Bertran de Born

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bertran de Born
Bertran de Born.jpg
Bertran de Born z manuskryptu pieśni trubadurów
Data i miejsce urodzenia ok. 1140
Francja
Data i miejsce śmierci ok. 1220
Narodowość Francuz
Dziedzina sztuki Liryka instrumentalna

Bertran de Borntrubadur działający między 1140 a 1215 rokiem[1].

Pochodził z rodziny arystokratycznej. Był wicehrabią[2]. Jakkolwiek odziedziczył zamek w Hautefort[1], to toczył o niego spór z własnym bratem[3]. Około 1195 roku wstąpił do zakonu cysterskiego w Dalon, gdzie pozostał aż do śmierci[1]. Znany jest z wyczynów politycznych i militarnych; w ósmym kręgu piekła u Dantego[3] opisany jest jako „bezgłowe ciało trzymające za włosy swą odciętą głowę”. Został w ten sposób ukarany za podżeganie do waśni między Henrykiem II Plantagenetem a jego synami[1], choć jego udział w sporze nie jest historycznie udokumentowany – opiera się głównie na jego vida.

Choć skomponował kilka cansos (pieśni miłosnych), znany jest przede wszystkim jako mistrz sirventes. Z ponad 40[3] przypisywanych mu utworów jedynie jeden (Rassa, tan creis e mon' e poja) zachowany jest z oryginalną muzyką. Wiadomo, że stosował kontrafakturę i przerabiał melodie innych trubadurów (m.in. Girauta de Bornelh).

Tłumaczenia polskie[edytuj]

Utwory Bertranda de Born tłumaczy i wykonuje Jacek Kowalski m.in. Pochwała wojny (inc. Uwielbiam wielkanocny czas)[4] - CD Wojna i miłość.

Przypisy

  1. a b c d Richard Abels: Bertran de Born. Biographical sketch (ang.). usna.edu. [dostęp 2016-11-19].
  2. Bertran de Born (pol.). Encyklopedia PWN. [dostęp 2016-11-19].
  3. a b c Bertran De Born, French soldier and troubadour (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2016-11-19].
  4. Jacek Kowalski: Bertrana de Born pochwała wojny (pol.). home.agh.edu.pl. [dostęp 2016-11-19].

Bibliografia[edytuj]

  • Robert Falck/John Haines , Bertran de Born [w:] Latham Alison, ed. (2002). The Oxford Companion to Music. London: Oxford University Press. ISBN 0-19-866212-2.
  • Poésies complètes de Bertran de Born: publiées dans le texte original avec une introduction, des notes, un glossaire et des extraits inédits du cartulaire de Dalon par Antoine Thomas, Édouard Privat, Toulouse 1888.