Jesion

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jesion
Morfologia (jesion wyniosły)
Morfologia (jesion wyniosły)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina oliwkowate
Rodzaj jesion
Nazwa systematyczna
Fraxinus L.
Sp. Pl. 1057. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Jesion wyniosły
Jesion wyniosły – owoce
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło jesion w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o jesionie

Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów pochodzących z obszarów umiarkowanego klimatu półkuli północnej[2]. Gatunkiem typowym jest Fraxinus excelsior L.[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liście
Naprzeciwległe, złożone, nieparzystopierzaste.
Owoce
Jednonasienne w kształcie płaskiego orzeszka z języczkowatym skrzydełkiem.
Drewno
Twarde, elastyczne i ciężkie, wykorzystywane w stolarstwie, meblarstwie i lutnictwie. Jesion ciemny jest twardszy i bardziej wytrzymały niż dąb. Dostępne jest 16 odcieni drewna. Czym drewno jest ciemniejsze tym twardsze.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Liczba chromosomów: Podstawową liczbą jest x=23. Większość gatunków jest diploidalna (2n=46). Do wyjątków należą jesion chiński, który jest hexaploidem (2n=138=6x), jesion aksamitny w odmianie F.velutina var. coriaceatetraploidalny (2n=92=4x) i jesion amerykański o wielu kariotypach[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae) Hoffmanns. & Link, która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Oleanae Takht., rząd oliwkowce (Oleales Lindl.), podrząd Oleineae Engl., rodzina oliwkowate (Oleaceae Hoffmanns. & Link), podrodzina Fraxinoideae Kostel., plemię Fraxineae Bartl., rodzaj jesion (Fraxinus L.)[5].

Gatunki dziko rosnące w Polsce
Gatunki uprawiane (wybór)[2]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Drewno wykorzystywane jest jako materiał w meblarstwie, stolarstwie i lutnictwie.
  • Jesiony uprawiane są w parkach i ogrodach jako drzewa ozdobne
  • Liście jesionu są wykorzystywane we Francji i w Belgii do produkcji napoju alkoholowego frênette[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. 2,0 2,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-03].
  4. Maciej Giertych Zmienność genetyczna jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.). Sylwan 1995, nr 6. str. 87.
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Fraxinus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-03].
  6. La fręnette