Elektrownia Czorsztyn-Niedzica-Sromowce Wyżne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Elektrownia Niedzica
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Siedziba ul. Widokowa 1
34-441 Niedzica
Numer KRS 0000049056
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Ziemia 49°25′09″N 20°19′24″E/49,419167 20,323333

Elektrownia Czorsztyn-Niedzica-Sromowce Wyżne - zespół dwóch elektrowni wodnych. Pierwsza z nich to elektrownia szczytowo-pompowa w Niedzicy, druga to elektrownia przepływowa w Sromowcach Wyżnych.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Elektrownia Wodna Niedzica[edytuj | edytuj kod]

Elektrownia korzysta z wód Zbiornika Czorsztyńskiego. Wykorzystana woda spływa za zaporą do Zbiornika Sromowskiego, który z kolei jest źródłem wody dla Elektrowni Sromowce Wyżne oraz służy jako zbiornik wyrównawczy. Przed 2001 rokiem elektrownia w trybie pompowym przepompowywała wodę ze zbiornika Sromowce Wyżne do Zbiornika Czorsztyńskiego. Ze względu na niewielkie różnice w cenie energii w dzień i w nocy elektrownia pracuje obecnie wyłącznie w trybie turbinowym. W praktyce jest więc elektrownią przepływową.

Elektrownia wodna Sromowce Wyżne[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze plany budowy zbiornika w tym rejonie pochodzą z 1905. W latach 20. XX wieku powstały plany budowy zbiorników wodnych na najgroźniejszych dopływach karpackich Wisły, m.in. Sole i Dunajcu. Jednym z konsultantów projektu budowy zapory w Niedzicy był wybitny hydrotechnik i prezydent Polski Gabriel Narutowicz.

O budowie zadecydowano ostatecznie po katastrofalnej powodzi na Podhalu w 1934 roku podczas której zalanych zostało ponad 20 tys. gospodarstw. Plany budowy przerwała wojna.

Po II wojnie światowej, w latach 50. projekt został ponownie podjęty, ale jego ostateczne zatwierdzenie nastąpiło dopiero na początku lat 70. XX wieku po wielu zmianach koncepcyjnych. Zmieniano m.in.: planowane położenie zapory i zbiornika, typ zapory (z betonowej na ziemną) i ilość miejscowości przeznaczonych do zalania.

W roku 1975 rozpoczęto budowę zbiornika i zapory. W latach 80. i 90. budowa spotykała się z ostrymi protestami ekologów. Budowę zakończono w 1997 roku.

Korzyści[edytuj | edytuj kod]

Oprócz produkcji taniej i ekologicznej energii elektrycznej największą korzyścią było ocalenie leżących w dole Dunajca terenów podczas tzw. powodzi tysiąclecia, która nawiedziła Polskę tuż przed oddaniem obiektu do użytku. W dniu oficjalnego otwarcia zapory (9 lipca 1997 r.) poziom wody przewyższał nawet ten z roku 1934. Dzięki zaporze nie zostały zalane tereny leżące poniżej. Inne korzyści to:

  • wybudowanie oczyszczalni ścieków w rejonie Dunajca
  • dostarczenie wody pitnej do pobliskich miejscowości (przed budową zapory w tym rejonie występowały poważne niedobory wody w okresie suszy i była to jedna z głównych przyczyn budowy zbiornika)
  • ustabilizowanie poziomu rzeki (dzięki czemu tradycyjny spływ doliną Dunajca odbywa się bez przeszkód)
  • podniesienie walorów turystycznych regionu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Strona elektrowni w Niedzicy