Depersonalizacja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy zaburzenia psychicznego. Zobacz też: Dehumanizacja (mechanizm obronny).

Depersonalizacja – objaw psychopatologiczny związany ze zmienionym odczuwaniem siebie.

Depersonalizację zalicza się do zaburzeń spostrzegania, dokładniej zaś do zaburzeń spostrzegania własnej osoby i otoczenia, będących na pograniczu zaburzeń spostrzegania i zaburzeń świadomości, wraz z derealizacją[1] bądź też do zaburzeń scalania czynności psychicznych[2], a w ich obrębie do objawów zaburzeń poczucia siebie. W obrębie tych ostatnich depersonalizacja wraz z dezorientacją zaliczają się do ogólnych zaburzeń poczucia siebie, jednej z czterech grup zaburzeń poczucia siebie – oprócz zaburzeń jaźni, schematu ciała i poczucia zdrowia i choroby[3].

Objaw ten polega na zmienionym postrzeganiu doświadczaniu siebie samego[1] lub własnych przeżyć[4]. Dotknięta nim osoba obserwuje niejako z zewnątrz swe ciało bądź umysł, odczuwa coś w rodzaju rozdziału od siebie samego. Towarzyszy temu poczucie nierealności przypominające sen, bądź też obcości, czy też części tylko swego ciała[1], czy to własnych przeżyć[4], czy to siebie w ogóle[1]. Jednostka interpretuje swe przeżycia jako zmienione, sztuczne, pozbawione naturalności, prawdziwości, spontaniczności. Jest to poczucie uogólnione, może mieć w sobie coś przerażającego, zatrważającego, niejasnego, niejednoznacznego (poczucie jak gdyby, czyli as if)[4].

Pomimo że stanowi objaw psychopatologiczny, depersonalizacja może wystąpić u osoby całkowicie zdrowej psychicznie. Pojawia się wtedy w specyficznych okolicznościach, związanych z przeżyciami religijnymi, twórczymi, z napięciem emocjonalnym. Zazwyczaj jednak depersonalizacja wiąże się z zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza o charakterze nerwicowym, niekiedy o psychotycznym (towarzyszyć mu wtedy mogą objawy psychotyczne, jak urojeniowa interpretacja tych doznań, np. urojenia oddziaływania, omamy rzekome, objawy katatoniczne), ale również orgamicznym. Wymienić tutaj można padaczkę oraz zatrucia[4].

Przypisy

  1. a b c d Magdalena Kotlicka-Antczak: Psychopatologia. W: Marek Jarema, Jolanta Rabe-Jabłońska: Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2011, s. 19. ISBN 978-83-200-4180-4.
  2. Wciórka 2012 ↓, s. 357, 364.
  3. Wciórka 2012 ↓, s. 363.
  4. a b c d Wciórka 2012 ↓, s. 364.

Bibliografia[edytuj]

  • Jacek Wciórka: Psychopatologia: objawy i zespoły zaburzeń psychicznych. W: Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka: Psychiatria. T. 1: Podstawy psychiatrii. Wrocław: Elsevier, 2012. ISBN 978-83-7609-114-3.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.