Bitwa pod Krutami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Krutami
wojna ukraińsko-radziecka
Ilustracja
Mapa bitwy
Czas 30 stycznia 1918
Miejsce Kruty, Kijowszczyzna
Terytorium Ukraińska Republika Ludowa
Przyczyna ofensywa bolszewicka na Kijów
Wynik taktyczne zwycięstwo bolszewików,
strategiczne zwycięstwo Ukraińców,
traktat brzeski
Strony konfliktu
 Rosyjska FSRR  Ukraińska Republika Ludowa
Dowódcy
Michaił Murawiow
Paweł Jegorow
Reinholds Bērziņš
Awerkij Honczarenko
Siły
ok. 3 tys. żołnierzy ok. 400 ochotników
Straty
n/n, lecz wysokie ok. 300 zabitych
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Ziemia51°04′46,32″N 32°09′33,48″E/51,079533 32,159300

Bitwa pod Krutami – bitwa stoczona 30 stycznia 1918 r. pomiędzy oddziałem bolszewickiej armii Michaiła Murawjowa a ochotnikami ukraińskimi dowodzonymi przez Awerkija Honczarenkę, w pobliżu stacji kolejowej Kruty.

22 stycznia 1918 Ukraińska Republika Ludowa znalazła się w stanie wojny z bolszewicką Rosją. Bolszewicy w sile 20-30 tysięcy, pod dowództwem Władimira Antonowa-Owsiejenki, zajęli gubernie charkowską, katerynosławską i połtawską i skierowali się w kierunku Kijowa.

Wojska podporządkowane URL, liczące latem 1917 około 200 000 żołnierzy, stopniały do 15 000, rozmieszczonych na całym terytorium Ukrainy. Dlatego też rząd URL wezwał do formowania oddziałów ochotniczych w celu obrony państwa. Na apel odpowiedzieli studenci kijowskiego Uniwersytetu św. Włodzimierza i Ukraińskiego Uniwersytetu Ludowego, formując Kureń Studencki. Wstąpili do niego również uczniowie starszych klas ukraińskiego gimnazjum im. Cyrylo-Metodiańskiego Bractwa Miasta Kijowa.

26 stycznia dowództwo wojskowe otrzymało od Awerkija Honczarenki, dowódcy ukraińskiego operującego pod Bachmaczem, zawiadomienie o rozpoczęciu bolszewickiego natarcia i prośbę o pomoc. 27 stycznia wysłano mu na pomoc pierwszą sotnię nowo organizowanego Kurenia Studenckiego, bez żadnego przeszkolenia wojskowego, w sile około 120 osób.

Obronę zorganizowano pod Krutami. Kureń Studencki, wraz ze słuchaczami szkoły junkierskiej, otrzymał zadanie obrony stacji kolejowej Kruty. Trzy czoty Kurenia, liczące po około 30 żołnierzy, zajęły miejsca w okopach, czwarta pozostawała w odwodzie.

Atak bolszewicki oddziału liczącego około 4 tysięcy żołnierzy rozpoczął się o godzinie 9. Po kilku godzinach walki dotarł na pomoc oddział Wolnego Kozactwa liczący 80 żołnierzy, ale nie zmieniło to przebiegu walki. Po wyczerpaniu zapasów amunicji oddział kilkakrotnie zrywał się do ataku na bagnety, jednak poniósł ciężkie straty. Walka trwała do późnych godzin nocnych, zginęli wszyscy walczący studenci wraz z dowódcą kurenia – Andrijem Omelczenką. Bolszewicy rozstrzelali również wszystkich wziętych do niewoli 27 studentów[1]. W sumie zginęło około 300 obrońców Krut, straty bolszewickie są nieznane. Opóźnienie ofensywy bolszewickiej pozwoliło obronić Kijów i wywalczyć czas potrzebny na zakończenie rokowań dotyczących traktatu brzeskiego. Bitwa ta jest symbolem patriotyzmu i poświęcenia w walce o niepodległą Ukrainę.[2][3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Енциклопедія історії України. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2004–2013, Wyd. «Наукова думка», ​ISBN 966-00-0632-2​ t. 5, Київ 2008, s. 421.
  2. Бій під Крутами в історичній пам'яті. Як експлуатується міф
  3. Orest Subtelny. Ukraine: A History. 4th edition, p. 352

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Тинченко Ярослав. Перша українсько-більшовицька війна (грудень 1917 — березень 1918) — Київ-Львів, 1996. — с. 174—182
  • Українська Народна Енциклопедія. Під ред. І. Ходака. — Львів: «Червона Калина», 1996. — 643 с.

Київ. Історична енциклопедія. 1917—2000 рр. 3MEDIA, 2002

  • Солдатенко В. Ф. Українська революція. Історичний нарис: Монографія. — К.: Либідь, 1999. — 976 с.
  • Дорошенко Д. Історія України 1917—1923 рр. В 2-х т. — К.: Теипора, 2002.
  • Мазепа І. Україна в огні й бурі революцій. — К.: Темпора, 2003.
  • Винниченко В. Відродження нації: історія Української революції (березень 1917 — грудень 1919 рр.) — К., 1990.
  • Голубко В. Армія Української Народної Республіки 1917—1918. Утворення та боротьба за державу. — Львів, 1997
  • Божко О. Крути в документальних свідченнях.// Київська старовина. — 1996, № 2-3
  • Дещинський Л., Голубко В. З історії створення збройних сил Української Народної Республіки (березень 1917 — квітень 1918 рр.) // Розбудова держави. — 1996. — № 6

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]