Figowiec sykomora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Figowiec sykomora
Figowiec sykomora: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina morwowate
Rodzaj figowiec
Gatunek figowiec sykomora
Nazwa systematyczna
category:Ficus sycomorus L.
Sp. Pl. 1059 1753[2]

Figowiec sykomora, figowiec morwowaty, sykomora, figa morwowa, figa ośla, karwia (Ficus sycomorus L.) – gatunek drzewa z rodziny morwowatych (Moraceae). Rośnie dziko w Afryce i na Półwyspie Arabskim (Arabia Saudyjska, Jemen, Oman), jest uprawiany w wielu krajach świata[3].

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Drzewo o wysokości do 15 m i bardzo grubym pniu[4].
Liście
Pojedyncze, kształtu owalnego lub sercowatojajowatego, wcinane, lśniące, na górnej stronie ciemnozielone[4],
Kwiaty
Rozdzielnopłciowe. Kwiaty żeńskie mają 5-dzielny okwiat i 1 słupek, męskie są drobne, mają 3 lub 5-dzielny okwiat i 3 lub 5 pręcików[4]. Kwiaty są zielone, zebrane w kulisty, lub kolbowaty kwiatostan[5].
Owoce
Drobne orzeszki w kulistym lub jajowatego kształtu osadniku. Jest on początkowo zielony, w stanie dojrzałym purpurowo-czerwony. Jest delikatnie owłosiony lub niemal gładki[5].

Zastosowanie[edytuj]

  • Drewno lekkie i odporne na butwienie, używane już w starożytności przez Egipcjan do wyrobu skrzyń, trumien dla mumii, sarkofagów[4]. W Egipcie odkryto przedmioty wykonane z tego drewna pochodzące sprzed 3 tysięcy lat p.n.e[5]. Obecnie nadal używa się go do budowy stropów domów[6].
  • Osadniki są jadalne, są jednak ciężko strawne[4]. W starożytności praktykowane było nacinanie nożem niedojrzałych owoców sykomory i praktyka ta przetrwała do dziś w Egipcie i na Cyprze. Takie nacinanie powoduje wydzielanie etenu, co przyspiesza dojrzewanie owoców, nawet 3-krotnie. Aby to wykonać, należało wejść na drzewo sykomory, i to kilkakrotnie, w miarę tworzenia się owoców. Zazwyczaj robili to pasterze, dla których owoce sykomory stanowiły jedno ze źródeł pożywienia[6].
  • W starożytnym Egipcie, a później również w Izraelu sykomora była uprawiana, zarówno dla owoców, jak i dla cienia. W 1 Księdze Kronik (27,28) jest uwaga o ustanowieniu przez króla Dawida nadzorców nad sykomorami[6]. W starożytnym Izraelu sykomorę uprawiali głównie ubodzy, obecnie straciła ona na znaczeniu, uprawia się inne drzewa o bardziej wartościowych owocach[5].

Udział w kulturze[edytuj]

  • W Starym Testamencie sykomora wymieniona jest 6 razy, w Nowym tylko raz – w Ewangelii Łukasza (19,4), gdzie opisany jest przypadek, jak Zacheusz wspiął się na sykomorę, by dojrzeć Jezusa[5].
  • W egipskich ogrodach za czasów faraonów sykomora uważana była za drzewo święte[6].
  • Rysunek sykomory znajduje się na banknotach Erytrei.
  • Sykomora uważana jest za symbol żywotności, ma bowiem bardzo duże zdolności regeneracyjne: jeśli wiatr odsłoni jej korzenie, to tworzy następne głębiej, gdy zostanie zasypana przez piasek, to pień i gałęzie przekształcają się w korzenie, a sykomora rośnie dalej w górę[5].
  • Miszna zawiera wiele przepisów regulujących wykorzystanie sykomory[5].

Galeria zdjęć[edytuj]

Owoce
Zasięg występowania
Młody okaz
Stary okaz

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. The Plant List. [dostęp 2014-11-20].
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-11-20].
  4. a b c d e Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  5. a b c d e f g Flovers in Israel. [dostęp 2014-12-04].
  6. a b c d Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.