Błotniak czarnogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błotniak czarnogłowy
Circus melanoleucos[1]
(Pennant, 1769)
Samiec
Samiec
Samica
Samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Circus
Gatunek błotniak czarnogłowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Błotniak czarnogłowy (Circus melanoleucos) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka z rodziny jastrzębiowatych. Wędrowny; gniazduje we wschodniej, a zimuje w południowo-wschodniej Azji. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj]

Po raz pierwszy gatunek opisał Thomas Pennant w 1769 na podstawie holotypu ze Sri Lanki. Nadał mu nazwę Falco melanoleucos[3]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza błotniaka czarnogłowego w rodzaju Circus[4]. Jest to gatunek monotypowy[4][3].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała wynosi 43–50 cm; rozpiętość skrzydeł 110–125 cm; masa ciała samca 254–325 g, masa ciała samicy 390–455 g[3]. Samiec charakterystyczny; czarna głowa i pierś kontrastują z białym spodem ciała. Wierzch ciała czarny, podobnie jak pokrywy skrzydłowe średnie i lotki I rzędu wyróżniające się na tle szarej pozostałej części skrzydła. Krawędź skrzydła biała. Samica przypomina samicę błotniaka stepowego (C. macrourus) i łąkowego (C. pygargus), jednak spód skrzydła jest jaśniejszy, z węższymi paskami na lotkach, rzadszym paskowaniem na pokrywach podskrzydłowych i bardziej szarymi lotkami, a także cechuje się bardziej szarym ogonem z węższymi paskami[5].

Zasięg występowania[edytuj]

Błotniaki czarnogłowe gniazdują na obszarze od południowej Syberii (Zabajkale) i wschodniej Mongolii na wschód po okolice Amuru i północno-wschodnie Chiny. Odnotowano również lęgi w północnej Mjanmie i północno-wschodnich Indiach (Asam). Zimowiska ciągną się od Indii i Sri Lanki po południowe Chiny, Borneo i Filipiny[3].

Ekologia i zachowanie[edytuj]

Na terenach lęgowych błotniaki czarnogłowe zamieszkują suche stepy, doliny rzeczne, łąki, bagna, niecki jezior, mokradła na wybrzeżach, pola ryżowe i trzcinowiska. Żywią się niewielkimi gryzoniami, płazami, małymi ptakami i ich pisklętami. Podobnie jak inne błotniaki, zdobyczy szukają latając nisko ponad ziemią lub siedząc na ziemi[6].

Lęgi[edytuj]

Na Syberii okres składania jaj przypada na maj, w północnej Mjanmie najprawdopodobniej na kwiecień[3], w Rosji, poza Syberią, na koniec maja[6]. Gniazdo umieszczone jest na ziemi, w wysokich trawach, trzcinach albo szuwarach, niekiedy na krzewach[3]. Zniesienie liczy 3–6 jaj o białej skorupce[6].

Status[edytuj]

IUCN uznaje błotniaka czarnogłowego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988[7].

Przypisy

  1. Circus melanoleucos, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Circus melanoleucos. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e f Orta, J., Boesman, P. & Marks, J.S.: Pied Harrier (Circus melanoleucos). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 17 marca 2017].
  4. a b Frank Gill & David Donsker: New World vultures, Secretarybird, kites, hawks & eagles. IOC World Bird List (v7.1), 8 stycznia 2017. [dostęp 17 marca 2017].
  5. Richard Grimmett, Carol Inskipp, Tim Inskipp: Birds of the Indian Subcontinent: India, Pakistan, Sri Lanka, Nepal, Bhutan, Bangladesh and the Maldives. Bloomsbury Publishing, 2016, s. 114.
  6. a b c Deshmukh, Ajit; Naoroji, Rishad K.; Saharudin, Muhd Hakim & Scott, Don: Pied Harrier Circus melanoleucus. Global Raptor Information Network, 2 grudnia 2012. [dostęp 17 marca 2017].
  7. Pied Harrier Circus melanoleucos. BirdLife International. [dostęp 17 marca 2017].