Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Ilustracja
Elektrownia wodna Niedzica
Forma prawna spółka akcyjna
Założyciel(e) Skarb Państwa
Data założenia 1997
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Siedziba ul. Widokowa 1
34-441 Niedzica
Numer KRS 0000049056
Prezes Władysław M. Krakowski
Akcjonariusze/
udziałowcy
Skarb Państwa
Branża energetyczna
Kapitał zakładowy 225 837 900,00 zł
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A.
Ziemia49°25′09″N 20°19′24″E/49,419167 20,323333
Strona internetowa
Tablica upamiętniająca oddanie do eksploatacji zespołu zbiorników wodnych

Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. (ZEW Niedzica S.A.) – spółka akcyjna, której przedmiotem działalności jest przede wszystkim wytwarzanie energii elektrycznej[1]. Powstała 24 listopada 1997 jako Zespół Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica Sromowce Wyżne S.A. Od 2004 pod obecną nazwą[2]. Jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. W skład zespołu wchodzą cztery elektrownie wodne: elektrownia szczytowo-pompowa Niedzica, elektrownia przepływowa Sromowce Wyżne, elektrownia Łączany i elektrownia Smolice[3].

Historia[edytuj]

Pierwsze plany budowy zbiornika w okolicach Niedzicy pochodzą z 1905. W latach 20. XX wieku powstały plany budowy zbiorników wodnych na najgroźniejszych dopływach karpackich Wisły, m.in. Sole i Dunajcu. Jednym z konsultantów projektu budowy obiektu w Niedzicy był wybitny hydrotechnik i prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Gabriel Narutowicz.

O budowie zadecydowano ostatecznie po katastrofalnej powodzi na Podhalu w 1934, podczas której zalanych zostało ponad 20 tys. gospodarstw. Plany budowy przerwała wojna.

Po II wojnie światowej, w latach 50. XX wieku projekt został ponownie podjęty, ale jego ostateczne zatwierdzenie nastąpiło dopiero na początku lat 70., po wielu zmianach koncepcyjnych. Zmieniano m.in.: planowane położenie zapory i zbiornika, typ zapory (z betonowej na ziemną) i liczbę miejscowości przeznaczonych do zalania.

Budowę rozpoczęto w 1975. W latach 80. i 90. XX wieku spotykała się ona z ostrymi protestami ekologów. Realizację zbiorników, zapór oraz elektrowni zakończono w 1997. W tym roku powołano również spółkę do ich obsługi. Patronem zespołu zbiorników wodnych został prof. Gabriel Narutowicz[4].

Elektrownia wodna Niedzica[edytuj]

Budynek elektrowni położony jest poniżej zapory Niedzica. Elektrownia wykorzystuje wody Zbiornika Czorsztyńskiego, które doprowadzane są dwoma wydrążonymi w skale sztolniami o średnicy 7 m[5].

Wykorzystana woda spływa do Zbiornika Sromowskiego, który z kolei jest źródłem wody dla Elektrowni Sromowce Wyżne oraz służy jako zbiornik wyrównawczy. Przed 2001 elektrownia w trybie pompowym przepompowywała wodę ze zbiornika Sromowce Wyżne do Zbiornika Czorsztyńskiego. Ze względu na niewielkie różnice w cenie energii w dzień i w nocy elektrownia pracuje obecnie wyłącznie w trybie turbinowym. W praktyce jest więc elektrownią przepływową.

W elektrowni zastosowano turbiny odwracalne typu Deriaza. Każdy z dwóch hydrozespołów waży 250 ton[5].

Elektrownia (pomieszczenia technologiczne wraz z urządzeniami do produkcji prądu) oraz zapora są udostępnione do zwiedzania z przewodnikiem[5].

 Osobny artykuł: Zapora Niedzica.

Elektrownia wodna Sromowce Wyżne[edytuj]

Przypisy

  1. Przedmiot działalności (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  2. Forma prawna (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  3. Elektrownie (pol.). Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica Spółka Akcyjna. [dostęp 2017-01-17].
  4. Informacja na tablicy upamiętniającej oddanie do eksploatacji zespołu zbiorników wodnych.
  5. a b c Elektrownia wodna w Niedzicy (pol.). niedzica.pl. [dostęp 2017-01-17].