Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego
w Warszawie
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres plac Trzech Krzyży 3/5
00-507 Warszawa
Architekt Stanisław Bieńkuński
Stanisław Rychłowski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w Warszawie
Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego
w Warszawie
Ziemia52°13′42,7″N 21°01′18,7″E/52,228528 21,021861

Budynek Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego[1] – gmach znajdujący się w Warszawie przy placu Trzech Krzyży 3/5. Siedziba Ministerstwa Rozwoju.

Gmach został wzniesiony w latach 1947–1949 według projektu architektów Stanisława Bieńkuńskiego i Stanisława Rychłowskiego z przeznaczeniem na siedzibę Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (PKPG).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Projekt został wybrany spośród jedenastu nadesłanych prac w konkursie architektonicznym, rozpisanym przez SARP w końcu roku 1946. W skład zespołu projektowego oprócz autorów nagrodzonej pracy weszli architekci: Barbara Andrzejewska, Jan Dobrowolski, Maria Garncarczyk, Helena Jasieńska i Ryszard Łagutko.

W wersji konkursowej budynek miał bardzo wysoki cokół, parter tworzący podcienia na całej długości elewacji wschodniej oraz trzy piętra. Wysokość została zharmonizowana z wysokością odbudowywanego kościoła św. Aleksandra oraz budynków Nowego Światu i Alej Ujazdowskich. W fazie realizacji dodano jedną kondygnację cofniętą od lica budynku, pozostawiając gzyms główny na dotychczasowej wysokości. Nie doszło do zamierzonego podwyższenia budynku do pięciu pięter z dodaniem socrealistycznej attyki. Miało się to wiązać z zamierzonym wyburzeniem budynku Instytutu Głuchoniemych i otwarciu widokowym placu Trzech Krzyży na wschód w stronę skarpy warszawskiej.

Budowę rozpoczęto w kwietniu 1947[2]. Przy budowie zastosowano wielkowymiarowe pustaki z gruzobetonu, co przyspieszyło prace murarskie. Ściany podziemia oblicowano granitem strzegomskim, zaś wyższe kondygnacje piaskowcem. Długą elewację ożywiono wprowadzając na I piętrze podwojone okna oraz loggie co piątą oś okienną. Wejście do budynku według projektu miało prowadzić przez prześwit o pięciu przęsłach w parterze. W późniejszych latach prześwit ten oszklono, tworząc obszerny hall wejściowy.

Kwadratowy dziedziniec południowy przekryto kopułą z zatopionymi w betonie setkami luksferów, tworząc salę zebrań. W późniejszych latach w tej sali działało kino Pod Kopułą[3]. Prostokątny dziedziniec północny pozostał otwarty.

Od nazwiska szefa PKPG Hilarego Minca budynek nazywano zwyczajowo „Mincówką”[4][5].

W 2016 na fasadzie budynku odsłonięto tablicę upamiętniającą Grażynę Gęsicką[6].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Karol Małcużyński, Wacław Wojnacki: Zwiedzamy nową Warszawę. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1950, s. 37.
  2. Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 160.
  3. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa w filmie. Warszawa: Wydawnictwo Agora, 2015, s. 193. ISBN 978-83-268-2388-6.
  4. Stanisław Niewiadowski: Warszawa jakiej nie ma. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988, s. 141, 143. ISBN 83-06-01615-7.
  5. Danuta Szmit-Zawierucha: Ludzie i pejzaże Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2005, s. 41. ISBN 83-85584-90-0.
  6. Tablica upamiętniająca śp. minister Grażynę Gęsicką. W: Ministerstwo Rozwoju [on-line]. mr.gov.pl, 10 kwietnia 2016. [dostęp 2016-09-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bohdan Garliński, Architektura Polska 1950–1951, Państwowe Wydawnictwa Techniczne, Warszawa 1953.