Przejdź do zawartości

Delta (miesięcznik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy czasopisma popularnonaukowego. Zobacz też: inne znaczenia słowa delta.
Delta
Częstotliwość

miesięcznik

Państwo

 Polska

Wydawca

Uniwersytet Warszawski

Tematyka

popularnonaukowa

Pierwszy numer

1974

Redaktor naczelny

Szymon Charzyński

Średni nakład

3500 egz.

Format

A4

Liczba stron

26

ISSN

0137-3005

Strona internetowa
Odpowiedź prof. Romana Sikorskiego na zamówienie na pierwszy artykuł do "Delty" z 1973 roku

Delta – polski miesięcznik popularnonaukowy, poświęcony głównie matematyce, fizyce, astronomii i informatyce, wydawany przez Uniwersytet Warszawski przy współpracy czterech polskich towarzystw naukowych:

Miesięcznik ukazuje się od 1974 roku, a w 2024 roku otrzymał Nagrodę Główną w konkursie „Popularyzator Nauki” organizowanym przez Polską Agencję Prasową (PAP) i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW)[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Zaczęła się ukazywać w 1974[2] (ale już 8 grudnia 1973 ukazał się nakład próbny pierwszego numeru w liczbie 50 egzemplarzy[3]) z krótką przerwą po wprowadzeniu stanu wojennego. Od chwili powstania czasopisma do 30 września 2018 jego redaktorem naczelnym był Marek Kordos.

Artykuły najczęściej pisane są przez pracowników naukowych polskich uniwersytetów i politechnik związanych z tematyką czasopisma oraz studentów. Skład dokonywany jest systemem TeX. W lutym 2020 cena jednego egzemplarza zaczęła wynosić 5,50 zł.

Od lat 70. redakcja prowadzi ligę zadaniową Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki oraz Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Redakcji „Delty”, 10 razy do roku publikując po 2 zadania z matematyki (Klub 44M) i z fizyki (Klub 44F).

Nagroda Główna w konkursie „Popularyzator Nauki” z 2024 roku miała uzasadnienie[1]:

„Za pół wieku popularyzacji matematyki, fizyki, astronomii i informatyki na bardzo wysokim poziomie. Za umiejętność włączania w te działania naukowców, doktorantów i nauczycieli. Za wysoką merytoryczną i redakcyjną jakość publikacji”.

Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki

[edytuj | edytuj kod]

Zasugerowano, aby wydzielić z tego artykułu fragmenty do artykułu Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki.  (dyskusja)

W 1978 roku redakcja „Delty” zapoczątkowała Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki (KUPzM), współorganizowany przez Polskie Towarzystwo Matematyczne (PTM)[4]. Nazwano go potem imieniem Pawła Domańskiego[5]. Prace konkursowe dotyczą różnych działów matematyki jak:

Laureatom przyznaje się nagrody pieniężne oraz medale – złote, srebrne i brązowe, przy czym zdarzało się, że w jednej edycji przyznano dwa złote medale lub żadnego złotego[4]. Wśród jurorów znalazł się m.in. Zdzisław Pogoda[6].

Laureaci[7]
rok [a] laureaci tytuły prac
1 1978 Z Paweł Domański Liczby Fibonacciego
S Urszula Łach Równania różniczkowe i niektóre ich zastosowania w fizyce
B Bogusława Grzywacz Przekształcenie afiniczne płaszczyzny na płaszczyznę w ujęciu analitycznym
2 1979 Z Dorota Kuchta i Piotr Ponikowski Równania diofantyczne pierwszego stopnia
S Marek Kubowicz Równania funkcyjne
B Anna Brzezińska Nierówności i ich zastosowania
3 1980 Z Zbigniew Jelonek Pewna analogia
S Robert Cozaś Pewne równania rekurencyjne i ich zastosowanie w teorii ułamków łańcuchowych
B Waldemar Hołubowski Inwersja
4 1981 Z Jarosław Wróblewski Wokół kongruencji w pierścieniu liczb algebraicznych całkowitych
S Jacek Rzeźnikowski Elementy geometrii metrycznej
B Elżbieta Ziarko Metryka miejska i jej konsekwencje w planimetrii
5 1982 Z Mariusz Skałba O pewnym problemie z elementarnej teorii liczb
S Janusz Kalinowski Powierzchnie stopnia drugiego i rysowanie kwadryk za pomocą komputera
B Mirosław Matlęga Rozcięcia powierzchni jednostronnych
6 1983 Z Jacek Kaleta Twierdzenie o pewnej szczególnej metodzie całkowania
S Wojciech Wałecki O błonach mydlanych
B Henryk Łukomski Negacje liczb n-cyfrowych oraz otrzymywanie wyników negacji w układzie dziesiątkowym bez zamiany na układ dwójkowy
7 1984 Z Michał Wojciechowski O pewnym rozkładzie figur środkowo symetrycznych
S Bogdan Pelc Zastosowanie kongruencji w znajdowaniu cech podzielności w dowolnym układzie liczbowym
B Joanna Karwowska Potęgowanie macierzy czwórników
8 1985 Z Piotr Hajłasz O pewnej metodzie dowodzenia nierówności
S Bogdan Pelc O pewnym niezmienniku topologicznym wielościanów w przestrzeni n-wymiarowej
9 1986 Z Piotr Jędrzejewicz O pewnych własnościach przestrzeni euklidesowych
10 1987 Z Andrzej Żuk Opis izometrii wybranych przestrzeni metrycznych
B Lucyna Dziedzic Teoria głodnej kozy
11 1988 Z Andrzej Daniluk O pewnych przekształceniach płaszczyzny
S Adam Czornik Twierdzenia Steinera i Mascheroniego
12 1989 Z Krzysztof Oleszkiewicz Skacząc po stożkowych
S Rafał Kapelko Rachunek różniczkowy i całkowy funkcji zmiennej naturalnej
B Katarzyna Trójca Granica złożenia funkcji
13 1991 Z Marcin Kasperski 27 zbiorów wypukłych bez środka symetrii
S Grzegorz Zwara Wspólne punkty stałe wielomianów komutujących
B Małgorzata Sęk Łamane spiralne
14 1992 Z Marek Pycia Pewne nierówności funkcyjne
B Krystian Witkowski O pewnych ciągach rekurencyjnych
15 1993 S Ilona Królak Symbol Newtona – inaczej
B Roman Wencel Czytając Sierpińskiego
16 1994 S Piotr Wojciech Śniady Geometryczne dowody twierdzeń dotyczących ułamków Fareya
B Piotr Matusiewicz Ilustracja geometryczna najczęściej spotykanych średnich algebraicznych
17 1995 Z Tomasz Osman Wielowymiarowe uogólnienie twierdzenia Bezouta
S Krzysztof Krupiński i Karol Tokarczyk Nakładanie się wielu figur wewnątrz wielokątów
B Rafał Łochowski Zależności między zbieżnością i rozbieżnością pewnych szeregów
18 1996 Z Michał Stukow Krótka historia dowodu pewnego twierdzenia
S Adam Osękowski Zastosowanie liczb zespolonych w zadaniach geometrycznych
B Tomasz Kowalski i Artur Wirowski Cechy podzielności liczb
19 1997 Z Grzegorz Kapustka i Michał Kapustka O pewnych własnościach parzystokątów wpisanych i opisanych na okręgach
B Maciej Mostowski O wielomianach przyjmujących w liczbach całkowitych wartości będące kwadratami liczb całkowitych
20 1998 S Michał Ślęzak i Michał Tkacz Sfera dwunastu punktów
B Jakub Gismatullin O pewnych własnościach sumy cyfr
21 1999 Z Jakub Onufry Wojtaszczyk O liczbie podziałów wielokąta wypukłego na równoległoboki
S Łukasz Kamiński i Paweł Rochman Sumy ze współczynnikami Newtona
22 2000 S Piotr Sulich Obrót o kąt na płaszczyźnie: zastosowania i własności
S Mirosław Żwiryn Wstęp do teorii macierzy nD
23 2001 Z Juliusz Jabłecki O pewnym równaniu funkcyjnym
S Piotr Sulich Analogia ciągu Fibonacciego i dowolnych rekurencji liniowych
B Łukasz Brzyski Prosta Eulera i jej własności
W Jan Kowal Nie tylko cyrklem i linijką
24 2002 Z Wiesław Zajiczek Matematyczne modele osobliwości czasoprzestrzeni klasycznych
B Łukasz Lach Rozwiązywanie wybranych problemów planimetrii i algebry przy zastosowaniu liczb zespolonych
B Krzysztof Rutczyński Anatomia zbioru Mandelbrota i jej związek z ciągiem Fibonacciego
W Jakub Staromłyński Rekurencja i funkcje tworzące
25 2003 Z Marcel Kołodziejczyk Waga szalkowa i uogólniony problem fałszywej monety
Z Aleksandra Kwiatkowska O istnieniu funkcji ciągłej, przyjmującej każdą wartość z góry zadaną ilość razy
S Juliusz Jabłecki O rozrzedzeniach zbioru liczb naturalnych i szeregach P-harmonicznych
B Krzysztof Mroczek Problem komiwojażera
B Piotr Szafruga Wielowymiarowe muzeum i jego strażnicy
W Juliusz Jabłecki i Lech Stawikowski O porządkowaniu zależności wektorów losowych związanym z pewną klasą funkcji
W Arkadiusz Męcel O twierdzeniu Morleya do funkcji na wymiar
W Robert Obryk O ukrytej podzielności wielomianów jednej zmiennej
26 2004 Z Marcin Pitera Niezmienniki w geometrii
S Agnieszka Kałużna Uogólnienie twierdzenia Stewarta na czworościan
B Lech Stawikowski Ciągi jednomonotoniczne, funkcje modularne i nierówności
W Arkadiusz Męcel Zbiory fraktalne
27 2005 Z Michał Marcinkowski Prz(e)chodzi Euler do Nagela...
S Paweł Janica Podziały przestrzeni euklidesowych
S Tomasz Warszawski O cyklach i klikach
B Arkadiusz Męcel Symetrie różniczkowe
B Marcin Pitera Kilka problemów na szachownicy
B Jan Szejko Dwusieczna, wysokość i środkowa przecinające się w jednym punkcie
W Jarosław Pyzik O sumach, ich właściwościach i wykorzystaniu
28 2006 Z Jan Szejko Ciąg, który lubi nierówności
S Krzysztof Dorobisz Reszty potęgowe
S Tomasz Tkocz O problemie związanym z twierdzeniem Rolle'a
B Aleksander Kubica Od zadania olimpijskiego do twierdzenia
W Magdalena Bojarska O liczbie kątów ostrych wielokąta
W Jarosław Pyzik Co je koza na śniadanie
29 2007 Z Tomasz Kobos Zbiory kresowe dla wielomianów o współczynnikach całkowitych
S Magdalena Bojarska O cyklach Hamiltona w grafach powstałych z drzew
S Mateusz Pluta Wykorzystanie inwersji względem okręgu w dowodzie twierdzenia o n+2 okręgach stycznych
B Mikołaj Bińkowski O wpisywaniu trójkątów w trójkąty i pewnym szczególnym punkcie
B Przemysław Mazur (Nie)rozwiązany problem w teorii nierówności
W Jarosław Pyzik Waga elektroniczna i problem monety fałszywej
W Danuta Niedziałowska Matematyczna zabawka, czyli o macierzy Wythoffa
W Krzysztof Kamil Pisera Podzielność liczb naturalnych
30 2008 Z Joachim Jelisiejew Nierówności między średnimi
S Martha Ubik Punkty charakterystyczne na prostej Eulera
S Adam Wyrzykowski Podzielność liczb w poziomych rzędach trójkąta Pascala
B Mikołaj Bińkowski Nullstellensatz w kombinatoryce przestrzennej
B Jacek Rzeniewicz Numeryczne rozwiązywanie problemów matematycznych
31 2009 S Martha Ubik Oszacowanie sumy długości przekątnych
B Michał Zając O pewnej grze grafowej
W Tomasz Dwojak Twierdzenie Leibniza oraz twierdzenie o siecznych dla wielokąta
W Maciej Rzeszut Charakteryzacja złożeń ustalonej liczby rzutów liniowych
32 2010 Z Michał Miśkiewicz Urok zbioru µ
S Tomasz Pełka Jak zabrać się za potężną potęgę i znaleźć Grupę Trzymającą Rozwiązanie
S Mateusz Wróbel Nieprawdopodobieństwo – czyli o tym, jak matematyk rzuca igłą
B Bartosz Górecki Średnie ułamkowe, nierówności pomiędzy średnimi
W Kamil Piszczek Parabole i ich własności
33 2011 Z Wojciech Nadara O prawdopodobieństwie, wyznacznikach i pokryciach cyklowych
S Anna Dymek Sangaku – japońskie inspiracje
S Aleksander Czarnecki Problem pewnych ciągów
B Adam Baranowski Liczby zespolone w geometrii
34 2012 Z Wojciech Nadara Grafy k-dobre
Z Bartłomiej Zawalski Powrót średnich
S Dominik Burek O tajemniczym punkcie 442 |X
S Aleksander Horawa Skończone przestrzenie metryczne
B Anna Szczepańska Zadanie o spotkaniu
35 2013 Z Kamil Rychlewicz Bramki unarne w logice wielowartościowej
S Samuel Kozłowski Punkt Miquela i powiązane zagadnienia w zadaniach geometrycznych
B Bartłomiej Grochal Tajemnice funkcji σ oraz τ. Dzielniki liczb naturalnych
B Rafał Żelazko Charakterystyka rozbicia zbioru co najwyżej przeliczalnego
36 2014 Z Paweł Piwek Krzywe przegubowe
Z Artur Zubilewicz Krzywe stożkowe
S Michał Baran Przeprawa przez podzielności sum kwadratów
S Kamil Klimkowski O pewnym równaniu funkcyjnym
37 2015 Z Tomasz Przybyłowski O budowaniu na trójkącie
Z Michał Zawalski Uogólnione twierdzenie Grünbauma
S Filip Rękawek O równobocznym trójkącie kappa i jego własnościach
S Krzysztof Zamarski Ciągi komplementarne
B Jadwiga Czyżewska Kolorowanie płaszczyzny, prostych, okręgów
B Wojciech Niewiara, Michał Stach, Piotr Sikorski, Tobiasz Szemberg Kolorowanie płaszczyzny
38 2016 S Łukasz Kamiński Przewodniki i pary maksymalne
S Adam Klukowski Wielomiany z podłogami
B Grzegorz Dłużewski O pewnej charakteryzacji równoległościanu
39 2017 S Wojciech Kretowicz Podzielność silni a suma cyfr
S Radosław Peszkowski, Andrzej Szablewski i Tobiasz Szemberg Twierdzenie Sylvestera-Gallai dla okręgów
W Małgorzata Róg Paradoks pierwszeństwa, czyli gry zaprzeczające intuicjom o prawdopodobieństwie
40 2018 Z Stanisław Hauke Czworokąty bliźniacze
S Filip Rękawek O trójkątach kappa i ich własnościach
S Mariusz Trela Kolorowanie prostych w |F2p
B Paweł Sawicki Hexapawn wydłużony
41 2019 Z Kosma Kasprzak Uwagi na temat pewnych granic występujących w teorii funkcji prawie okresowych
Z Radosław Żak Ciągi trzech kwadratów i krzywe eliptyczne
S Mikołaj Pater Okrąg mixtilinear i jego własności
B Aleksander Bosek Wybrane własności ciągów Perrina k-tego rzędu
B Mateusz Scharmach Dwuwymiarowe ciągi Dolda
W Adam Barański O podzielności rozwiązań równania Pella
42 2020 Z Bartosz Chomiński O pewnym kryterium zbieżności szeregów trygonometrycznych
Z Radosław Żak Sprzężenie izogonalne i kilka własności punktu X25
S Stanisław Majchrzak Od trójkątów do krzywych stożkowych, czyli o prostej innej niż wszystkie
B Daniel Goc W-zbieżność funkcji
B Piotr Juszczyk O ciągu z zadania 12. LXX Olimpiady Matematycznej
B Gabriel Kiciński O nierówności jednorodnej z permutacjami i jej Shapiro-podobnym analogu
B Filip Konieczny Przekształcenia rzutowe i inwolucje
43 2021 Z Bartłomiej Bychawski Szczególne podgrupy skończonego indeksu w grupie warkoczy B_3
Z Radosław Żak Podciągi
S Łukasz Orski Własności homotopijne przestrzeni odwzorowań surjektywnych
B Dawid Bugajewski Wybrane zagadnienia teorii szeregów formalnych
B Stanisław Majchrzak Okręgi i biegunowe wokół stożkowych
44 2022 Z Bartłomiej Bychawski Trzecia liczba pitagorejska ciał liczbowych stopnia 2
Z Szymon Perlicki A Novel Method of Constructing Block Ciphers Provably Resistant to Differential and Linear Cryptanalysis
S Jakub Pawlak O pewnym przekształceniu geometrycznym
B Piotr Kuc Twierdzenie Helly’ego i zbiory na płaszczyźnie
B Jakub Zieliński Pewne uogólnienia teorii Fouriera
45 2023 Z Jakub Pawlak Globalna metoda Eulera przybliżania rozwiązań autonomicznych równań różniczkowych pierwszego rzędu i jej analog w przestrzeniach liniowych
Z Jakub Zieliński Struktura uogólnionych sit i ciągów flawiuszowskich
S Dominik Figurski Odbijanie ortocentrum
S Mateusz Wawrzyniak O pewnym szczególnym punkcie czworokąta
B Franciszek Hansdorfer Odwzorowania addytywne i geometria
46 2024[8] Z Antoni Łuczak O Krzywych Apoloniusza w Trójkącie
Z Miłosz Płatek N_aG_eL i okręgi z nimi związane
B Kazimierz Chomicz Dowód i zastosowania własności hiperboli prostokątnych
B Anna Koziara O pewnym zastosowaniu punktów izogonalnie sprzężonych w czworościanie
B Adam Mariusz Lubiński O weryfikacji tautologii logicznych przy użyciu przekształceń algebraicznych

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Z – złoto, S – srebro, B – brąz, W – wyróżnienie

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Urszula Kaczorowska, 20. edycja konkursu Popularyzator Nauki. Przyznano Nagrodę Główną, Polska Agencja Prasowa, pap.pl, 11 grudnia 2024 [dostęp 2024-12-14].
  2. ↑ „Delta”, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-08].
  3. ↑ „PTM - 40-lecie miesięcznika DELTA”. [dostęp 2023-01-16].
  4. ↑ a b publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać O konkursie, deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-05].
  5. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Konkursu Prac Uczniowskich z Matematyki im. Pawła Domańskiego, deltami-old.mimuw.edu.pl, 29 września 2022 [dostęp 2024-11-05].
  6. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Jury, deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-05].
  7. ↑ KUPzM - Lista laureatów - Delta [online], deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-05].
  8. ↑ KUPzM - Aktualności - Delta [online], deltami.edu.pl [dostęp 2024-11-07].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Delta_(miesięcznik)&oldid=77602988”