Władimir Antonow-Owsiejenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władimir Antonow-Owsiejenko
Antonow-Ovseenko.jpg
Data i miejsce urodzenia 9 marca?/21 marca 1883
Czernihów, gubernia czernihowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 10 lutego 1938
Kommunarka, RFSRR, ZSRR
Poseł ZSRR w Polsce
Okres od 30 stycznia 1930
do marzec 1934
Poprzednik Dmitrij Bogomołow
Następca Jakow Dawtian
Władimir Antonow-Owsiejenko 1919

Władimir Antonow-Owsiejenko, właściwe nazwisko Owsiejenko ros. Владимир Александрович Антонов-Овсеенко (ur. 9 marca?/21 marca 1883 w Czernihowie, rozstrzelany 10 lutego 1938 w miejscu egzekucji Kommunarka) – radziecki dowódca, polityk komunistyczny, dziennikarz; pseudonim partyjny - Sztyk, pseudonim literacki - A. Galskij.

Urodził się w rodzinie porucznika armii carskiej, szlachcica Ołeksandra (Aleksandra) Owsiejenki. W latach 1902-1904 kształcił się w Woroneskim Korpusie Kadetów, następnie w junkierskiej szkole oficerskiej w Petersburgu. Brał udział w ruchu rewolucyjnym od 1901. Od 1903 w Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. Carski oficer, za udział w rewolucji 1905, zwłaszcza za organizację buntu w Puławach, a potem w 1906 w Sewastopolu skazany na karę śmierci, zamienioną na 20 lat zesłania, z którego zbiegł. Jako przedstawicie wojskowej organizacji SDPRR wchodził w skład petersburskiego komitetu partii. Później prowadził konspiracyjną pracę w Rosji i Finlandii. Od 1910 na emigracji we Francji, gdzie współpracował z mienszewikami.

W 1914 zerwał współpracę z mienszewikami, przechodząc po wybuchu I wojny światowej do frakcji międzydzielnicowców. Po rewolucji lutowej i obaleniu caratu powrócił w czerwcu 1917 do Rosji i przyłączył się do frakcji bolszewików. Jeden z kierujących Bolszewicką Organizacją Wojskową w armii rosyjskiej. Po nieudanej próbie przejęcia władzy przez bolszewików w lipcu 1917 (tzw. dni lipcowe(ros.)) aresztowany przez Rząd Tymczasowy i osadzony w Krestach, uwolniony na początku września 1917, po tzw. puczu Korniłowa. W październiku 1917 sekretarz Piotrogrodzkiego Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego. Był jednym z organizatorów ataku na Pałac Zimowy w Petersburgu, jako dowódca oddziałów, które zajęły Pałac, aresztował Rząd Tymczasowy. 8 listopada 1917 wybrany do pierwszej Rady Komisarzy Ludowych jako członek Komitetu Wojskowego i Morskiego. Od końca 1917 do początku 1918 dowodził wojskami rewolucyjnymi przeciw kozackiemu atamanowi Aleksiejowi Kaledinowi i frontem bolszewickim przeciw wojskom Ukraińskiej Republiki Ludowej. Od marca do maja 1918 naczelny dowódca Wojsk Południa Rosji.

Brał udział w opracowaniu planów wojennych przeciw Ukraińskiej Republice Ludowej. 3 stycznia 1919 r. na czele wojsk bolszewickich opanował Charków, który stał się siedzibą marionetkowego rządu bolszewickiego. Dowodził radziecką interwencją na Ukrainie, wiosną został mianowany głównodowodzącym wojsk Ukraińskiej SRR. Od stycznia do czerwca 1919 dowodził Frontem Zachodnim. W latach 1919-1920 przewodniczący komitetu guberni tambowskiej. W 1921 przedstawiciel pełnomocny Komisji Wszechrosyjskiego Komitetu Wykonawczego (WCIK) do zwalczania powstania tambowskiego. 1922-1924 szef Zarządu Politycznego Rewolucyjnej Rady Wojennej ZSRR. W latach 1923-1927 współpracował z Lewicową Opozycją. W 1928 zerwał z nią.

Od 1924 attaché handlowy (ros. torgpred) ZSRR w Czechosłowacji, od 1928 na Litwie, w latach 1930-1934 poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny ZSRR w Polsce. W latach 1934-1935 był prokuratorem generalnym ZSRR. W czasie wojny domowej w Hiszpanii był generalnym konsulem ZSRR w Barcelonie. W czasie wielkiej czystki odwołany do Moskwy i po przyjeździe 12 października 1937 aresztowany przez NKWD. 8 lutego 1938 skazany na śmierć przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR z zarzutu o udział w kontrrewolucyjnej organizacji terrorystycznej. Stracony 10 lutego 1938 w miejscu egzekucji Kommunarka pod Moskwą, pochowany anonimowo.

Zrehabilitowany 25 lutego 1956 postanowieniem Kolegium Wojskowego SN ZSRR.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Dmitrij Bogomołow
Flag of the Soviet Union.svg Posłowie i ambasadorowie ZSRR w Polsce
1930–1934
Flag of the Soviet Union.svg Następca
Jakow Dawtian