Boczniak łyżkowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Boczniak łyżkowaty
Boczniak łyżkowaty: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina boczniakowate
Rodzaj boczniak
Gatunek boczniak łyżkowaty
Nazwa systematyczna
Pleurotus pulmonarius (Fr.) Quel.
Mém. Soc. Émul. Montbéliard, Sér. 2 5: 11 (1872)
Pleurotus pulmonarius a1 (1).JPG
Lungenseitling.jpg

Boczniak łyżkowaty (Pleurotus pulmonarius (Fr.) Quel.) – gatunek grzybów z rodziny boczniakowatych (Pleurotaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pleurotus, Pleurotaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi [1].

Nazwę polską nadał C. Narkiewicz w 2001[2]. Niektóre synonimy nazwy naukowej:[3].

  • Agaricus pulmonarius Fr. 1821
  • Dendrosarcus pulmonarius (Fr.) Kuntze 1898
  • Pleurotus araucariicola Singer 1954
  • Pleurotus ostreatus f. pulmonarius (Fr.) Pilát 1933
  • Pleurotus ostreatus var. pulmonarius (Fr.) Iordanov{?} 1979

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 5 – 12 cm, łopatowaty, u młodszych okazów ostrygowaty, z poprzeginanym, niekiedy potarganym brzegiem, miękki, cienkomięsisty, jasny, kremowy, bladobrązowy, na brzegu żółknący, z wiekiem szarobrązowy, przyrośnięty bokiem do podłoża[4]. Brzeg kapelusza podwinięty[5].

Blaszki

Gęste, wąskie, sprężyste, głęboko zbiegające na trzon, nierozwidlone, wąskie, sprężyste, białawe lub jasnokremowe. Podczas wysychania żółkną[5].

Trzon 

Wysokości 1 – 6 cm i grubości 0,6 – 1,5 cm, ekscentryczny, czasami boczny. Ma kształt stożkowaty (jest cieńszy u podstawy). Powierzchnia gładka, biaława, przy podstawie pilśniowata[5].

Miąższ

O niewyraźnym zapachu przypominającym anyż i słodkawym smaku, początkowo sprężysty, delikatny, z wiekiem twardy, białawy[4].

Wysyp zarodników

Biały z fioletowym odcieniem. Zarodniki cylindryczne, 7,5-11 x 3-4 µm[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i Afryki[6]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek narażony na wymarcie[7]. Rośnie najczęściej na pniach i w konarach buków, również na dębach i innych drzewach liściastych. Owocniki przeważnie rosną w licznych kępach, ale spotyka się też pojedyncze egzemplarze[4]. Owocniki wytwarza od czerwca do października. Występuje zarówno na martwym drewnie, jak i na żywych drzewach[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Pasożyt i saprotrof[2]. Grzyb jadalny. Wykorzystuje się go do różnych potraw. Doskonały do marynowania w zalewie słodko-kwaśnej. Zbiera się tylko młode owocniki, ponieważ starsze są z reguły zarażone przez larwy owadów[4].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Jadalny boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus), ale ten występuje tylko późną jesienią, oraz ciżmówki (Crepidotus) odróżniające się gliniastobrązowym kolorem blaszek[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Anton Janitor, Vincent Kabát, Ján Magál, Pavol Škubla: Atlas grzybów. S. 104. ISBN 978-83-245-1459-5
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-08-01].
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.