Ulica Nowy Świat w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Nowy Świat
Śródmieście Północne, Śródmieście Południowe
Długość: 1km
Nowy Świat
Nowy Świat
Przebieg
Ikona ulica plac.svg pl. Trzech Krzyży
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Książęca, ul. Żurawia
Ikona ulica z prawej.svg 65m ul. Lorentza
Ikona ulica z lewej.svg 145m ul. Mysia
Ikona ulica rondo.svg światła 240m Rondo gen. Charles'a de Gaulle'a, Aleje Jerozolimskie
Ikona ulica z prawej.svg 300m ul. Smolna
Ikona ulica deptak.svg 440m ul. Foksal, ul. Chmielna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 700m ul. Ordynacka, ul. Warecka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 865m ul. Świętokrzyska
Ikona ulica z prawej.svg 1010m ul. Oboźna
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Nowy Świat
ulica Nowy Świat
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Nowy Świat
ulica Nowy Świat
Ziemia 52°14′00,3″N 21°01′09,9″E/52,233417 21,019417Na mapach: 52°14′00,3″N 21°01′09,9″E/52,233417 21,019417
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Nowy Świat zimą - obraz Władysława Podkowińskiego (widok z pracowni malarza, 1892)
Warszawa - ul. Nowy Świat w nocy (1969)
Ul. Nowy Świat w Warszawie, agencja Wagons-Lits//Cook (1969)

Nowy Świat – jedna z najbardziej znanych warszawskich ulic, część historycznego Traktu Królewskiego. Kiedyś potocznie nazywany Nowikiem[1].

W 1994 Trakt Królewski w Warszawie wraz z historycznym zespołem miasta i Wilanowem został uznany za pomnik historii[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawne przedmieście, a zarazem jurydyka Nowy Świat powstało około roku 1640 w związku z nowym osadnictwem w dawnej jurydyce Szpitalnej św. Ducha. Nazwa Nowy Świat do połowy XVIII wieku dotyczyła zarówno ulicy, jak i jurydyki. Sama ulica wymieniana jest już w 1643, a nazwa pochodzi od faktu, że była to pierwsza świecka (nie kościelna) jurydyka w rejonie Starej Warszawy.

Po zniszczeniach II wojny światowej ulica otwarta została dla ruchu 1 października 1949. Na przełomie lat 1995 i 1996 wykonany został remont ulicy z okazji 400-rocznicy stołeczności Warszawy wg projektu dr. Krzysztofa Domaradzkiego, który trwał 133 dni i kosztował 3,4 mln złotych[3]. W trakcie tego remontu zwężono jezdnie z 14 do 7 metrów, poszerzono chodniki, a z ulicy zniknęły pojazdy prywatne ustępując miejsca taksówkom i autobusom. Pomimo, że nie udało się zamienić ulicy w deptak, na chodnikach pojawiły się letnie kawiarniane ogródki oraz drzewa w pojemnikach wraz z ławkami.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Ulica zaczyna się przy placu Trzech Krzyży, przecina Aleje Jerozolimskie i ul. Świętokrzyską, po czym przechodzi w ul. Krakowskie Przedmieście u wlotu ul. Oboźnej – przy pomniku Mikołaja Kopernika. Na odcinku od Al. Jerozolimskich do ul. Świętokrzyskiej posiada zwartą zabudowę utrzymaną w stylu klasycystycznym, która jest stylizacją nadaną ulicy podczas odbudowy ruin po II wojnie światowej. Ulica na tym odcinku została odbudowana tylko do wysokości dwóch pięter, przy czym zmieniono elewację części budynków w celu przywrócenia im XIX-wiecznego charakteru; w południowym biegu budynki zachowały pierwotną wysokość.

W topografii miasta Nowy Świat jest naturalną kontynuacją Krakowskiego Przedmieścia. Nowy Świat kończy się przy pomniku Mikołaja Kopernika – po drugiej stronie ulicy sąsiadują ze sobą bezpośrednio budynki z adresami "Nowy Świat 69" i "Krakowskie Przedmieście 1".

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

Strona nieparzysta (pierzeja zachodnia)[a]:

Strona parzysta (pierzeja wschodnia):

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Nazewnictwo obiektów na podstawie Atlasu dawnej architektury ulic i placów Warszawy Jarosława Zielińskiego

Przypisy

  1. Piosenka „Maleńki znak” – słowa Krystyna Wolińska, muzyka Zygmunt Wiehler, wyk. Irena Santor
  2. Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. w sprawie uznania za pomnik historii (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 423).
  3. Dariusz Bartoszewicz, Nowy Świat i okolice. gazeta.pl, 2002-06-16

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]