Chlebowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chlebowiec
Ilustracja
Morfologia Artocarpus altilis
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj chlebowiec
Nazwa systematyczna
Artocarpus J.R. Forst. & G. Forst
Charact. Gen. 51. 29 Nov 1775
Owoce A. hetrophyllus

Chlebowiec (Artocarpus J. R. Forst. & G. Forst.) – rodzaj roślin obejmujący około 40 gatunków z rodziny morwowatych. Chlebowce pochodzą z tropikalnej Azji i dostarczają jadalnych owoców.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wiecznie zielone drzewa podobne do figowców. Kora, łodygi i liście po uszkodzeniu wydzielają sok mleczny[3]. Kwiaty rozdzielnopłciowe, kwiaty żeńskie gęsto skupione na krótkich i mięsistych szypułkach[3]. Owoc mięsisty.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[4]

Polyphema Lour., Radermachia Thunb., Sitodium Parkinson

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do rodziny morwowatych (Moraceae Link), która wraz z siostrzanym kladem pokrzywowatymi należy do kladu kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[2].

morwowate

Artocarpeae



Moreae




Maclureae




Dorstenieae




Ficeae



Castilleae






Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina morwowate (Moraceae Link.), podrodzina Artocarpoideae R. Br. ex Arn., plemię Artocarpeae Lam. & DC., podplemię Artocarpinae (Lam. & DC.) Miq. in Mart., rodzaj chlebowiec (Artocarpus J. R. Forst. & G. Forst.)[5].

Gatunki (wybór)[6]
  • chlebowiec różnolistny, drzewo bochenkowe (Artocarpus heterophyllus) – o owocach do 30 kg wagi, uprawiany w Indiach i Indonezji.
  • chlebowiec właściwy, drzewo chlebowe (Artocarpus altilis) – o owocach do 5 kg wagi, uprawiany głównie w Polinezji i na Antylach.
  • Artocarpus blancoi (Elmer) Merr.
  • Artocarpus camansi Blanco
  • Artocarpus chama Buch.-Ham.
  • Artocarpus elasticus Reinw. ex Blume
  • Artocarpus gomezianus Wall. ex Trecul
  • Artocarpus hirsutus Lam.
  • Artocarpus hypargyreus Hance ex Benth.
  • Artocarpus integer (Thunb.) Merr.
  • Artocarpus lacucha Buch.-Ham.
  • Artocarpus mariannensis Trecul
  • Artocarpus odoratissimus Blanco
  • Artocarpus ovatus Blanco
  • Artocarpus rigidus Blume
  • Artocarpus tamaran Becc.
  • Artocarpus tonkinensis A. Chev. ex Gagnep.
  • Artocarpus venenosa Zoll. & Moritzi

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Owoce chlebowca różnolistnego spożywa się przeważnie na surowo, a nasiona pieczone, zaś owoce i nasiona chlebowca właściwego po upieczeniu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-19] (ang.).
  3. a b Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-26].
  5. Crescent Bloom: Artocarpus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 13 grudnia 2008].
  6. Artocarpus (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2016-11-05].