Edward Lubowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Lubowski
Krut-Bolej
Ilustracja
Zdjęcie Lubowskiego z około 1890 roku.
Imię i nazwisko Edward Lunowski
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1837
Kraków
Data i miejsce śmierci 17 maja 1923
Warszawa
Narodowość polska
Język polski
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Dziedzina sztuki komedie, farsy, dramat, tłumaczenia
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Edward Lubowski, znany pod pseudonimem Krut-Bolej (ur. 19 marca 1837 w Krakowie zm. 17 maja 1923 w Warszawie) – polski dramatopisarz, przedstawiciel nurtu pozytywistycznego. Należał do najwybitniejszych polskich komediopisarzy okresu pozytywizmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył gimnazjum w Krakowie i studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. Uczestniczył w patriotycznych kółkach studenckich. Był również uczestnikiem powstania styczniowego jako adiutant Mariana Langiewicza.

Należał do najwybitniejszych polskich komediopisarzy okresu pozytywizmu. Pod wpływem komedii Moliera, Picarda i Scribe'a stworzył: Pewność siebie (1858), Kariery (1862), Żony uczonych (1866), Ubodzy w salonie (1867) i in. Później dostał się w krąg wpływów Dumasa syna, tworząc sztuki z tezą: Gonitwy (1874), Przesądy (1876), My się kochamy (1887), Monsieur Blaise (1892), Światowe rozrywki (1899) i Pogodzeni z losem (1876), która była najlepsza pod względem historycznym.

Odrębne miejsce zajmuje w tej twórczości dramat charakterów Żyd (1868) i komedia charakterów Nietoperze (1874). Później tworzył również farsy: Nie wszystko złoto... (1901) i in., oraz jednoaktowe bluetki (Dzień Wigilii, Kiedyż obiad?, Kto to?). Pod wpływem Ibsena napisał Bawidełko (1891) i Królewicza (1895), a w stylu Zoli Sąd honorowy (1876). Był także autorem komedii o tematyce społecznej i obyczajowej: Nietoperze (1878), Jacuś (1884).

Przyswoił teatrowi polskiemu wiele utworów scenicznych: Augiera, Musseta, Nikolaya, Paillerona, Szekspira, Bjørnsona (Bankructwo, Nowożeńcy). Wydał powieści Aktorka[1] (1871), Cichy Janek i głośny Franek (1879), Co się stało w małym miasteczku[2] (1867), Silni i słabi (1865), Skąpiec, Wierzące dusze (1864).

Przez długie lata Edward Lubowski był recenzentem teatralnym „Bluszczu”, „Tygodnika Ilustrowanego”, „Biblioteki warszawskiej”, „Kuriera Warszawskiego”. Napisał również wiele artykułów z innych dziedzin, zwłaszcza z zakresu historii. Tłumaczył Szekspira, pisał powieści o tematyce mu współczesnej. Spisał także swoje wspomnienia.

Na temat Lubowskiego Ignacy Schreiber napisał Twórczość dramatyczna Edwarda Lubowskiego (1929).

2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga (1934–1939)