Roman Sikorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Roman Sikorski (ur. 11 lipca 1920 w Mszczonowie, zm. 12 września 1983 w Warszawie) – polski matematyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Matematycznego PAN, członek rzeczywisty PAN (od 1964), autor prac z logiki matematycznej, algebr Boole’a, topologii, funkcji rzeczywistych, analizy funkcjonalnej (teoria wyznacznikowa dla pewnego typu operatorów liniowych ograniczonych na przestrzeniach Banacha), oryginalne ujęcie teorii dystrybucji.

Swoje studia rozpoczął w okresie II wojny światowej, był żołnierzem Armii Krajowej, aresztowany, ukrywał się. Kształcił się na tajnych kompletach, kończąc studia na Uniwersytecie Warszawskim 1947, ale już wcześniej prowadził zajęcia dla studentów od 1945. W 1948 przebywał 8 miesięcy na stypednium w Zurichu, gdzie napisał prace doktorską, w której udowodnił twierdzenie, nazwane później twierdzeniem Loomisa-Sikorskiego o reprezentowalności -algebr Boole'a.

Razem z Heleną Rasiową udowodnił twierdzenie, nazywane dziś lematem Rasiowej–Sikorskiego. Lemat ten posłużył im do konstrukcji nowego dowodu twierdzenia Gödla. Wspólnie z Rasiową napisał też monografię The Mathematics of metamathematics (Matematyka metamatematyki, 1963). Ponadto jest autorem monografii Boolean Algebras (Algebry Boole’a, 1960), pisał również podręczniki takie jak: Funkcje rzeczywiste (t I i II 1958-1959), Rachunek różniczkowy i całkowy. Funkcje wielu zmiennych (1967), Wstęp do geometrii różniczkowej (1972).

W 1967 roku uogólnił pojęcie rozmaitości różniczkowej do przestrzeni różniczkowej. Rozpowszechniał to pojęcie w swoim podręczniku[1]. Po jego śmierci tę teorię rozwijali matematycy warszawscy (Zbigniew Żekanowski, Adam Kowalczyk, Wiesław Sasin) i krakowscy (Jacek Gruszczak, Piotr Multarzyński), stosując ją do problemu osobliwości w ogólnej teorii względności Einsteina[2].

Był promotorem 8 doktoratów: Adam Buraczewski, Karol Krzyżewski, Marcin Kuczma, Tadeusz Leżański, Tadeusz Traczyk, Antoni Wiweger, Wacław Zawadowski.

W latach 1965-1977 był prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego.

Otrzymał wiele nagród i odznaczeń, w tym Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.


Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • H. Rasiowa, T. Traczyk, E. Grzegorek i C. Ryll-Nardzewski, P. Antosik, A. Pełczyński, Prace Romana Sikorskiego, "Wiadomości Matematyczne" 24 (2), s. 161-186, 1982.
  • M. Mączyński i T. Traczyk, Roman Sikorski, "Wiadomości Matematyczne" 27 (2), s. 235-245, 1987.
  • Michał Heller, Początek jest wszędzie. Nowa hipoteza pochodzenia Wszechświata, Warszawa: Prószyński i S-ka, 2002, ISBN 83-7255-127-8.
  • Encyklopedia szkolna Matematyka, WSiP, Warszawa 1990; ​ISBN 83-02-02551-8