Cyclura collei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cyclura collei
(Gray, 1845)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada gady
Rząd łuskonośne
Podrząd Iguania
Rodzina legwanowate
Rodzaj Cyclura
Gatunek Cyclura collei
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 CR pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Cyclura colleigatunek jaszczurki z rodziny legwanowatych.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa Cyclura pochodzi od storogreckich słów: cyclos (κύκλος) znaczącego "okrągły" i ourá (οὐρά) oznaczającego "ogon"[2]. Nazwa ta odnosi się do zwojowato ułożonych, dużych, przypominających kolce łusek na ogonie przedstawicieli rodzaju, nie występujących choćby u ich bliskich krewniaków z rodzaju Iguana[2]. Epitet gatunkowy collei pochodzi natomiast z łaciny i odnosi się go górzystego terenu zamieszkiwanego przez gatunek.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Jest to legwan średnich rozmiarów[3]. Występuje dymorfizm płciowy samce osiągają średnio 428 mm długości, podczas gdy samice tylko 378 mm[3].

Jaszczurka ubarwiona jest na zielono i w mniejszym stopniu łupkowatonieniesko[3]. Na ramionach niegną ukośne ciemnooliwkowe lasy[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gad ten zamieszkuje Jamajkę[1]. W przeszłości zasiedlał rejony o suchym klimacie położone na południu wyspy, obecnie jego zasięg występowania obejmuje wyboiste wapienne Hellshire Hills na Goat Islands, a jego powierzchnię IUCN oblicza na 114 km²[1].

Siedlisko tego legwana to skaliste, bogate w wapienie tereny o czerwonawej zawierającej żelazo glebie, porosłe suchym lasem tropikalnym[1]. Choć można znaleźć tam zagłębienia i szczeliny skalne, miejsca odpowiednie do budowy gniazd są w niedostatku[1]. Cyclura collei przetrwała w najodlegleszych częściach wzgórz, gdzie las ostał się w lepszym stanie[1].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

W skład jadłospisu zwierzęcia wchodzi wiele różnych gatunków roślin, przy czym jaszczurka pożywia się liśćmi, owocami i kwiatami[1]. Rzadziej wzbogaca swą dietę mięsem, jak choćby ślimakami[1].

Zachowanie i rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Jak większość gadów, C. coonnei jest jajorodna. Samica składa średnio 17 jaj (od 16 do 20) w wykopanym na długo wcześniej gnieździe lub podziemnym tunelu (potrzebuje do tego znaleźć miejsce o wystarczająco miękkiej glebie)[1]. Sukces rozrodczy zależy w znacznej mierze od rozmiaru matki – nieraz nie wykluwa się ani jedno młode, kiedy indziej z każdego jaja powstaje koljeny legwan[1].

Status[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości legwany te występowały na Jamajce pospolicie[1]. Jednak ich liczebność w XIX wielu uległa znacznemu obniżeniu. Fakt ten wiązany jest ze wzrostem zamieszkującej Jamajkę liczby ludności, wprowadzeniem na wyspę Herpestes javanicus, a także zmianami zagospodarowania przestrzennego[1]. W latach czterdziestych XX wieku sądzono, że wyginął, jednakże w 1970 ponownie stwierdzono jego obecność[1]. Następnie zaś w 1990 wykryto niewielką populację składającą się z około setki osobników, zamieszkującą środkowe i zachodnie Hellshire Hills (pozostałe tereny wzgórz nie były zamieszkane przez te zwierzęta prawdopodobnie z uwagi na osadnictwo, wydobycie węgla drzewnego i polowania psów)[1]. Odnaleziono też wtedy 2 gniazda[1]. Duży udział w ratowaniu gatunku miała Jamaican Iguana Recovery Group kierowana przez profesora biologii na University of the West Indies, doktora Byrona Wilsona[2]. Dziś gatunek ostał się już tylko na niesprzyjających rozwoju rolnictwa Hellshire Hills, przy czym żyje tam nie więcej, niż setka zwierząt[1]. Sytuacji nie polepsza fakt niskiej rozrodczości[1]. Obecnie C. collei bywa określana mianem najrzadszej jaszczurki Ziemi, a co najmniej najrzadszą jaszczurką zachodniej półkuli[2].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q Cyclura collei. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  2. a b c d Alejandro Sanchez: Family Iguanidae: Iguanas and Their Kin (ang.). W: Father Sanchez's Web Site of West Indian Natural History Diapsids I: Introduction; Lizards [on-line]. Kingsnake.com. [dostęp 26 listopada 2007].
  3. a b c d Peter Vogel. Jamaican Iguana Cyclura Collei. , 7/1/2005 (ang.).