Edukacja domowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Repreasentation1889.jpg
Barnlig Enfold.jpg

Edukacja domowa – nauczanie dzieci oraz młodzieży przez ich rodziców lub guwernerów, odbywające się w miejscu zamieszkania poza systemem szkolnym (w Polsce związanym z Ministerstwem Edukacji Narodowej)[1]. Edukacja domowa jako niesformalizowany biurokratycznie rodzaj opieki i wychowania indywidualnego dziecka w gronie rodzinnym, odbywa się od wieków przez całe życie człowieka jako istoty społecznej[2].

Historia[edytuj]

Wiedza rodzinna była i jest przekazywana tradycyjnie i obyczajowo od pokoleń w grupie rodzinnej, która to stanowi dziecku podstawę opieki i wychowania oraz prowadzi je poprzez edukację ku dorosłości[3].

Postęp militarny i ekonomiczny państw przyniósł rozwój w różnych dziedzinach naszego życia, zmienił życie rodzinne i społeczne. Jedną z nich jest edukacja domowa (ang. homeschooling), która stała się popularna w krajach anglosaskich (USA, Kanada, Wielka Brytania, Australia). Prowadzone w tych krajach badania wykazują, że dzieci uczone w domu przez rodziców osiągają lepsze wyniki w nauce niż ich rówieśnicy uczęszczający do szkół zbiorowych[4]. Kierunek pedagogiki rodzinnej otwierający nowe możliwości edukacyjne to edukacja multimedialna w grupie rodzinnej.

Polska[edytuj]

Podstawą do prowadzenia edukacji domowej jest przekonanie, że wychowanie od pokoleń otrzymuje się w darze od rodziców. To oni są elementarnymi nauczycielami. Szkoła publiczna nie może ingerować w rodzinę polską, ale może wzmocnić jej rodzinne więzy[5].

Domowe nauczanie w Polsce jest możliwe po zmianie systemu politycznego od 1991 roku Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ([http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170000059 Dz.U. z 2017 r. poz. 59]) pozwala na uczenie dziecka w domu, za zgodą dyrektora szkoły, do której zapisane jest dziecko[6]. Ustawa dopuściła – w formalno-prawnym znaczeniu – uczenie się dzieci poza instytucjonalnym środowiskiem szkoły a najczęściej w domu rodzinnym, w warunkach zorganizowanych przez samych rodziców. Rodzice i opiekunowie prawni mogą podejmować decyzje co do celu, jakości kształcenia zgodnym z tradycją (rodzinną, regionalną RP) mając na względzie potrzeby rynku zatrudnienia w dobie globalizacji. Uczeń ma obowiązek zdania egzaminów klasyfikacyjnych po każdym roku nauki[7]. Edukacja domowa w polskiej rodzinie jest chętniej podejmowana przez rodziców z wyższym wykształceniem i przygotowaniem pedagogicznym.

Organizacje społeczne w Polsce[edytuj]

Celem edukacji domowej może być wsparcie przez państwo, rodzin polskich w realizacji konstytucyjnego prawa do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wierzeniami i przekonaniami (art. 48. ust. 1 Konstytucji), w którym dziecko od 6. lub 7. roku życia może nie uczęszczać do szkoły publicznej, a odpowiedzialność za edukację przejmują rodzice lub opiekunowie prawni. Do nich należy utworzenie programu nauczania oraz wybór metod nauczania. Edukacja domowa jest alternatywą na odległości do szkół publicznych, likwidację placówek w rejonie zamieszkania, rozwojem sieci internetowych i technologi multimedialnych oraz cyfryzacji Polski. Nowoczesne rozwiązania edukacyjne popularnie dostępne komputery osobiste i programy edukacyjne, notebook, e-book, laserowe drukarki kolorowe, skanery, smartfony ze słuchawkami, rzutniki i projektory multimedialne oraz konsole Play Station 4 – obecnie bawią i uczą dzieci w grupach oraz notują ich postępy osiągając efekty kształcenia. Postęp technologiczny dyktuje tempo rozwoju społecznego danego państwa i jego rodzin które kreatywnie podchodzą do pedagogiki. Rozwój społeczny zmienia nastawienia i rozwiązania oraz podejście rodzin do edukacji ich dzieci, powołują organizacje o charakterze edukacji prorodzinnej, np.:

  • Fundacja Edukacji Domowej – powstała z inicjatywy rodziców i szkół zaangażowanych w nauczanie domowe. Ich głównym celem jest  przedstawienie realnego obrazu tej formy edukacji w Polsce. Fundacja przekazuje rodzicom informacje na temat specyfiki edukacji domowej, pomaga rodzicom w kwestiach formalnych związanych z rozpoczęciem nauki oraz udziela niezbędnego wsparcia na etapie kształcenia swoich pociech;
  • Centrum Nauczania Domowego – wychodząc naprzeciw oczekiwaniom edukatorów domowych, zostało stworzone profesjonalne, internetowe centrum kształcenia i wychowania dzieci uczących się w trybie nauczania domowego. Ich misją jest zapewnienie kompleksowego wsparcia edukacyjnego wszystkim dzieciom spełniającym obowiązek szkolny poza szkołą na etapie edukacji wczesnoszkolnej. Swoim uczniom oferują dostęp do Internetowej Platformy Edukacyjnej, która zawiera scenariusze lekcyjne, liczne materiały edukacyjne, gry i zabawy, a rodzice otrzymują repetytoria i poradniki nauki. Dodatkowo dzieci mogą korzystać z webinariów czyli lekcji on-line. Platforma zapewnia rodzicom kompleksowe wsparcie edukacyjne oraz gwarancję, że przyswajany materiał jest zgodny z nową podstawą programową. Dzięki takiemu rozwiązaniu dzieci uczące się w trybie nauczania domowego zdają egzaminy klasyfikacyjne bez żadnych problemów;
  • Stowarzyszenie Edukacji w Rodzinie w Warszawie;
  • Stowarzyszenie Edukacji Domowej w Poznaniu.

Historyczne przykłady edukacji domowej[edytuj]

W domu przez rodziców uczeni byli między innymi:

Literatura[edytuj]

  • Budajczak M., (2004), Edukacja domowa, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, ​ISBN 83-89574-17-9​;
  • Gribble D., (2005), Edukacja w wolności. W poszukiwaniu idealnego systemu kształcenia, Oficyna Wydawnicza IMPULS, Kraków;
  • Haug G., (2003), Agresja w przedszkolu, Wydawnictwo JEDNOŚĆ, Kielce;
  • Janke A., W., (2004), Pedagogika rodziny na progu XXI wieku, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń, ​ISBN 83-89163-08-X​ i ​ISBN 978-83-8916-308-0​;
  • Kantorowski J., (2003) Wychowanie w duchu tradycji kawaleryjskich, Kantor wydawniczy, Kraków, ​ISBN 978-83-927669-0-2
  • Levine M., (2004), Jak nie tracić głowy w szkole. O zdolności do nauki i zaburzeniach uczenia się, Media Rodzina, Poznań;
  • Zakrzewscy M., & P., (2009), Edukacja domowa w Polsce. Teoria i praktyka., Oficyna Wydawniczo – Poligraficzna „Adam”, Warszawa, ​ISBN 978-83-7232-930-1​;

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Art. 37 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59)
  2. Aronson E., (2011) Człowiek istota społeczna, PWN, Warszawa, ​ISBN 978-83-01-16145-3
  3. Kantorowski J., (2003) Wychowanie w duchu tradycji kawaleryjskich, Kantor wydawniczy, Kraków, ​ISBN 978-83-927669-0-2​;
  4. Budajczak M., (2004), Edukacja domowa, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, ​ISBN 83-89574-17-9​;
  5. Janke A., W., (2004), Pedagogika rodziny na progu XXI wieku, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń, ​ISBN 83-89163-08-X
  6. Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59)
  7. Art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59)
  8. M. White, Leonardo da Vinci pierwszy uczony, Wyd. Amber, Warszawa 2000.
  9. Wiesław Bondyra, Reprezentacja sejmowa Rusi Czerwonej w czasach saskich, Lublin 2005, s. 159

Linki zewnętrzne[edytuj]