Sewastopol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sewastopol
Севастополь
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
 Ukraina
Data założenia 1783
Burmistrz Wołodymyr Jacuba
Powierzchnia 1079 km²
Wysokość 100 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

385 727
357 os./km²
Nr kierunkowy +7-3692
Kod pocztowy 299000-299699
Tablice rejestracyjne CH
Położenie na mapie Krymu
Mapa lokalizacyjna Krymu
Sewastopol
Sewastopol
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Sewastopol
Sewastopol
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Sewastopol
Sewastopol
Ziemia 44°35′N 33°31′E/44,583333 33,516667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Sewastopol (ukr. i ros. Севастополь, tatarski Aqyar) – miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego, przy Zatoce Sewastopolskiej 380,7 tys. mieszkańców (2010). Przynależność państwowa i administracyjna miasta jest od marca 2014 przedmiotem sporu między Ukrainą a Rosją. Wbrew powszechnej opinii Sewastopol nie przeszedł z Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w skład Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w 1954 – w przeciwieństwie do reszty Krymu pozostawał miastem o specjalnym statusie, podporządkowany rządowi i organom cywilno-wojskowym RFSRR[1]. Po przekształceniu Ukraińskiej SFRR w niepodległą Ukrainę w 1991 r. znalazł się pod bezpośrednią kontrolą Kijowa, nie wchodząc w skład republiki autonomicznej. W marcu 2014 r. władze miasta zwróciły się z prośbą o przyjęcie go w skład Rosji, co zostało zaaprobowane przez władze rosyjskie, a odrzucone przez władze ukraińskie oraz społeczność międzynarodową (m.in. UE i USA). Wielki port wojenny na Morzu Czarnym, baza rosyjskiej Floty Czarnomorskiej (do 2047) na mocy porozumień zawartych między Ukrainą i Rosją po rozpadzie ZSRR.

Historia

Ruiny Chersonezu Taurydzkiego i Sobór Świętego Włodzimierza
Statki w porcie Sewastopolu, 1846

W starożytności na terenie Sewastopola znajdowała się grecka kolonia Chersonez Taurydzki. W 1399 r. miasto to zostało spalone. Tatarzy krymscy zbudowali tu później wieś Aqyar.

Miasto zostało założone przez rosyjskiego kontradmirała Thomasa Mackenzie 3 (14) czerwca 1783 jako baza marynarki wojennej i ważny port handlowy. Pierwotna, tatarska nazwa miasta Achtiar została zmieniona na Sewastopol (gr. Σεβαστός, sewastos – «szacowny, czczony», πόλη, polis – «miasto») dekretem carycy Katarzyny II z 10 (23) lutego 1784 roku. W dekrecie tym caryca nakazała księciu taurydzkiemu Grigorijowi Potiomkinowi budowę w tym miejscu wielkiej twierdzy[2].

Podczas wojny krymskiej w latach 1853–1856 było przez 11 miesięcy oblegane, a następnie zajęte przez siły koalicji brytyjsko- francusko- włosko- tureckiej. Rosjanie ewakuując się przez most pontonowy w północnym wlocie portu zatopili swoje okręty, by zapobiec dostaniu się ich w ręce wroga i zablokować wpłynięcie zachodnich statków. Oblężenie koncentrowało się głównie wokół południowej dzielnicy miasta, a ostateczne bombardowanie z użyciem 775 dział trwało 3 dni. Po wejściu wojsk zachodnich miasto było zupełnie zniszczone. Na Cmentarzu Braterstwa powstałym w w 1853 r spoczywa ponad 100 tys. rosyjskich żołnierzy. W Katedrze pw. św. Włodzimierza w Krypcie Grobowej Admirałów spoczywają 3 bohaterowie bitwy o Sewastopol, admirałowie marynarki Nachimow, Korniłow oraz Władimir Istomin.

W okresie bezpośrednio po I wojnie światowej w Sewastopolu funkcjonowała polska placówka o charakterze konsularnym.

W czasie drugiej wojny światowej port został zdobyty przez wojska niemieckie i rumuńskie w lipcu 1942, tym razem po 8-miesięcznym oblężeniu. Sewastopol został wyzwolony przez Armię Czerwoną w maju 1944. W 1945 otrzymał tytuł "miasta-bohatera" ZSRR.

Zabytki

  • Park historyczny Chersonez Taurydzki. Na jego obszarze zrekonstruowano częściowo budowle z czasów osadnictwa greckiego na tym terenie.
  • Sobór Świętego Włodzimierza. Odbudowany po zniszczeniach wojennych sobór znajduje się na terenie Chersonezu Taurydzkiego.

Status i podział administracyjny

Widok na zatokę w Sewastopolu

Sewastopol jest miastem wydzielonym, na prawach obwodu. Sewastopolska rada miejska na północy i wschodzie graniczy z Republiką Autonomiczną Krymu, na południu i zachodzie granicą jest wybrzeże Morza Czarnego. Granica lądowa liczy 106 km, a morska – 143 km. Władze samorządowe reprezentuje Rada Miejska Sewastopola, a władze państwowe – Sewastopolska Miejska Administracja Państwowa.

Administracyjnie Sewastopol znalazł się w składzie, utworzonej w 1921 roku, Krymskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, będącej częścią Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Po likwidacji tejże w 1946 roku, wszedł w skład obwodu krymskiego na prawach miasta wydzielonego (miasto o statusie rejonu). 29 października 1948 roku wydzielono Sewastopol z obwodu jako osobną jednostkę administracyjną ("miasto republikańskiego podporządkowania")[3]. W 1954 roku obwód krymski został przekazany Ukraińskiej SRR, de facto przekazano także Sewastopol, choć de iure nie uwzględniono tego faktu w odpowiednich aktach prawnych[4] – jednak w Konstytucji Ukraińskiej SRR z 1978 r. (art. 77) stwierdzono, że Sewastopol jest jednym z dwóch (obok Kijowa) miast republikańskiego podporządkowania[5]. Po rozpadzie Związku Radzieckiego Sewastopol pozostał, jako osobna jednostka, w granicach niepodległej Ukrainy, pomimo decyzji Rady Najwyższej Federacji Rosyjskiej o rozpoczęciu prac nad zmianą konstytucji, tak by wymieniała miasto wśród jednostek administracyjnych Rosji[6].

2 marca 2014 roku władze Sewastopola wystąpiły do władz krymskich o włączenie miasta w skład Republiki Autonomicznej Krymu[7]. 11 marca 2014 połączone zgromadzenie radnych Rady Najwyższej Republiki Autonomicznej Krymu i Rady Miejskiej Sewastopola przyjęło deklarację niepodległości Republiki Krymu[8][9].

Sewastopol dzieli się na 4 rejony:

W ich skład wchodzi dodatkowo 1 miasto (Inkerman), 1 osiedle typu miejskiego (Kacza), 28 wsi i 1 osiedle.

Miasta partnerskie

Zobacz też

Przypisy

Linki zewnętrzne