Chrystus i św. Menas (ikona)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chrystus i św. Menas
Grafika bez ustawionego tekstu alternatywnego: Chrystus i św. Menas
Autor Anonim
Rok wykonania VI-VII wiek
Technika wykonania tempera na desce
Rozmiar 57 × 57 cm
Muzeum Luwr

Chrystus i św. Menas, także Ikona Przyjaźnikoptyjska ikona z VI-VII w. pochodząca z klasztoru w Bawit (Bauein) w Środkowym Egipcie, znajdująca się w kolekcji Luwru.

Kopia ikony znajduje się w Kościele Pojednania w Taizé[1].

Historia[edytuj]

Autorem ikony jest nieznany artysta chrześcijański działający w VI lub VII w. Obraz został odnaleziony podczas wykopalisk prowadzonych przez francuskiego archeologa Jeana Clédata w 1900. W dzienniku archeologa brak jednak opisu dokładnego miejsca odnalezienia ikony. Ikona uznawana jest za najstarszy znany artefakt sztuki koptyjskiej[2].

Opis ikony[edytuj]

Starożytny artysta przedstawił dwie postacie: Chrystusa, łatwo rozpoznawalnego po nimbie z krzyżem i księdze Ewangelii w dłoni, oraz św. Menasa, opata trzymającego zwój, najprawdopodobniej z tekstem reguły swego monasteru. Św. Menas był żołnierzem, który został mnichem i poniósł śmierć męczeńską w 295. Chrystus trzyma dłoń na ramieniu opata w geście przyjaźni, stąd inna nazwa wizerunku – Ikona Przyjaźni. Według innej interpretacji gest ten oznacza protekcję[3]. Prawą ręką Menas wskazuje na Chrystusa, który jest jego oparciem lub błogosławi kontemplujących ikonę[4]. Treść ikony może być odwołaniem do słów Chrystusa z Ewangelii Jana: "Już was nie nazywam sługami, bo sługa nie wie, co czyni jego pan, ale nazwałem was przyjaciółmi"[5].

Postacie stoją w pozycji frontalnej. Tłem dla nich są wzgórza i niebo w kolorze zachodzącego słońca. Obok Chrystusa znajduje się grecki napis – Zbawiciel. Postać przyjaciela również posiada opis – Apa Mena opat.

Ikona zachowana jest w dobrym stanie. Drewno użyte przez artystę to sykomora.

Przypisy

  1. Ikona Przyjaźni (pol.). www.nsjsrem.pl. [dostęp 2012-01-04].
  2. Meurice Cédric: Christ and Abbot Mena (ang.). www.louvre.fr. [dostęp 2012-01-04].
  3. P. du Bourguet, Sztuka Koptów, Warszawa 1991, s. 56.
  4. Ikona „Jezusa z Przyjacielem” na Świętym Krzyżu (pol.). www.swietykrzyz.pl. [dostęp 2012-01-04].
  5. J 15,15. (Biblia Jerozolimska, Poznań 2006, s. 1500).