Czyrak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny
furunculus
Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny
ICD-10 L02
L02.0 Ropień skóry, czyrak i czyrak gromadny twarzy
L02.1 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny szyi
L02.2 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny tułowia
L02.3 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny pośladka
L02.4 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny kończyny
L02.8 Ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny o innej lokalizacji
L02.9 Nieokreślony ropień skóry, czyrak, czyrak gromadny

Czyrak, dawniej furunkuł [1] (łac. furunculus) – ropne zapalenie okołomieszkowe z wytworzeniem czopa martwiczego, mające postać z początku guzka, potem guzka z krostą, spowodowane zakażeniem gronkowcowym. W przypadku licznych czyraków stosuje się termin czyraczność lub czyrak mnogi (łac. furunculosis), a jeśli znajdują się one blisko siebie i łączą w jedną zmianę, nazywa się je karbunkułem lub czyrakiem gromadnym (łac. carbunculus). Karbunkuł występuje najczęściej na karku.

Etiologia[edytuj]

Czynnikiem etiologicznym czyraka są bakterie Gram-dodatnie, najczęściej z nich gronkowiec złocisty[potrzebny przypis]. Czyraczności sprzyjają choroby przemiany materii, przede wszystkim cukrzyca, choroby nerek, niedobory immunologiczne, a także ogólne wyniszczenie.

Objawy i przebieg[edytuj]

Ewolucja zmian jest następująca: początkowo tworzy się naciek zapalny w otoczeniu mieszka włosowego i drobny sinoczerwony guzek. Po upływie kilku dni na szczycie guzka powstaje krosta, pod którą wytwarza się martwica. Następnych kilka dni przynosi samoistne pęknięcie krosty i ewakuację mas martwiczych. Po wygojeniu się ranki powstałej wskutek oddzielenia się mas martwiczych często pozostaje niewielka blizna.

Z objawów podmiotowych występuje duża bolesność w okresie tworzenia się czyraka.

Powikłania[edytuj]

Czyraki w okolicy przedsionka nosa i wargi górnej (czyli tak zwanego trójkąta śmierci) oraz oczodołu mogą być powikłane przejściem zakażenia na zatoki jamisteopony mózgu.

Różnicowanie[edytuj]

  • Grzybica głęboka owłosionej skóry głowy, zwłaszcza skóry brody (tinea barbae).

Leczenie[edytuj]

Stosuje się kompresy ichtiolowe i chirurgiczne nacięcie czyraka po wytworzeniu czopa martwiczego. W czyraczności wdraża się celowaną antybiotykoterapię i środki ogólnie wzmacniające.

Bibliografia[edytuj]

  • Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005, ISBN 83-200-3367-5.

Przypisy

  1. Władysław Kopaliński: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Wyd. 9., rozszerzone. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1975, s. 344.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.