Charadrius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charadrius[1]
Linnaeus, 1758[2]
Przedstawiciel rodzaju – sieweczka krzykliwa (C. vociferus)
Przedstawiciel rodzaju – sieweczka krzykliwa (C. vociferus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd siewkowce
Parvordo Charadriida
Nadrodzina Charadrioidea
Rodzina sieweczkowate
Podrodzina sieweczki
Rodzaj Charadrius
Typ nomenklatoryczny

Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Charadriusrodzaj ptaka z podrodziny sieweczek (Charadriinae) w rodzinie sieweczkowatych (Charadriidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce, Australii i Ameryce[16].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 12–28 cm; masa ciała 19–179 g; rozpiętość skrzydeł 36–63 cm[17].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Charadrius: nowołac. charadrius – żółtawy ptak wymieniony w Wulgacie (koniec IV wieku), od gr. χαραδριος kharadrios – nieznany, prosto ubarwiony nocny ptak, który mieszkał w wąwozach i dolinach rzecznych, od χαραδρα kharadra – wąwóz[18].
  • Aegialitis: gr. αιγιαλιτις aigialitis – mieszkaniec wybrzeża morskiego, od αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzeże; ιζω izō – siedzieć[19]. Gatunek typowy: Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758.
  • Hiaticula: epitet gatunkowy Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758; łac. hiatus – szczelina, otwarcie, od hiare – otwierać; -cola, mieszkaniec , od colere – to mieszkać; zlatynizowana forma gr. χαραδριος kharadrios – ptak skalistych wąwozów[20]. Gatunek typowy: Hiaticula annulata G.R. Gray, 1840 = Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758.
  • Eupoda: gr. ευπους eupous, ευποδος eupodos – szybkie stopy, od ευ eu – doskonałość; πους pous, ποδος podos – stopa[21]. Gatunek typowy: Charadrius asiaticus Pallas, 1773.
  • Aegialeus (Aegialus): gr. αιγιαλειος aigialeios – bywając przy brzegu, od αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzeże[22]. Gatunek typowy: Charadrius semipalmatus Bonaparte, 1825.
  • Oxyechus: gr. οξυηχος oxuēkhos – przenikliwie brzmiący, ostro brzmiący, od οξυς oxus – przenikliwy, przeszywający; ηχω ēkhō – rozbrzmiewać, wydawać dźwięk dzwonka[23]. Gatunek typowy: Charadrius vociferus Linnaeus, 1758.
  • Ochthodromus: gr. οχθος okhthos – brzeg; -δρομος -dromos – biegacz, od τρεχω trekhō – biegać[24]. Gatunek typowy: Charadrius wilsonia Ord, 1814.
  • Cirrepidesmus: epitet gatunkowy Charadrius cirrhepidesmos Wagler, 1827[25]; gr. κιρρος kirrhos – opalony; επιδεσμος epidesmos – opaska na oczy[26]. Gatunek typowy: Charadrius pyrrhothorax Temminck, 1840 = Charadrius cirrhepidesmos Wagler, 1827 = Charadrius atrifrons Wagler, 1829.
  • Leucopolius: epitet gatunkowy Charadrius leucopolius Wagler, 1827; gr. λευκος leukos – biały; πολιος polios – szary[27]. Gatunek typowy: Charadrius leucopolius Wagler, 1827 = Charadrius marginatus Vieillot, 1818.
  • Aegialophilus: gr. αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzęże; φιλος philos – miłośnik[28]. Gatunek typowy: Charadrius canitanus Latham, 1801 = Charadrius alexandrinus Linnaeus, 1758.
  • Eupodella: zdrobnienie nazwy rodzaju Eupoda Brandt, 1845[29]. Gatunek typowy: Charadrius veredus Gould, 1848.
  • Pagoa: autor nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej[30]. Gatunek typowy: Charadrius geoffroyi Wagler, 1827 = Charadrius leschenaultii Lesson, 1826.
  • Pagolla: zdrobnienie nazwy rodzaju Pagoa Mathews, 1913[31]. Gatunek typowy: Charadrius wilsonia Ord, 1814.
  • Pernettyva: Antoine Joseph Pernety (1716-1801), francuski ksiądz, botanik, kronikarz, pionier osadnictwa na Falklandach[32]. Gatunek typowy: Charadrius falklandicus Latham, 1790.
  • Helenaegialus: Wyspa Świętej Heleny; rodzaj Aegialeus Reichenbach, 1853[33]. Gatunek typowy: Aegialitis sanctaehelenae Harting, 1873.
  • Paroxyechus: gr. παρ par – blisko; rodzaj Oxyechus Reichenbach, 1853[34]. Gatunek typowy: Charadrius placidus J.E. Gray & G.R. Gray, 1863.
  • Afroxyechus: łac. Afer, Afra – Afrykańczyk, od Africa – Afryka; rodzaj Oxyechus Reichenbach, 1853[35]. Gatunek typowy: Charadrius tricollaris Vieillot, 1818.
  • Nesoceryx: gr. νησος nēsos – wyspa (tj. Nowa Zelandia); κηρυξ kērux, κηρυκος kērukos – herold[36]. Gatunek typowy: Charadrius bicinctus Jardine & Selby, 1827.
  • Afraegialis: łac. Afer, Afra – Afrykańczyk, od Africa – Afryka; rodzaj Aegialeus Reichenbach, 1853[37]. Gatunek typowy: Charadrius venustus Fischer & Reichenow, 1884.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[38]:

Przypisy

  1. Charadrius, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 150. (łac.)
  3. F. Boie. Ueber Classification, infonderheit der europäischen Vögel. „Isis von Oken”. 1822, s. kol. 558, 1822 (niem.). 
  4. G.R. Gray: A list of the genera of birds : with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 65. (ang.)
  5. J.F. von Brandt: P. de Tchihatcheff: Voyage scientifique dans l'Altai oriental et les parties adjacentes de la frontière de Chine, fait par ordre de S. M. l'empereur de Russie: avec Planches, cartes et Plans. I. Paris: Gide et comp., 1845, s. 444. (łac.)
  6. a b c H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xviii. (niem.)
  7. Ch.L. Bonaparte. Conspectus systematis ornithologiæ. „Annales des Sciences Naturelles, Zoologie”. Quatrième Série. 1, s. 148, 1854 (fr.). 
  8. a b Ch.L. Bonaparte. Excursions dans les divers musées d'Allemagne, de Hollande et de Belgique, et Tableaux paralléliqnes de l’ordre des Échassiers. „Comptes rendus hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences”. 43, s. 417, 1856 (fr.). 
  9. J. Gould: Handbook to the birds of Australia. Cz. 2. London: by the author, 1865, s. 234. (ang.)
  10. a b Mathews 1913 ↓, s. 83.
  11. Mathews 1913 ↓, s. 82, 98.
  12. a b c Mathews 1913 ↓, s. 114.
  13. Mathews 1913 ↓, s. 124.
  14. G.M. Mathews. Nesoceryx, gen. nov.. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 41, s. 35, 1920 (ang.). 
  15. A. Roberts. Review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8, s. 200, 1922 (ang.). 
  16. F. Gill & D. Donsker (red.): Buttonquail, plovers, seedsnipe & sandpipers (ang.). IOC World Bird List: Version 7.2. [dostęp 2017-07-16].
  17. T. Piersma, P. Wiersma: Family Charadriidae (Plovers). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 424–428, 431–434, 437–439. ISBN 84-87334-20-2. (ang.)
  18. Jobling 2017 ↓, s. Charadrius.
  19. Jobling 2017 ↓, s. Aegialitis.
  20. Jobling 2017 ↓, s. Hiaticula.
  21. Jobling 2017 ↓, s. Eupoda.
  22. Jobling 2017 ↓, s. Aegialeus.
  23. Jobling 2017 ↓, s. Oxyechus.
  24. Jobling 2017 ↓, s. Ochthodromus.
  25. Jobling 2017 ↓, s. Cirrepidesmus.
  26. Jobling 2017 ↓, s. cirrhepidesmos.
  27. Jobling 2017 ↓, s. Leucopolius.
  28. Jobling 2017 ↓, s. Aegialophilus.
  29. Jobling 2017 ↓, s. Eupodella.
  30. Jobling 2017 ↓, s. Pagoa.
  31. Jobling 2017 ↓, s. Pagolla.
  32. Jobling 2017 ↓, s. Pernettyva.
  33. Jobling 2017 ↓, s. Helenaegialus.
  34. Jobling 2017 ↓, s. Paroxyechus.
  35. Jobling 2017 ↓, s. Afroxyechus.
  36. Jobling 2017 ↓, s. Nesoceryx.
  37. Jobling 2017 ↓, s. Afraegialis.
  38. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Charadriinae Leach, 1820 - sieweczki (wersja: 2016-12-19). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-07-16].
  39. P.C. Rasmussen & J.C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Inst. and Lynx Edicions, 2005. ISBN 8487334679. (ang.)
  40. C. Küpper, J. Augustin, A. Kosztolányi, T. Burke, J. Figuerola & T. Székely. Kentish versus Snowy Plover: Phenotypic and genetic analyses of Charadrius alexandrinus reveal divergence of Eurasian and American subspecies. „The Auk”. 126 (4), s. 839-852, 2009. DOI: 10.1525/auk.2009.08174 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  1. G.M. Mathews: The Birds of Australia. Cz. 3. London: Whiterby & Co., 1913, s. 1–489. (ang.)
  2. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-07-16]. (ang.)