Chajtarma (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chajtarma
Хайтарма
Gatunek dramat historyczny, dramat wojenny
Data premiery 18 maja 2013
Kraj produkcji  Ukraina
Język krymsko-tatarski, rosyjski
Czas trwania 90 minut
Reżyseria Achtem Seitabłajew
Scenariusz Nikołaj Rybałka
Główne role Achtem Seitabłajew, Jurij Curiło, Ołeksij Horbunow, Andrij Saminin, Usnije Chaliłowa, Dinara Awaz, Walerij Szytowałow
Muzyka Dżemil Karikow, Siergiej Krucenko
Zdjęcia Władimir Iwanow
Scenografia Szewkiet Sejdamietow
Kostiumy Nadieżda Kudriawcewa
Produkcja Lenur Islamow
Wytwórnia krymsko-tatarska telewizja ATR
Budżet 1 500 000 USD
Strona internetowa

Chajtarma (krym.tat. Qaytarma, tłum. Powrót) – ukraiński film fabularny oparty na historii wysiedlenia Tatarów krymskich w 1944 roku.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Oparty na faktach film przedstawia historię deportacji narodu krymsko-tatarskiego, zarządzonej przez Stalina w 1944 roku.

Głównym bohaterem filmu jest Sułtan Amet-Chan (postać autentyczna) - pilot radzieckiego myśliwca, dwukrotnie odznaczony najwyższym odznaczeniem radzieckim - gwiazdą bohatera ZSRR. W maju 1944 roku, po wyzwoleniu Sewastopola spod niemieckiej okupacji, Amet-Chan przyjeżdża na kilka dni do rodzimej Ałupki. Mimowolnie staje się świadkiem deportacji Tatarów krymskich.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Większość ról zagrali aktorzy niezawodowi. Rolę głównego bohatera zagrał Achtem Seitabłajew, reżyser filmu. Pozostali odtwórcy ważniejszych ról to Jurij Curiło, Ołeksij Horbunow, Andrij Saminin, Usnije Chaliłowa, Dinara Awaz, Walerij Szytowałow.

W scenach zbiorowych wzięli udział Tatarzy krymscy, spośród których wielu osobiście przeżyło wysiedlenie.

Twórcy filmu[edytuj | edytuj kod]

Informacje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

„Chajtarma” to pierwszy pełnometrażowy film na temat wysiedlenia Tatarów. Jest to jednocześnie pierwszy film na ten temat zrealizowany przez samych Tatarów krymskich.

Premiera filmu miała miejsce w przeddzień 69. rocznicy wysiedlenia. Uroczysty pokaz miał miejsce w teatrze im. Tarasa Szewczenki w Symferopolu. Wśród obecnych na sali byli m.in. wiceprzewodniczący Rady Ministrów ARK Georgij Psarew, przewodniczący Medżlisu krymsko-tatarskiego Mustafa Dżemilew, wnuczka Sułtana Amet-Chana Weronika Amet-Chan oraz dyrektor muzeum w Ałupce Mustafa Mustafajew.

Polska premiera filmu (pod tytułem „Chajtarma”) miała miejsce 15 kwietnia 2014 w Kinie Iluzjon (kinie Filmoteki Narodowej)[1]. Po pokazie odbyła się debata z udziałem reżysera filmu. Pokaz pod honorowym patronatem prezydenta m.st. Warszawy, współorganizowany był we współpracy Komitetu Obywatelskiego Solidarności z Ukrainą (KOSzU), Związku Ukraińców w Polsce, oraz Filmoteki Narodowej.

Natomiast polska premiera telewizyjna (pod tytułem „Chajtarma - Powrót”) w TVP1 3 czerwca 2014[2], tj. dzień przed wręczeniem pierwszej Nagrody Solidarności Mustafie Dżemilewowi - przywódcy Krymskich Tatarów i jednocześnie jednemu z inicjatorów krymsko-tatarskiego powrotu. Pokaz odbył się dzięki staraniom KOSzU.

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Krymskotatarska „Chajtarma” w Iluzjonie (pol.). 2014-04-09. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  2. Centrum Informacji TVP: W TVP1 o Tatarach krymskich (pol.). 2014-05-26. [dostęp 2014-05-27]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. Стрічка «Хайтарма» здобула премію «Ніка» (+ПЕРЕЛІК ПЕРЕМОЖЦІВ), www.telekritika.ua [dostęp 2017-11-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]