Danziger Hof

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Danzigerhof (Gdańsk))
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Danziger Hof
(Gdański Dwór)
Ilustracja
Nieistniejący obecnie hotel „Danziger Hof” w Gdańsku, zniszczony w 1945 r.
Państwo  Wolne Miasto Gdańsk
Miejscowość Gdańsk
Adres przy ul. Dominikswall (Wały Dominikańskie) 6, obecnie Wały Jagiellońskie 2/4
Typ budynku hotel
Styl architektoniczny neorenesansowy, gdański
Architekt Carl Gause
Inwestor Heinrich Teute
Kondygnacje pięć
Rozpoczęcie budowy 1896
Ukończenie budowy 1898
Ważniejsze przebudowy 1930
Zniszczono po 1945
Pierwszy właściciel Heinrich Teute (1898-1911)
Kolejni właściciele * Hugo Andrée (1911-1917)
* Heinrich Teute (1918-1921)[1]*
* Alex Braune (1920-)[2][3]
* British and Polish Trade Bank (1929-1930)
* Stanisław Vogel (1930-)[4]
* Danziger Hof HotelbetriebsgesmbH (1935-1945)
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Danziger Hof (Gdański Dwór)
Danziger Hof
(Gdański Dwór)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Danziger Hof (Gdański Dwór)
Danziger Hof
(Gdański Dwór)
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Danziger Hof (Gdański Dwór)
Danziger Hof
(Gdański Dwór)
Ziemia54°20′59″N 18°38′46″E/54,349722 18,646111

Danziger Hof (pol. Gdański Dwór) – najbardziej luksusowy hotel w Gdańsku, istniejący w latach 1898–1945, zlokalizowany przy ul. Dominikswall (Wały Dominikańskie) 6[5], obecnie Wały Jagiellońskie 2/4.

Gmach[edytuj | edytuj kod]

Brama Wyżynna. Po jej lewej wał, w miejscu którego stanął hotel, 1894
Budynek w miejscu hotelu współcześnie

Hotel powstał na zamówienie Heinricha Teute, ówczesnego właściciela hotelu Walter’s przy Hundegasse 26 (ul. Ogarna), w miejscu po niwelacji w końcu XIX wieku bezużytecznych nowożytnych obronnych wałów miasta[6], w bezpośrednim sąsiedztwie Bramy Wyżynnej (na północ od bramy). Zaprojektowany przez berlińskiego architekta Carla Gausa[7], współwłaściciela firmy Baugeschäft G. & C. Gause hotel w stylu neorenesansowym. Dysponował 120 pokojami ze 157 łóżkami, szeregiem apartamentów, pomieszczeniami recepcyjnymi oraz salą wraz z estradą na 400 osób. Restauracja na 100 miejsc, serwowała wyszukane dania, m.in. grasicę cielęcą ze świeżymi ostrygami. W obiekcie znajdowała się też kawiarnia, cukiernia, cały szereg sklepów (jubilerski, galeria sztuki, perfumeria, drogeria i trafika) oraz salon fryzjerski. Około 1930 hotel zmodernizowano, ograniczając liczbę pokoi i miejsc – do 80 pokoi i 110 miejsc, dodając liczbę sal konferencyjnych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

25 (?) grudnia 1918 hotel był miejscem historycznego spotkania grupy inicjatywnej z Ignacym Paderewskim, w czasie którego ogłoszono powołanie Rzeczypospolitej Polskiej i zapowiedziano przejęcie Gdańska i Pomorza przez armię generała Hallera. Niemcy zaniepokoili się tą deklaracją, i Paderewski wraz z małżonką musiał wyjechać w konwoju wojsk angielskich do Poznania[8].

W 1919 w hotelu powołano miejscową radę robotniczo-żołnierską oraz proklamowano utworzoną przez Naczelną Radę Ludową Polski Uniwersytet Ludowy. W tymże roku swoją siedzibę miała tu też Amerykańska Misja Żywnościowa (American Relief Administration – Mission for Poland), w ramach której funkcjonowała nieformalnie Delegacja Rządu Polskiego w Gdańsku, będąca komórką Ministerstwa Aprowizacji.

W okresie od 8 lutego do 7 czerwca 1920 hotel pełnił tymczasową siedzibę Komisariatu Generalnego RP w Wolnym Mieście Gdańsku.

W latach 1920–1926 w hotelu mieściło się przedstawicielstwo Brytyjskiej Korporacji Handlowej (The British Trade Corp.), na bazie którego powołano w 1926 Brytyjsko-Polski Bank Handlowy S.A. (British and Polish Trade Bank), z przeważającym udziałem polskiego kapitału państwowego (81,5%). Przez pewien okres bank był też właścicielem hotelu (1929-1930), rozważając jego przekształcenie w biurowiec, do czego jednak nie doszło. Można więc przyjąć, że obiekt przez krótki czas należał do polskiego skarbu państwa.

W dniach 24–26 kwietnia 1930 w hotelu odbył się walny zjazd Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych[9]; 18–22 sierpnia 1932 zjazd zjednoczeniowy organizacji żydowskich – „Poalej Syjon – Prawicy” i Światowej Syjonistycznej Partii Pracy „Hitachduth”, który uświetnił Dawid Ben Gurion[10].

Wydarzeniem muzycznym dla społeczności Gdańska był występ w Danziger Hof w styczniu 1935 zespołu operowego berlińskiego Kulturbundu (żydowskiego stowarzyszenia kulturalnego) z „La serva padrona” Pergolesiego w reżyserii Emila Fischera[11]. W hotelu odbywały się spektakle kabaretu „Eulenspiegel” (Dyl Sowizdrzał), polskiego Koła Miłośników Sceny, koncerty orkiestry Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży oraz polskiego chóru „Moniuszko”. Spotykali się tam również członkowie licznych organizacji, m.in. oddziału Niemieckiego i Austriackiego Stowarzyszenia Alpejskiego (Deutscher und Österreichischer Alpenverein). W dniach 1–2 lipca 1938 w hotelu odbyły się uroczystości 25-lecia polskiej korporacji akademickiej K! ZAG WISŁA[12].

Hotel działał do wybuchu II wojny światowej w 1939, kiedy to jego personel aresztowano.

W wyniku walk o Gdańsk w marcu 1945 hotel (podobnie jak duża część zabudowy historycznego centrum) został zrujnowany. Po rozbiórce ruin powstał pusty plac, na którym po pewnym czasie zainstalowało się wesołe miasteczko[13]. W 1961 na miejscu zburzonego hotelu wybudowano budynek mieszczący pawilon meblowy[14], który w 1972 zaadaptowano na potrzeby biura miejskiego PLL LOT. W 2018 przewidywane jest wyburzenie tego budynku i zastąpienie nowym, nie nawiązującym do historycznego otoczenia obiektem zaprojektowanym przez pracownię KD Kozikowski Design[15].

Wartość hotelu[edytuj | edytuj kod]

  • 1919 – 2,5 mln marek
  • 1920 – 8 mln marek

Najbardziej znanymi gośćmi hotelu byli[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Współwłaścicielem był dr K. Herbst (1919-1920).
  2. Dyrektor firmy Alex Braune GmbH z Berlina, utrzymującej kabarety w Berlinie, Erfurcie, Gerze, Gdańsku i Lubece, według Danziger Volksstimme nr 27 z 2 lutego 1920.
  3. Hasło o Alex Braune w niemieckiej Wiki.
  4. Właściciel hotelu Reichshof.
  5. Z Orłowiczem po dawnym Gdańsku. chem.univ.gda.pl.
  6. Danziger Hof. rzygacz.webd.pl, 5 czerwca 2011.
  7. Carl Gause (1851-1907), projektant m.in. szeregu hoteli w Berlinie: Minerva, Bristol (1891), Savoy, Carlton (1902) i Adlon (1906-1907).
  8. [1].
  9. Przegląd Pedagogiczny z 29 marca 1930.
  10. Poalej Syjon – Prawica – oddział w Gdańsku.
  11. Teatr żydowski w Gdańsku_1, gdansk.jewish.org.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  12. [2] Polska Korporacja Akademicka „Związek Akademików Gdańskich Wisła”, Część V, Pismo PG, Nr 1 (styczeń) 1997.
  13. Historia budynku „LOT” w Gdańsku. Od szklanego pałacu do obskurnego blaszaka. historia.trojmiasto.pl, 29 listopada 2017. [dostęp 19 grudnia 2017].
  14. Budynek LOT-u idzie pod młotek. trojmiasto.pl, 15 marca 2012.
  15. Ewa Karendys Taki będzie nowy budynek w miejscu LOT-u. Konkurs wygrała gdańska pracownia.
  16. Forum Militarnej Polski :: Zobacz temat – Opowieść o kobiecie, która wodziła za nos Abwehrę.
  17. Witold Mazurczak: Anglicy i wybuch powstania wielkopolskiego. Z dziejów genezy brytyjskiej misji płka H. H. Wade’a w Polsce. W: Antoni Czubiński: Polacy i Niemcy. Dziesięć wieków sąsiedztwa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 254–268. ISBN 83-01-07535-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Januszajtis: Zadziwiająca zaciekłość... Dlaczego nie „Gdański Dwór”? [3]
  • Danziger Volksstimme nr 27 z 2 lutego 1920
  • Aleksander Masłowski: Danziger Hof – najlepszy hotel w Gdańsku, [4]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]