Awicenia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Awicenia
Ilustracja
Avicennia marina
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd jasnotowce
Rodzina akantowate
Rodzaj awicenia
Nazwa systematyczna
Avicennia L.
Sp. Pl. 110. 1 Mai 1753[3]
Typ nomenklatoryczny

A. officinalis Linnaeus[3]

Synonimy
  • Upata Adanson[3]

Awicenia (Avicennia L.) – rodzaj drzew z rodziny akantowatych (Acanthaceae). Według The Plant List obejmuje 8–9 gatunków[4]. Rośliny te rosną na wybrzeżach wszystkich kontynentów w strefie międzyzwrotnikowej, na północy sięgając po południowe Chiny, Stany Zjednoczone i Egipt, a na południu po południową Brazylię, Australię i Nową Zelandię oraz południowe krańce Afryki. Odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu ekosystemów lasów namorzynowych i ochronie wybrzeża. Drewno wykorzystywane do celów konstrukcyjnych i na opał, z kory pozyskuje się garbniki[5].

Korzenie oddechowe Avicennia marina

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa z korzeniami podporowymi i oddechowymi[5].
Liście
Pojedyncze, naprzeciwległe, całobrzegie, zwykle eliptyczne lub jajowate[5].
Kwiaty
Zebrane w wyrastające szczytowo lub w kątach liści kwiatostany, zwykle gęste i owłosione. Poszczególne kwiaty wsparte są pojedynczymi lub podwójnymi przysadkami. Kwiaty u różnych gatunków są promieniste lub grzbieciste, do dwuwargowych. Kielich okazały, jajowaty, z pięcioma ząbkami. Korona kwiatu ma krótką, zrosłą rurkę i zwieńczona jest 4 lub 5 dłuższymi od niej płatkami. Pręciki przyrośnięte są do rurki korony, przy czym wyrastają przemiennie w stosunku do płatków. U niektórych gatunków są nieco nierówne. Zalążnia jest górna[5].
Owoce
Torebka zawierająca pojedyncze nasiono[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj o problematycznej pozycji systematycznej. Pierwotnie zaliczany był zazwyczaj do werbenowatych, ale po stwierdzeniu szeregu istotnych różnic od roślin w zakresie cech morfologicznych i anatomicznych przeniesiony został do odrębnej rodziny Avicenniaceae. Dowody molekularne wskazują na zagnieżdżenie rodzaju w obrębie drzewa filogenetycznego akantowatych i tak też jest sytuowany mimo kilku wyraźnie swoistych cech budowy[5].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[2]

Należy do podrodziny Avicennioideae Miers, rodziny akantowatych (Acanthaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[2][6].

Wybrane gatunki[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b c Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-06] (ang.).
  3. a b c Avicennia. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2014-10-12].
  4. a b Avicennia (ang.). The Plant List. [dostęp 14 stycznia 2014].
  5. a b c d e f Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 53. ISBN 1-55407-206-9.
  6. List of Genera in RUBIACEAE, [w:] Vascular plant families and genera [online], Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2010-12-03] (ang.).