różne sprawy (1982), Potworne poglądy cynicznych krasnoludków (1985), Polujący z brzytwą (seria Ewa wzywa 07, 1988), Ojciec nasz Faust Mefistofelewicz (1991), Mord w ekspresie „Gryf” (1994), Zabawne zbrodnie (1998), Pan Tatol czyli nieostatni zajazd na dziczy. Historia burżuazyjna z końca (2000), Transakcja z amnezją. Komedia wirtualna (2000), Dzyndzylyndzy czyli postmortuizm (2007), Drzazgi. Powabność bytu (2008), Miąższ (zbiór wierszy – debiut poetycki, 2010), Oścień w mózgu. Felietony wybrane (2011).

Współpracownik m.in. Zbliżeń, Pobrzeża, Nowych Książek, Szpilek, Sycyny, Latarni Morskiej, kwartalnika eleWator.

Za książkę Dzyndzylyndzy czyli postmortuizm był nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia 2008 w kategorii proza[4].

O Ulmanie[edytuj | edytuj kod]

Rozrywkowość u Ulmana jest prymarna, wynika ona z nabytego (...) lekceważenia artyzmu. Z pełnego zaufania do najprostszych postaci komizmu (...), z wiary, że śmiała, własna i wartościowa myśl wystarczy za artyzm(...)[5]

(...)przezwyciężył Ulman schematy pisania o wojnie i seksie, wyzyskując nowoczesne narzędzia prozy powieściowej i inspiracje płynące z epiki ludowej. Czytelnik ma prawo pomyśleć, że pojawiła się powieść wybitna[6].

(...) duszoznawcze demaskatorstwo Ulmana idzie w parze z dobrą orientacją, gdzie są kulturalne granice literackich swobód.[7]

W sprzeciwie Ulmana wobec mitotwórstwa i mitografii, w jego dążeniu do skompromitowania fałszywych schematów literackich kryje się pragnienie odkrycia wewnętrznej prawdy o człowieku[8].

A wszystko (...) w konwencji groteskowo-satyrycznej, gdzie miesza się żartobliwa liryka i surrealistyczny obraz, realna geograficzno-historycznie rzeczywistość z fantazją baśniowej przypowieści, "prawda" przeplata się ze "zmyśleniem", sprawy całkiem serio z sytuacyjnymi dowcipami[9].

W nr 11(44)/2007 miesięcznika Lampa ukazał się obszerny wywiad Pawła Gołoburdy z Anatolem Ulmanem – "Wstydzę się, że jestem człowiekiem".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Anatol Ulman, pisarz z Koszalina nie żyje
  2. a b Anatol Ulman: Nekrologi
  3. a b Anatol Ulman nie żyje
  4. Nominowani 2008 | Nagroda Literacka Gdynia, nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2015-12-01].
  5. H. Bereza w: Finalność
  6. K. Rutkowski, Prolegomena do Ulmanologii [w:] Ani było, ani jest. Szkice literackie. Warszawa 1984.
  7. H. Bereza w :Fantastyka wewnętrzna
  8. M. Jentys w: Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny
  9. J.Tremer w: W stronę groteski.