Else Lasker-Schüler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Else Lasker-Schüler

Else Lasker-Schüler (ur. 11 lutego 1869 w Elberfeldzie, zm. 22 stycznia 1945 w Jerozolimie) – niemiecka poetka narodowości żydowskiej[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jej rodzicami byli bankier i przedsiębiorca budowlany Aron Schüler (1825–1897) i jego żona Jeannette z domu Kissing (1838–1890)[3][4]. Tworzyła lirykę ekspresjonistyczną. Wychowała się w tradycyjnej rodzinie żydowskiej, zaś jako dorosła kobieta życie spędziła w bohemie. W 1933 roku wskutek nacisków nazistowskich została zmuszona do emigracji[2]. Znalazła się w Szwajcarii, następnie – od 1939 roku – przebywała w Palestynie. W 1932 roku otrzymała Nagrodę Kleista. Zmarła w osamotnieniu i biedzie[2].

Prywatnie dwukrotnie była zamężna. W 1894 wyszła za lekarza Bertholda Laskera[2]. Rozwiodła się z nim w 1903[2]. W latach 1903–11 była żoną Georga Lewina[2].

Gottfried Benn nazwał ją największą niemiecką poetką liryczną[2]. Była ona określana również mianem „Czarnym łabędziem Izraela” lub „Izraelską Safoną”[5].

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Styx (pierwszy wydany tomik poezji 1902)[2]
  • Der siebente Tag (drugi tomik poezji 1905)
  • Die Wupper (1908, prapremiera w 1919)[2]
  • Meine Wunder (1911)
  • Hebräische Balladen (1913)[2]
  • Gesammelte Gedichte (1917)
  • Mein blaues Klavier (1943)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Else Lasker-Schüler (niem.). gutenberg.spiegel.de. [dostęp 2018-02-03].
  2. a b c d e f g h i j Else Lasker-Schüler, German author (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2018-02-03].
  3. Sigrid Bauschinger: Else Lasker-Schüler (1869 – 1945) (ang.). jwa.org. [dostęp 2018-02-03].
  4. Christian Medardus Manteuffel: „Słona Róża”, niepalny kwiat niemieckiego ekspresjonizmu, Zarys 6, s. A (pol.). zarys.de. [dostęp 2018-02-03]. s. 131.
  5. Czarny Łabędź Izraela (pol.). mck.krakow.pl. [dostęp 2018-02-03].

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Franz Baumer: Else Lasker-Schüler. Edition Colloquium, Berlin 1998.
  • Sigrid Bauschinger: Else Lasker-Schüler. Göttingen 2004.
  • Jakob Hessing: Else Lasker-Schüler: Biographie einer deutsch-jüdischen Dichterin. Karlsruhe 1985.
  • Erika Klüsener: Else Lasker-Schüler. 10. Auflage. Reinbek 2002.
  • Erika Klüsener und Friedrich Pfäfflin: Else Lasker-Schüler 1869 – 1945. 3. Auflage. Marbach am Neckar 1997.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]