Czechówka (struga)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czechówka
Ilustracja
Koryto Czechówki w rejonie skrzyżowania ulic Lubomelskiej i Alei Solidarności w Lublinie
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Struga
Długość 13,17 km
Powierzchnia zlewni

80,39 km²

Źródło
Miejsce Motycz
Wysokość

227 m n.p.m.

Współrzędne

51°13′58″N 22°23′36″E/51,232778 22,393333

Ujście
Recypient

Bystrzyca

Miejsce Lublin (Kalinowszczyzna)
Wysokość

167 m n.p.m.

Współrzędne

51°14′41″N 22°35′03″E/51,244722 22,584167

Szlak
RiverIcon-Spring.svg 17,5 Płouszowice
ok. 214 m n.p.m.
RiverIcon-AffluentL.svg Łazęga[1]
RiverIcon-AffluentL.svg Konopniczanka
RiverIcon-delta.svg 0
Lublin (Tatary)
Położenie na mapie powiatu lubelskiego
Mapa konturowa powiatu lubelskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa konturowa województwa lubelskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „źródło”, po prawej znajduje się również punkt z opisem „ujście”

Czechówka – lewobrzeżny dopływ Bystrzycy. Rzeka odwadniająca południowo-wschodnią cześć Płaskowyżu Nałęczowskiego (zachodnia Wyżyna Lubelska) w tym blisko 51% powierzchni Lublina[2][3].

Źródła Czechówki znajdują się na gruntach wsi Motycz[4], zaś dolny jej odcinek przebiega przez centrum Lublina. Od ul. Wodopojnej do Unii Lubelskiej koryto rzeki przebiega pod powierzchnią terenu, zamknięte w betonowym kanale (1937 rok). Do Bystrzycy uchodzi na terenie dawnego Wielkiego Stawu Królewskiego, poniżej Starego Miasta[3].

Przepływ średni w profilu Ogród Botaniczny (lata 2003–2017) wynosił 0,09 m3·s–1, maksymalny - 5,53 m3·s–1, zaś minimalny - 0,005 m3·s–1[4].

Do początku XX w. na terenie lubelskiego Sławinka znajdowało się uzdrowisko zlokalizowane na zboczu doliny Czechówki i bazujące na żelazistych wodach źródlanych[5]. Źródła całkowicie zanikły wraz z uruchomieniem ujęcia wód podziemnych "Sławinek" (1961 r.). Ich reaktywacja nastąpiła w okresie od wiosny 2000 r. do lipca 2003, dając odpływ nawet 5,5 m3·s–1, co nastąpiło wskutek zwiększonego zasilania atmosferycznego w latach 1999–2001[4].

Obecnie rzeka nie przypomina tej z początków minionego stulecia. Prace melioracyjne częściowo zmieniły bieg jej koryta, sama rzeka jest o wiele płytsza.

Na terenie Lublina dno doliny Czechówki wykorzystywane jest jako szlak ważnej arterii komunikacyjnej tzw. Trasy W-Z (al. Solidarnościal. Tysiąclecia). W związku z budową przedłużenia Alei Solidarności do węzła „Lublin Sławinek” w latach 2012–2014 zniszczono ostatni niezdegradowany przez człowieka fragment doliny. Malownicze meandry z otaczającymi je podmokłymi łąkami i stawami położone na wysokości Muzeum Wsi Lubelskiej zostały zasypane, a rzekę poprowadzono w prostym, betonowym korycie.

Prawobrzeżne dopływy: Łazęga i Konopniczanka (dopływ z Konopnicy)[4].

Dzielnice Lublina położone w dorzeczu Czechówki:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina KONOPNICA - przyroda - Lublin. [dostęp 2015-01-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-14)].
  2. Michalczyk Z., Budzyńska K., Zielińska B., Turczyński M., 1997: Terenowe uwarunkowania obiegu wody. [w:] Strategia wykorzystania i ochrony wód w dorzeczu Bystrzycy, red. Z. Michalczyk, Lublin; 15-32.
  3. a b Kociuba D., 2003: Zmiany funkcji dolin rzecznych na obszarze Lublina, Annales UMCS, B, LVIII, 5; 121–137.
  4. a b c d Zdzisław Michalczyk i inni, Warunki kształtowania się odpływu w zlewni Czechówki, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio B – Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia”, 73 (0), 2019, s. 65–81, DOI10.17951/b.2018.73.0.65-81, ISSN 0137-1983 [dostęp 2020-04-22] (pol.).
  5. Robert Sawa, Uzdrowisko Sławinek, Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN", 2014 [dostęp 2020-04-22].