Bombarda

Bombarda Mons Meg z XV wieku, obok widoczne kamienne kule armatnie

Szalona Greta z XV wieku

Bombarda – odprzodowe działo dużego kalibru z krótkim przewodem lufy i podkalibrową komorą nabojową, używane w późnym średniowieczu. Pierwotnie (przed XIV wiekiem) nazwę tę stosowano wobec machin oblężniczych miotających kamienie lub belki.

Charakterystyka

Bombarda była pierwszym prymitywnym działem. Jej lufa miała węższą część denną i szerszą część wylotową. Początkowo lufa składała się z kilku listew, połączonych pierścieniami. W wyniku udoskonaleń przeprowadzonych w XIV i XV wieku zaczęto odlewać lufy do bombard z brązu. Największe działa, jak na przykład Szalona Greta, były ustawiane na rusztowaniu belkowym.

Bombardy były przeznaczone głównie do burzenia murów obronnych, ale umieszczano je także na okrętach (głównie śródziemnomorskich galerach). Strzelano z nich kulami kamiennymi, później żelaznymi, a donośność wynosiła 200–600 metrów. Proces załadowania bombardy i wystrzału był bardzo skomplikowany i powolny. Dodatkowo jej wyprodukowanie było bardzo kosztowne.

Bibliografia

• Andrzej Krupa (red.): Encyklopedia wojskowa: dowódcy i ich armie, historia wojen i bitew, technika wojskowa. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-15175-1.
• PWN Leksykon: Wojsko, wojna, broń, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001, ISBN 83-01-13506-9.
• Michał Gradowski, Zdzisław Żygulski: Słownik uzbrojenia historycznego. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 1994. ISBN 83-01-12390-7.