Cytryniec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cytryniec
Cytryniec: zdjęcie
Schisandra sinensis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd Austrobaileyales
Rodzina cytryńcowate
Rodzaj cytryniec
Nazwa systematyczna
Schisandra Michx.
Fl. Bor.-Amer. 2: 218. 19 Mar 1803
Typ nomenklatoryczny
Schisandra coccinea Michx[2]

Cytryniec (Schisandra Michx.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych (Schisandraceae). Do rodzaju należy ok. 25 gatunków[3] występujących głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej[4]. Jeden gatunek – Schisandra glabra rośnie w Ameryce Północnej[5]. Wiele gatunków użytkowanych jest jako rośliny lecznicze. Z pędów niektórych pozyskuje się olejki i włókna do wyrobu sznurów[4]. W Europie (w tym w Polsce) uprawiany jako roślina ozdobna jest cytryniec chiński, ozdobny zwłaszcza jesienią z powodu czerwonych owoców i przebarwiających się na żółto liści[6].

Morfologia[edytuj]

Schisandra rubriflora
Owoc zbiorowy Schisandra chinensis
Pokrój
Drewniejące pnącza, nagie lub owłosione[4].
Liście
Wyrastają oddalone od siebie na długopędach i w skupeiniach na krótkopędach[5]. Blaszka eliptyczna lub jajowata, cienka lub skórzasta, u nasady często zbiegająca wzdłuż ogonka. Wierzchołek zwykle zaostrzony, brzeg cały lub ząbkowany[4].
Kwiaty
Jednopłciowe, podczas gdy rośliny mogą być jednopienne lub dwupienne. Kwiaty najczęściej pojedyncze z niezróżnicowanym okwiatem składającym się z 5 do 20 listków. W kwiatach pręcikowych znajduje się 4–60 pręcików, częściowo lub w całości zrosłych w mięsiste synandrium. Kwiaty żeńskie z 12–120 owocolistkami[4].
Owoce
Zbiorowe (apokarpiczne) dojrzewają na wydłużonym dnie kwiatowym. Poszczególne owocki jajowate do elipsoidalnych, podczas dojrzewania czerwone, rzadziej czarne. Zawierają zwykle po dwa nasiona (rzadziej jedno lub trzy)[4].

Systematyka[edytuj]

Pozycja według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system System APG IV z 2016)

Jeden z trzech rodzajów rodziny cytryńcowatych (Schisandraceae) należącej do rzędu Austrobaileyales reprezentującego wczesne okrytonasienne[1].

Pozycja w systemie Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Magnoliopsida Brongn., podklasa Magnoliidae Novák ex Takht., nadrząd Magnolianae Takht., rząd badianowce (Illiciales Hu ex Cronquist), rodzina cytryńcowate (Schisandraceae Blume), podrodzina Schisandroideae Raf., plemię Schisandreae DC., rodzaj cytryniec (Schisandra L.)[7].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-28].
  2. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-05].
  3. a b Schisandra. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2016-07-07].
  4. a b c d e f Schisandra Michaux. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-07-07].
  5. a b Schisandra Michaux. W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2016-07-07].
  6. Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 257. ISBN 83-01-13434-8.
  7. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Schisandra (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-05].