Chomicznik malutki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Chomicznik malutki
Phodopus roborovskii[1]
(Satunin, 1903)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

gryzonie

Podrząd

Supramyomorpha

Infrarząd

myszokształtne

Nadrodzina

myszowe

Rodzina

chomikowate

Podrodzina

chomiki

Rodzaj

chomicznik

Gatunek

chomicznik malutki

Synonimy
  • Cricetulus roborovskii Satunin, 1903[2]
  • Cricetulus bedfordiae O. Thomas, 1908[3]
  • Phodopus praedilectus Mori, 1930[4]
  • Phodopus przewalskii Vorontsov & Kriukova, 1969[5]
Podgatunki
  • P. r. roborovskii (Satunin, 1903)
  • P. r. praedilectus Mori, 1930
  • P. r. przewalskii Vorontsov & Kriukova, 1969
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Chomicznik malutki[7], chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii) – gatunek ssaka z podrodziny chomików (Cricetinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Chomicznik malutki występuje w środkowej Azji zamieszkując w zależności od podgatunku[8]:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1903 roku rosyjski zoolog Konstantin Satunin nadając mu nazwę Cricetulus roborovskii[2]. Holotyp pochodził z obszaru górnego biegu rzeki Shargol Dzhin, w Nan Shan, w Qinghai, w Chińskiej Republice Ludowej[9].

Analiza mtDNA wykazała pozycję bazalną P. roborovskii w Phodopus[8]. W obrębie P. roborovskii istnieją dwa odrębne klady mtDNA: klad główny w większości obszarów zasięgu i klad wschodni w Jilin w Chińskiej Republice Ludowej[8]. Populacje kladu głównego charakteryzują się wysokim wewnątrzgatunkowym polimorfizmem genetycznym przy braku wyraźnej struktury geograficznej[8]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają trzy podgatunki[8].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Phodopus: gr. φως phos, φωδος phodos „bąbel, pęcherz”[10]; πους pous, ποδος podos stopa[11].
  • roborovskii: kpt. Władimir Iwanowicz Roborowski (1856–1910), rosyjski podróżnik po różnych częściach Chin i Tybetu[12].
  • praedilectus: łac. prae „przed, z przodu”[13]; dilectus „zachwycający, uroczy”, od deligo „cenić, doceniać”[14].
  • przewalskii: gen. Nikołaj Michajłowicz Przewalski (1839–1888), rosyjski geograf, przyrodnik, badacz środkowej i wschodniej Azji[15].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 77–79 mm, długość ogona 9–11 mm, długość ucha 8–11 mm, długość tylnej stopy 11–12 mm; masa ciała 19–20 g[16]. Najmniejszy przedstawiciel podrodziny chomików. Jego futro ma barwę piaskową z lekko czerwonawym odcieniem w lecie i szarym w zimie. Brak pręgi na grzbiecie i bocznych plam. Łapy ma porośnięte futrem.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Porusza się jak chomicznik dżungarski, lecz jest bardziej zwinny. Nie kopie rozbudowanego systemu nor. Wygrzebuje wąski otwór w wydmie i tuż za nim wykopuje sobie sypialnię. Ciąża trwa średnio 18 dni, po czym rodzi się średnio 6,3–7,5 młodych[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phodopus roborovskii, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b K.A. Satunin. Neue Nagetiere aus Centralasien. I. Neue Nagetiere a us den Materialien der grossen russischen Expeditionen nach Centralasien. „Ежегодникъ Зооюгическаго Музея Умператорскoй Академіи Науку”. 7, s. 571, 1903 (niem.). 
  3. O. Thomas. [On mammals collected in the Provinces of Shan-si and Shen-si. northern China, by Mr M. P. Anderson, for the Duke of Bedford's zoological exploration of eastern Asia]. „Abstracts of Proceedings of the Zoological Society of London”. 63, s. 45, 1908 (ang.). 
  4. T. Mori. On four new small mammals from Manchuria. „Annotationes zoologicae japonenses / Nihon dōbutsugaku ihō”. 12, s. 418, 1930 (ang.). 
  5. H.Н. Воронцов & E.П. Крюкова: Phodopus przhewalskii species nova — новый вид пустынных хомячков (Cricetinae, Cricetidae, Rodentia) из Зайсанской котловины. W: Млекопитающие (эволюция, кариология, систематика, фаунистика). Nowosybirsk. s. 102. (ros.)
  6. F. Cassola, Phodopus roborovskii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2021-2 [dostęp 2021-11-08] (ang.).
  7. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 240 en. ISBN 978-83-88147-15-9.
  8. a b c d e C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 340. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Phodopus roborovskii. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-11-08].
  10. Jaeger 1944 ↓, s. 172.
  11. Jaeger 1944 ↓, s. 180.
  12. Beolens, Watkins i Grayson 2009 ↓, s. 344–345.
  13. Jaeger 1944 ↓, s. 183.
  14. Jaeger 1944 ↓, s. 72.
  15. Beolens, Watkins i Grayson 2009 ↓, s. 331–332.
  16. a b U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 281. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]