Depersonalizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy zaburzenia psychicznego. Zobacz też: Dehumanizacja (mechanizm obronny).

Depersonalizacja – objaw psychopatologiczny związany ze zmienionym odczuwaniem siebie.

Depersonalizację zalicza się do zaburzeń spostrzegania, dokładniej zaś do zaburzeń spostrzegania własnej osoby i otoczenia, będących na pograniczu zaburzeń spostrzegania i zaburzeń świadomości, wraz z derealizacją[1] bądź też do zaburzeń scalania czynności psychicznych[2], a w ich obrębie do objawów zaburzeń poczucia siebie. W obrębie tych ostatnich depersonalizacja wraz z dezorientacją zaliczają się do ogólnych zaburzeń poczucia siebie, jednej z czterech grup zaburzeń poczucia siebie – oprócz zaburzeń jaźni, schematu ciała i poczucia zdrowia i choroby[3].

Objaw ten polega na zmienionym postrzeganiu doświadczaniu siebie samego[1] lub własnych przeżyć[4]. Dotknięta nim osoba obserwuje niejako z zewnątrz swe ciało bądź umysł, odczuwa coś w rodzaju rozdziału od siebie samego. Towarzyszy temu poczucie nierealności przypominające sen, bądź też obcości, czy też części tylko swego ciała[1], czy to własnych przeżyć[4], czy to siebie w ogóle[1]. Jednostka interpretuje swe przeżycia jako zmienione, sztuczne, pozbawione naturalności, prawdziwości, spontaniczności. Jest to poczucie uogólnione, może mieć w sobie coś przerażającego, zatrważającego, niejasnego, niejednoznacznego (poczucie jak gdyby, czyli as if)[4].

Pomimo, że stanowi objaw psychopatologiczny, depersonalizacja może wystąpić u osoby całkowicie zdrowej psychicznie. Pojawia się wtedy w specyficznych okolicznościach, związanych z przeżyciami religijnymi, twórczymi, z napięciem emocjonalnym. Zazwyczaj jednak depersonalizacja wiąże się z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza o charakterze nerwicowym, niekiedy psychotycznym (towarzyszyć jej wtedy mogą objawy psychotyczne, jak urojeniowa interpretacja tych doznań, np. urojenia oddziaływania, omamy rzekome, objawy katatoniczne), ale również organicznym. Wymienić tutaj można padaczkę oraz zatrucia[4].

Przypisy

  1. a b c d Magdalena Kotlicka-Antczak: Psychopatologia. W: Marek Jarema, Jolanta Rabe-Jabłońska: Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011, s. 19. ISBN 978-83-200-4180-4.
  2. Wciórka 2012 ↓, s. 357, 364.
  3. Wciórka 2012 ↓, s. 363.
  4. a b c d Wciórka 2012 ↓, s. 364.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jacek Wciórka: Psychopatologia: objawy i zespoły zaburzeń psychicznych. W: Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka: Psychiatria. T. 1: Podstawy psychiatrii. Wrocław: Elsevier, 2012. ISBN 978-83-7609-114-3.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.