Charadrius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charadrius[1]
Linnaeus, 1758[2]
Przedstawiciel rodzaju – sieweczka krzykliwa (C. vociferus)
Przedstawiciel rodzaju – sieweczka krzykliwa (C. vociferus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Podrząd siewkowce
Parvordo Charadriida
Nadrodzina Charadrioidea
Rodzina sieweczkowate
Podrodzina sieweczki
Rodzaj Charadrius
Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Charadriusrodzaj ptaka z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce, Australii i Ameryce[15].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 12–28 cm; masa ciała 19–179 g; rozpiętość skrzydeł 36–63 cm[16].

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

Późnołac. charadrius – żółtawy ptak wymieniony w Wulgacie (koniec IV wieku) < gr. χαραδριος kharadrios – nieznany, prosto ubarwiony nocny ptak, który mieszkał w wąwozach i dolinach rzecznych < χαραδρα kharadra – wąwóz[17].

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[18]:

Uwagi

  1. Gr. αιγιαλιτις aigialitis – mieszkaniec wybrzeża morskiego < αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzeże; ιζω izō – siedzieć. Gatunek typowy: Charadrius hiaticula Linnaeus.
  2. Epitet gatunkowy Charadrius hiaticula Linnaeus, 1758 (łac. hiatus – szczelina, otwarcie < hiare – otwierać; -cola, mieszkaniec < colere – to mieszkać; zlatynizowana forma gr. χαραδριος kharadrios – ptak skalistych wąwozów). Gatunek typowy: Hiaticula annulata G.R. Gray = Charadrius hiaticula Linnaeus.
  3. Gr. αιγιαλειος aigialeios – bywając przy brzegu < αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzeże. Gatunek typowy: Charadrius semipalmatus „Aud.” = Bonaparte.
  4. Gr. ευπους eupous, ευποδος eupodos – szybkie stopy < ευ eu – doskonałość; πους pous, ποδος podos – stopa. Gatunek typowy: Charadrius asiaticus Pallas.
  5. Gr. οξυηχος oxuēkhos – przenikliwie brzmiący, ostro brzmiący < οξυς oxus – przenikliwy, przeszywający; ηχω ēkhō – rozbrzmiewać, wydawać dźwięk dzwonka. Gatunek typowy: Charadrius vociferus Linnaeus.
  6. Gr. οχθος okhthos – brzeg; -δρομος -dromos – biegacz < τρεχω trekhō – biegać. Gatunek typowy: Charadrius wilsonia Ord.
  7. Epitet gatunkowy Charadrius cirrhepidesmos Wagler, 1827 (gr. κιρρος kirrhos – opalony; επιδεσμος epidesmos – opaska na oczy). Gatunek typowy: Charadrius pyrrhothorax „Temminck” Gould = Charadrius cirrhepidesmos Wagler = Charadrius atrifrons Wagler.
  8. Epitet gatunkowy Charadrius leucopolius Wagler, 1827 (obecnie syn. Ochthodromus marginatus) (gr. λευκος leukos – biały; πολιος polios – szary). Gatunek typowy: Charadrius nivifrons Cuvier = Charadrius leucopolius Wagler = Charadrius marginatus Vieillot.
  9. Gr. αιγιαλος aigialos – plaża, wybrzęże; φιλος philos – miłośnik. Gatunek typowy: A. cantianus z Europy, tj. Charadrius cantianus Latham = Charadrius alexandrinus Linnaeus.
  10. Zdrobnienie < rodzaj Eupoda Brandt, 1845. Gatunek typowy: Charadrius veredus Gould.
  11. Autor nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej. Gatunek typowy: Charadrius geoffroyi Wagler = Charadrius leschenaultii Lesson.
  12. Zdrobnienie < rodzaj Pagoa Mathews, 1913. Gatunek typowy: Charadrius wilsonia Ord.
  13. Antoine Joseph Pernety (1716-1801), francuski ksiądz, botanik, kronikarz, pionier osadnictwa na Falklandach. Gatunek typowy: Charadrius falklandicus Latham.
  14. Wyspa Świętej Heleny; rodzaj Aegialeus Reichenbach, 1853. Gatunek typowy: Aegialitis sanctaehelenae Harting.
  15. Gr. παρ par – blisko; rodzaj Oxyechus Reichenbach, 1853. Gatunek typowy: Charadrius placidus J.E. Gray & G.R. Gray.
  16. Łac. Afer, Afra – Afrykańczyk < Africa – Afryka; rodzaj Oxyechus Reichenbach, 1853. Gatunek typowy: Charadrius tricollaris Vieillot.
  17. Gr. νησος nēsos – wyspa (tj. Nowa Zelandia); κηρυξ kērux, κηρυκος kērukos – herold. Gatunek typowy: Charadrius bicinctus Jardine & Selby.
  18. Łac. Afer, Afra – Afrykańczyk < Africa – Afryka; rodzaj Aegialeus Reichenbach, 1853. Gatunek typowy: Charadrius venustus Fischer & Reichenow.

Przypisy

  1. Charadrius, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 150. (łac.)
  3. F. Boie. Ueber Classification, infonderheit der europäischen Vögel. „Isis von Oken”. 1822, s. kol. 558, 1822 (niem.). 
  4. G.R. Gray: A list of the genera of birds : with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 65. (ang.)
  5. a b c H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xviii. (niem.)
  6. J.F. von Brandt: P. de Tchihatcheff: Voyage scientifique dans l'Altai oriental et les parties adjacentes de la frontière de Chine, fait par ordre de S. M. l'empereur de Russie: avec Planches, cartes et Plans. I. Paris: Gide et comp., 1845, s. 444. (łac.)
  7. a b C.L. Bonaparte. Excursions dans les divers musées d'Allemagne, de Hollande et de Belgique, et Tableaux paralléliqnes de l’ordre des Échassiers. „CComptes rendus hebdomadaires des Séances de l'Académie des Sciences”. 43, s. 417, 1856 (fr.). 
  8. J. Gould: Handbook to the birds of Australia. Cz. 2. London: by the author, 1865, s. 234. (ang.)
  9. a b Mathews 1913 ↓, s. 83.
  10. Mathews 1913 ↓, s. 82, 98.
  11. a b c Mathews 1913 ↓, s. 114.
  12. Mathews 1913 ↓, s. 124.
  13. G.M. Mathews. Nesoceryx, gen. nov.. „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. 41, s. 35, 1920 (ang.). 
  14. A. Roberts. Review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8, s. 200, 1922 (ang.). 
  15. F. Gill, D. Donsker (red.): Buttonquail, plovers, seedsnipe & sandpipers (ang.). IOC World Bird List: Version 6.3. [dostęp 2016-10-08].
  16. T. Piersma, P. Wiersma: Family Charadriidae (Plovers). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 424–428, 431–434, 437–439. ISBN 84-87334-20-23. (ang.)
  17. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-10-08]. (ang.)
  18. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Charadriinae Leach, 1820 - sieweczki (Wersja: 2015-10-31). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-08].
  19. P.C. Rasmussen, J.C. Anderton: Birds of South Asia: The Ripley Guide. Cz. 2. Waszyngton i Barcelona: Smithsonian Inst. and Lynx Edicions, 2005. ISBN 8487334679. (ang.)
  20. C. Küpper, J. Augustin, A. Kosztolányi, T. Burke, J. Figuerola, T. Székely. Kentish versus Snowy Plover: Phenotypic and genetic analyses of Charadrius alexandrinus reveal divergence of Eurasian and American subspecies. „The Auk”. 126 (4), s. 839-852, 2009. DOI: 10.1525/auk.2009.08174 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

  1. G.M. Mathews: The Birds of Australia. Cz. 3. London: Whiterby, 1913. (ang.)