Dzwoniec zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzwoniec zwyczajny
Chloris chloris[1]
(Linnaeus, 1758)
Samiec (u góry) i samica
Samiec (u góry) i samica
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina łuszczakowate
Podrodzina łuskacze
Rodzaj Chloris
Gatunek dzwoniec zwyczajny
Synonimy
  • Loxia chloris Linnaeus, 1758
  • Carduelis chloris Linnaeus, 1758
Podgatunki
  • Ch. ch. harrisoni Clancey, 1940
  • Ch. ch. chloris (Linnaeus, 1758)
  • Ch. ch. muehlei Parrot, 1905
  • Ch. ch. aurantiiventris (Cabanis, 1851)
  • Ch. ch. madaraszi Tschusi, 1911
  • Ch. ch. vanmarli Voous, 1951
  • Ch. ch. voousi (Roselaar, 1993)
  • Ch. ch. chlorotica (Bonaparte, 1850)
  • Ch. ch. bilkevitchi Zarudny, 1911
  • Ch. ch. turkestanica Zarudny, 1907
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     letnie lęgowiska

     występuje całorocznie

     zimowiska

     populacje introdukowane

Dzwoniec zwyczajny[3], dzwoniec (Chloris chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae) zamieszkujący Europę, północną Afrykę i południowo-zachodnią Azję. Z reguły osiadły, ale część północnych populacji wędrowna – przeloty II–IV I IX–XI. W Polsce średnio liczny lub liczny ptak lęgowy, rozpowszechniony w całym kraju[4].

Systematyka[edytuj]

Wyróżniono dziesięć podgatunków C. chloris[5][6]:

Morfologia[edytuj]

Cechy gatunku
Wielkości wróbla. Upierzenie oliwkowozielone na wierzchu ciała, a zielonożółte na spodzie. Boki głowy szare. Ogon krótki, wyraźnie rozwidlony, czarny na końcu, a żółty u nasady. Dziób mocny, stożkowaty, barwy cielistej.
Wymiary średnie
  • Długość ciała ok. 15 cm
  • Rozpiętość skrzydeł ok. 27 cm
  • Masa ciała ok. 28 g

Ekologia[edytuj]

Jaja dzwońca zwyczajnego
Biotop
Obrzeża borów i lasów mieszanych, parki, aleje, śródpolne zadrzewienia.
Gniazdo
W okółku młodego drzewka, przeważnie świerka. Bardzo dobrze osłonięte i umieszczone na wysokości od 1,5 do 4,5 m nad ziemią.
Jaja
W maju pierwszy lęg, a w czerwcu drugi. Składa od 4–6 różnobiegunowych jaj o średnich wymiarach 14x20 mm, z tłem szarobiałym i nielicznymi ciemnoczerwonymi plamkami.
Wysiadywanie
Od złożenia ostatniego jaja trwa przez okres od 13–14 dni. Pisklęta wylatują z gniazda po ok. 2 tygodniach.
Pożywienie
Przeważnie nasiona chwastów i świeże pędy roślin, głównie oleistych, a także części owoców. Młode z pierwszego lęgu zjadają nasiona gwiazdnicy i mniszka oraz mszyce i małe larwy motyli[7]. Zimą dzwońce zjadają owoce dzikiej róży, śnieguliczki, irgi[7], jarzębiny oraz zasuszone owoce jeżyn.

Status i ochrona[edytuj]

Ochrona
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Chloris chloris, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. BirdLife International 2015. Carduelis chloris. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-12-10]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Carduelini Vigors, 1825 (wersja: 2015-07-08). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-10].
  4. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 746. ISBN 83-919626-1-X. Według skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego średnio liczny oznacza zagęszczenie 10–100 par na 100 km2, a liczny – 100–1000 par na 100 km2.
  5. F. Gill, D. Donsker: Finches, euphonias (ang.). IOC World Bird List: Version 5.4. [dostęp 2015-12-10].
  6. European Greenfinch (Carduelis chloris) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-02-19].
  7. a b Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe - ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3.
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237)

Linki zewnętrzne[edytuj]

Film prezentujący dzwońce podczas żerowania