Chimera (czasopismo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chimera: miesięcznik poświęcony sztuce i literaturze
Chimera1901stycz.jpg
Reprodukcja okładki i strony 17 z pierwszego numeru pisma.
Kraj Polska
Adres Warszawa
Pierwsze wydanie 1901
Ostatnie wydanie 1907

Chimera: miesięcznik poświęcony sztuce i literaturzeczasopismo literacko-artystyczne wydawane nieregularnie w latach 1901–1907 w Warszawie. Redaktorem i kierownikiem artystycznym pisma był Zenon Przesmycki (Miriam).

Charakterystyka czasopisma[edytuj]

„Chimera” zajmowała wyjątkową pozycję na mapie polskich czasopism literackich. Była pierwszym tak starannie wydawanym periodykiem, w całości poświęconym sztuce — pisała o nim Anna Szczepańska — elitarnym, o niewielkim nakładzie, programowo skierowanym do wąskiej grupy odbiorców"[1]. Utwory publikowane w „Chimerze” nie prezentowały jednego wybranego nurtu literackiego; Zenon Przesmycki w doborze dzieł kierował się jedynie walorami artystycznymi, odrzucał zaś sztukę popularną. Za tekst programowy czasopisma uważało się głośny artykuł Miriama Walka ze sztuką[2].

Z początku „Chimera” wydawana była jako miesięcznik, jednak już w pierwszym roku funkcjonowania pisma kolejne zeszyty zaczęły ukazywać się nieregularnie; ogółem opublikowano 30 zeszytów. Nakład wynosił 600 egzemplarzy, z czego jedynie około 400 znajdowało nabywców. Archiwum „Chimery” spłonęło podczas powstania warszawskiego.

W redakcji „Chimery” — w Warszawie, początkowo przy ulicy Książęcej 7, od połowy roku 1902 przy ulicy Nowy Świat 22, a pod koniec funkcjonowania czasopisma przy ulicy Widok 13[3] — Zenon Przesmycki organizował wystawy i pokazy sztuki, m.in. zbiorów Feliksa Jasieńskiego.

Wybrani współpracownicy[edytuj]

W „Chimerze” publikowali czołowi poeci i prozaicy Młodej Polski, m.in.: Wacław Berent, Antoni Lange, Bolesław Leśmian, Zofia Nałkowska, Jan Lemański, Feliks Jasieński, Jan Kasprowicz, Stefan Żeromski, Władysław Stanisław Reymont, Stanisław Przybyszewski, Leopold Staff, Stanisław Wyspiański, Maria Komornicka, Stanisław Korab-Brzozowski, Tadeusz Miciński, Stanisław Wyrzykowski. W czasopiśmie opublikował także swoją pracę lekarz psychiatra i filozof medycyny Kazimierz Filip Wize[4].

Czołowymi ilustratorami „Chimery” byli Edward Okuń, Franciszek Siedlecki i Józef Mehoffer. Ferdynand Ruszczyc był autorem okładek w latach 1904–1907.

Biblioteka „Chimery”[edytuj]

Poza czasopismem dodatkowo wydawana była książkowa Biblioteka „Chimery”:

Przypisy

  1. Anna Szczepańska, "Chimera". Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008, s. 7.
  2. Zenon Przesmycki, Walka ze sztuką [w:] tegoż, Wybór pism krytycznych, tom 2, oprac. Ewa Korzeniewska, Kraków 1967.
  3. Anna Szczepańska, "Chimera". Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008, s. 210.
  4. Kazimierz Filip Wize, Okeanos (fragment), „Chimera", 1907, t. 10, z. 20, s. 498-50

Bibliografia[edytuj]

  • G. Bąbiak, Metropolia i zaścianek. W kręgu "Chimery" Zenona Przesmyckiego, Warszawa 2002.
  • Anna Szczepańska, "Chimera". Tekstowa kolekcja Zenona Przesmyckiego, Gdańsk 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj]