Askochytoza bobiku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Objawy askochytozy na bobie
Porażony strąk bobu
Plamy na liściu bobu. Widoczne pyknidia

Askochytoza bobiku (ang. Ascochyta blight)[1] lub askochytoza bobugrzybowa choroba roślin wywołana przez Didymella fabae (anamorfa: Ascochyta fabae)[2]. Atakuje bób i bobik[3].

Występowanie i szkodliwość[edytuj]

Choroba występuje we wszystkich rejonach uprawy bobu i bobiku na świecie[3]. Występuje głównie i powoduje duże straty w latach o wysokiej ilości opadów, kiedy poraża prawie całe rośliny, natomiast w latach o przeciętnej ilości opadów atakuje tylko dolne liście i często samoistnie się kończy. Nasiona zbierane z pól na których występowała askochytoza mogą mieć gorszą jakość i mogą zawierać mykotoksyny. Ponadto choroba ta silnie wpływa na ilość plonu oraz przydatność nasion do siewu[1].

Objawy[edytuj]

Występują początkowo na dolnych liściach, a następnie na coraz młodszych, na których pojawiają się brunatne plamy. Plamy te są ciemniejsze przy brzegu, jaśniejsze w części środkowej, a ich średnica może wynosić około 1 cm. Na plamach mogą być widoczne ciemniejsze punkty, które są owocnikami grzyba (pyknidium). Liście z dużą liczbą plam zamierają. Na strąkach i łodygach plamy są brunatne, zagłębione o wzniesionych, ciemniejszych brzegach. Ze strąków grzyb poraża nasiona i powoduje, że są one drobniejsze , płaskie i pokryte ciemnobrązowymi plamami[3][1].

Epidemiologia[edytuj]

Patogen zimuje w glebie na porażonych resztkach bobu i bobiku, źródłem zakażeń są także porażone nasiona, często jednak brak na nich jakichkolwiek objawów porażenia. Najwcześniej objawy chorobowe pojawiają się na tych roślinach, które wyrosły z porażonych nasion. W sezonie wegetacyjnym na porażonych roślinach wytwarzane są zarodniki konidialne. Rozbryzgujące się krople deszczu rozprzestrzeniają je na sąsiednie rośliny dokonując infekcji wtórnych[4]. Infekcji pierwotnej mogą dokonać także roznoszone przez wiatr zarodniki workowe, ale nie odgrywają one większej roli w rozprzestrzenianiu choroby[3].

Zarodniki kiełkują przy temperaturze między 15 a 25 ° C, optymalna temperatura wynosi 20 ° C. Niezbędna do kiełkowania jest także wysoka wilgotność, a czas zwilżenia wynosi co najmniej 4 godziny[4].

Zwalczanie[edytuj]

Zwalczanie choroby polega na zaorywaniu resztek pożniwnych, używaniu do siewu zdrowych nasion, zaprawianie ziarna, uprawie roślin bardziej odpornych na askochytozę. W przypadku wystąpienia choroby na plantacji należy wykonać dwu lub trzykrotne opryskiwanie fungicydami zawierającymi karbendzymy i flusilazol (Alert 375C), fungicydami dikarboksyimidowymi (Ronilan 500SC), i prochlorazowymi (Sportak 450 EC, Mirage 450 EC). Należy wykonać dwukrotne opryskiwanie w 2-tygodniowych odstępach, za każdym razem stosując inny preparat. Pierwszy oprysk wykonuje się zaraz po pojawieniu się pierwszych objawów. Zabiegi te zwalczają również drugą powszechną chorobę bobu i bobiku – czekoladową plamistość[1].

Przypisy

  1. a b c d Zofia Fiedorow, Barbara Gołębniak, Zbigniew Weber: Choroby roślin rolniczych. Poznań: Wyd. AR Augusta Cieszkowskiego w Poznaniu, 2008, s. 157,158. ISBN 978-83-7160-468-3.
  2. dr hab. Stanisław Mazur. Najczęstsze choroby bobu. Hasło ogrodnicze, nr 06/2017
  3. a b c d red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011, s. 343, 344. ISBN 978-83-09-01077-7.
  4. a b Ascochyta blight of broad beans-Didymella fabae-Ascochyta fabae. [dostęp 2017-07-22].