Cavatina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Cavatina (kawatina, kawatyna) – krótkie arioso, które w operze i oratorium zamykało recytatyw, szczególnie popularne w XVIII wieku.

Cavatina ma niewielkie rozmiary, prostą strukturę, często charakter liryczny. Jest pozbawiona repetycji (jak np. „Porgi amor” w Weselu Figara Mozarta) i zwrotów ornamentalnych. Zasadniczo utrzymana w wolnym tempie, u niektórych twórców (Bellini, Verdi) bywała dwuczęściowa, z drugą częścią wyrazistszą i szybszą[1]. Charakterystycznym przykładem jest kawatina Rozyny „Una voce poco fa” z Cyrulika sewilskiego Rossiniego[2].

W muzyce instrumentalnej nazwę tę wprowadził Ludwig van Beethoven (1770-1827) na określenie piątej (przedostatniej) części w 13. Kwartecie smyczkowym B-dur op. 130. Wśród szerzej znanych kompozycji występuje też w twórczości Joachima Raffa (cavatina na skrzypce i fortepian)[3] i Edmunda Rubbry (Kwartet smyczkowy nr 2)[4].

Współcześnie za najbardziej znaną cavatinę instrumentalną uchodzi wykonywana na gitarze klasycznej melodia autorstwa Stanleya Myersa, skomponowana do innego filmu w 1970 r., a następnie wykorzystana jako temat przewodni w filmie Łowca jeleni[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. Arthur Jacobs: Słownik muzyczny. Bydgoszcz: Delta, 1993, s. 58.
  2. Mała encyklopedia muzyki, dz. cyt., s. 162.
  3. Arthur Jacobs: Słownik muzyczny. Bydgoszcz: Delta, 1993, s. 282.
  4. Arthur Jacobs: Słownik muzyczny. Bydgoszcz: Delta, 1993, s. 300, 58.

Bibliografia[edytuj]

  • Andrzej Chodkowski, Krzysztof Baculewski: Encyklopedia muzyki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2001. ISBN 8301134100.
  • Arthur Jacobs: Słownik muzyczny. Bydgoszcz: Delta, 1993. ISBN 83-900128-2-0.
  • Mała encyklopedia muzyki. Warszawa: PWN, 1970.