Eirene (malarka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eirene
Ilustracja
Tworząca Irene (XV-wieczna ilustracja z wydania księgi G. Bocaccia o wybitnych kobietach)
Dziedzina sztuki malarstwo
Epoka starożytna Grecja

Eirene, Irene (gr. Ἐιρήνη) – starogrecka malarka, wymieniona przez Pliniusza Starszego w Historii naturalnej (XXXV, 147)[1].

Córka i uczennica malarza Kratinosa, była autorką wizerunku młodej kobiety z Eleusis (puellam, quae est Eleusine): być może chodzi tu o Korę-Persefonę albo obraz związany z jej kultem[2][3]. Jedna z sześciu artystek starożytności wymienionych u Pliniusza w Historii naturalnej (pozostałe to Timareta, Kalipso, Aristarete, Iaia i Olympia)[4].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Zidentyfikowanie malarek w wykazie podanym przez Pliniusza nie jest jednoznaczne. Tekst ten można odczytywać w ten sposób, że np. Kalipso nie była jedną z nich, lecz nimfą Kalipso będącą tematem obrazu Irene. W tym przypadku obrazami stworzonymi przez Irene byłyby także rzekome dzieła Kalipso, a więc obraz przedstawiający starca (to miejsce tekstu także wątpliwe), przedstawiający kuglarza Teodora oraz tancerza Alkistenesa. W Delfach odnaleziono inskrypcję wymieniającą tancerza Alkistenesa, powstałą po 279 roku p.n.e. Jeśli to Irene, a nie Kalipso, była autorką wizerunku Alkistenesa, umożliwiałoby to określenie okresu jej czynności artystycznej. Poza tym jednak działalności Irene i jej ojca Kratinosa różnie datowano – od V aż po II wiek p.n.e.[5]

Irene opisał Giovanni Boccaccio w łacińskim zbiorze biogramów Sławne kobiety (De mulieribus claris). Biogramy wymienionych przez Pliniusza malarek (w tym Irene) zawiera także Le livre de la cité des dames Christine de Pisan[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Linderski, The Paintress Calypso and Other Painters in Pliny, „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik”, 145 (2003), s. 83–96.
  2. Natalie Kampen, Hellenistic Artists. Female, „Archeologia Classica”, 27, nr 1 (1975), s. 9–17.
  3. Jerzy Linderski, The Paintress Calypso and Other Painters in Pliny, „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik”, 145 (2003), s. 83–96.
  4. Janusz A. Ostrowski, Słownik artystów starożytności. Architektura, rzeźba, malarstwo, rzemiosło artystyczne, wyd. Wyd. 1, Katowice: Wyd. „Książnica”, 1994, ISBN 83-85348-61-1, OCLC 32197185 [dostęp 2020-06-07].
  5. Jerzy Linderski, The Paintress Calypso and Other Painters in Pliny, „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik”, 145 (2003), s. 83–96.
  6. Julia K. Dabbs, Life Stories of Woman Artists, 1550-1800. An Anthology, Routledge 2009, s. 28, 36.