Cerkiew Narodzenia Matki Bożej w Ieud

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Narodzenia Matki Bożej
Biserica Nașterea Maicii Domnului
Distinctive emblem for cultural property.svg MM-II-m-A-04588
cerkiew
Ilustracja
Państwo  Rumunia
Miejscowość Ieud
Wyznanie prawosławne
Kościół Rumuński Kościół Prawosławny
Położenie na mapie Rumunii
Mapa lokalizacyjna Rumunii
Cerkiew Narodzenia Matki Bożej
Cerkiew Narodzenia Matki Bożej
Ziemia47°40′37,0″N 24°14′18,0″E/47,676944 24,238333

Cerkiew Narodzenia Matki Bożej – drewniana cerkiew położona w Ieud, w okręgu Marmarosz w Transylwanii, wybudowana w 1717. Jednonawowa, z pronaosem, apsydą i jedną wieżą. Jej wnętrze jest bogato zdobione przez malowidła ścienne i ikony. Jedna z ośmiu cerkwi leżących w tym okręgu, które zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Malowidła we wnętrzu cerkwi Narodzenia Matki Bożej w Ieud
Ozdobny krzyż na cmentarzu przy cerkwi

Cerkiew stoi na niewielkim wzgórzu, przylega do niej cmentarz. Po przeciwnej stronie rzeki, w dolinie, znajduje się druga, większa cerkiew Ieud Ses[1]. Cerkiew wzniesiono z drewna sosnowego (wieża z drewna jesionowego[2]), na podmurówce kamiennej. Budynek składa się z przedsionka, nawy i apsydy, ołtarz znajdował się za ikonostasem. Świątynia przykryta jest dachem dwuspadowym, poniżej którego znajduje się jeszcze dach pulpitowy. Nad przedsionkiem wznosi się kwadratowa wieża, z kwadratowym balkonem oraz wysokim, stożkowym dachem wieżowym. Dach ten podparty jest na ośmiu kolumnach, zamkniętych łukami. Wejście do cerkwi znajduje się po zachodniej stronie, odrzwia wykonano z bardzo grubych belek. W przedsionku są cztery pięciokątne okna, w nawie – 12 mniejszych[3][1][4].

Wnętrze świątyni jest bogato zdobione malowidłami. Malowidła wykonane są na tkaninie gruntowanej wodą wapienną i przymocowanej do drewnianych desek. Znajdują się na wszystkich ścianach cerkwi. Tematyka malowideł jest bogata i zróżnicowana, sąsiadujące malowidła tematycznie łączą się ze sobą. Przedstawiają sceny biblijne, m.in. sceny z Sądu Ostatecznego, Trójcę Świętą, sceny ze Starego i Nowego Testamentu, świętych i patriarchów prawosławnych. Na malowidłach znajdują się napisy cyrylicą w języku rumuńskim. Autorem malowideł jest Alexandru Ponehalski, sławny twórca ikon, prekursor lokalnej szkoły pisania ikon. Malowidła powstały w 1782. W cerkwi znajdują się również ikony malowane na szkle, pochodzące z innych rejonów Transylwanii (m. in. z miejscowości Nicula). W attyce świątyni znaleziono dokument (Kodeks z Ieud), datowany na rok 1391, który jest uważany za najstarszy dokument spisany w języku rumuńskim[1][4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obecna świątynia została wybudowana w 1717. Zastąpiła wcześniejszy budynek, istniejący w XIV w., a zniszczony przez Tatarów podczas najazdu w XVII w.[1][4].

W 1999 wraz z 8 innymi cerkwiami Maramureş została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO pod numerem 904[3]. Wpisana na listę zabytków przez Ministerstwo Kultury i Religii Rumunii (nr. MM-II-m-A-04588)[5].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Ieud Deal Church Romanian Monasteries: Bucovina and Maramures (ang.). W: www.romanianmonasteries.org [on-line]. 2007. [dostęp 5 maja 2015].
  2. Alexandru Baboş. 2004. Tracing a secret building tradition. Lund Insitute of Technology, Lund University, Szwecja, str. 54, ​ISBN 91-630-9278-6​.
  3. a b Wooden Churches of Maramureș (ang.). W: UNESCO [on-line]. [dostęp 5 maja 2015].
  4. a b c Ieud (On the hill) wooden church, Maramures County, Romania (ang.). W: turistprinro.wordpress.com [on-line]. 6 maja 2014. [dostęp 5 maja 2015].
  5. Lista Monumentelor Istorice 2010: Judeţul Maramureş (rum.). www.patrimoniu.ro. [dostęp 5 maja 2015].