Energetyka słoneczna w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Średnie nasłonecznienie w Polsce. SolarGIS 2011

Energetyka słoneczna w Polsce – sektor energetyki odnawialnej w Polsce, czerpiącej energię ze światła słonecznego. Należą do niej: energetyka cieplna przekształcająca energię słoneczną na ciepło i elektroenergetyka – produkująca energię elektryczną.

Rozwój rozproszonej energetyki słonecznej w Polsce wspiera m.in.: Instytut Energetyki Odnawialnej koordynujący w Polsce kampanię Europejskie Słoneczne Dni, Instytut na rzecz Ekorozwoju realizujący kampanię Dobry Klimat dla Powiatów[1] czy Zielony Instytut prowadzący kampanię Demokracja energetyczna[2].

Kolektory słoneczne[edytuj | edytuj kod]

Na koniec 2014 roku łącznie zainstalowanych i użytkowanych było około 1,7 mln m2 kolektorów słonecznych, co odpowiada 1,2 GWt mocy cieplnej. Całkowita zainstalowana moc kolektorów słonecznych stanowiła wtedy drugie, po ciepłowniach na biomasę, źródło odnawialne wytwarzania „zielonego ciepła” w Polsce. W 2014 roku Polska zajęła czwarte miejsce w sprzedaży instalacji słonecznych wśród krajów europejskich[3].

Na koniec 2016 roku moc termiczna zainstalowanych w Polsce kolektorów wyniosła 1,5 GW, a w 2017 roku przybyło kolejne 0,078 GW[4].

Elektroenergetyka słoneczna[edytuj | edytuj kod]

Moc zainstalowana w ogniwach fotowoltaicznych w Polsce
Produkcja energii elektrycznej z ogniw fotowoltaicznych w Polsce
Udział energii słonecznej w produkcji energii elektrycznej w Polsce

Całkowita moc podłączonych do sieci elektrowni fotowoltaicznych (ang. skrót PV) w Polsce wynosiła na koniec 2012 roku około 1,29 MWp[5]. Według Instytutu Energetyki Odnawialnej, całkowita moc ogniw fotowoltaicznych w Polsce we wrześniu 2014 roku wynosiła około 6,6 MWp[6]. 1 lutego 2020 roku moc zainstalowana paneli fotowoltaicznych w Polsce sięgnęła 1,47 GWp[7].

Rok 2016[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2016 roku w Polsce działały 473 instalacje fotowoltaiczne posiadające koncesję Urzędu Regulacji Energetyki, o łącznej mocy 99,1 MW (na koniec września 2017 moc ta wynosiła 103.9 MWp[8]) oraz ponad 17 tys. mikroinstalacji przyłączonych do sieci na zgłoszenie, o łącznej mocy 93,72 MW. Razem daje to ponad 17,5 tys. systemów PV o całkowitej mocy nominalnej 192,82 MW[9]. Liderem wśród województw pod względem zainstalowanej mocy w koncesjonowanych elektrowniach PV było w 2016 roku województwo lubelskie, w którym na koniec 2016 roku było 55 elektrowni fotowoltaicznych o łącznej mocy 30,8 MW[9].

W grudniu 2016 roku 25 elektrowni słonecznych w Polsce miało moc co najmniej 1 MW[9]. Do najdłużej działających systemów o takiej mocy należą:

Rok 2017[edytuj | edytuj kod]

W 2017 roku do sieci przyłączono ponad 12 800 mikroinstalacji PV, o łącznej mocy nominalnej 83,3 MW, oraz 8,65 MW mocy w instalacjach o mocy powyżej 40 kW. Na koniec 2017 roku dało to w sumie łączną moc małych (pow. 40 kW) i dużych instalacji PV równą 107,75 MW i łączną moc mikroinstalacji równą 174,5 MW, co daje razem 282,2 MW w fotowoltaice w Polsce. Wszystkie te instalacje pozwalają wyprodukować rocznie ok. 164,8 GWh energii elektrycznej, co stanowi 0,1% całej energii elektrycznej zużywanej w Polsce[21].

Rok 2018[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z oficjalnym raportem przygotowanym przez Urząd Regulacji Energetyki (URE), łączna moc instalacji fotowoltaicznych w Polsce pod koniec 2018 roku wynosiła 147 MW. Badania obejmowały jednak wyłącznie duże instalacje (posiadające koncesję) oraz małe instalacje OZE. Pominięte zostały natomiast mikroinstalacje fotowoltaiczne, które wytwarzają znacznie więcej mocy. Instytut Energii Odnawialnej opublikował w czerwcu 2019 roku raport, z którego wynika, że pod koniec 2018 roku instalacje fotowoltaiczne generowały łącznie 500 MW mocy. W skład instalacji wchodzą:

  • mikroinstalacje wytwarzające do 50 kW mocy - generowały łącznie około 350 MW;
  • małe instalacje od 50 do 500 kW mocy - w kwietniu 2019 roku wytwarzały 33 MW mocy;
  • instalacje większe niż 500 kW - wytwarzały łącznie 75 MW mocy;
  • duże instalacje fotowoltaiczne, które wygrały aukcje OZE - generowały około 75 MW[22].

W raporcie nie uwzględniono instalacji fotowoltaicznych off-grid (nieprzyłączone do sieci). Jak widzimy, mikroinstalacje w Polsce generują najwięcej mocy. W rankingu największego wzrostu mocy instalacji fotowoltaicznych, Polska zajmowała w 2018 roku dziewiąte miejsce wśród państw Unii Europejskiej. Oblicza się, że do końca 2019 roku Polska może zająć miejsce czwarte. Ze względu na to, że Polska, ze względu na członkostwo w Unii Europejskiej, jest zobligowana do zwiększenia energii z OZE na rynku energii elektrycznej do 15% do końca 2020 roku, powstają specjalne programy, które mają na celu promowanie fotowoltaiki.

Rok 2019[edytuj | edytuj kod]

Rok 2019 to intensywny okres rozwoju fotowoltaiki w Polsce. Wraz z początkiem roku pojawiła się możliwość odliczenia instalacji od podatku dzięki tzw. uldze termomodernizacyjnej[23]. Dzięki uruchomieniu ulgi już w pierwszym kwartale 2019 roku zamontowanych zostało 11 tysięcy domowych instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 72 MW[24]. 23 lipca 2019 ogłoszony został rządowy program dotacji "Mój Prąd" w którym każda instalacja o mocy od 2 do 10 kWp może otrzymać dotację w wysokości 5 tys. zł.[25] Program okazał się gigantycznym sukcesem, rok 2019 kończąc z wynikiem 11 172 zatwierdzonych wniosków o łącznej wartości ponad 50 mln zł[26]. W ramach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomiony został również program wsparcia dla gospodarstw rolnych - Agroenergia. Budżet programu wynosi łącznie 200 mln, a środki wydatkowane będą do 2023 roku[27].

Dzięki nowelizacji ustawy o OZE wzrost odnotował również sektor fotowoltaiki dla firm. Wraz z przeprowadzoną w lipcu 2019 nowelizacji przepisów, każda firma może stać się prosumentem na podobnych warunkach co osoba fizyczna w tzw. systemie opustów: bezpłatnie pobiera 80% wyprodukowanego prądu w przypadku instalacji o mocy większej niż 10 kWp[28].

Montaż instalacji ułatwiło również ujednolicenie podatku VAT. Stawka została obniżona z 23% do 8% dla instalacji realizowanych na przydomowym gruncie lub budynku gospodarczym[29]. Zanim sejm przyjął projekt nowelizacji ustawy, stawka 8% VAT dotyczyła tylko osób montujących panele fotowoltaiczne na dachach własnych domów.

W roku 2019 na polskich dachach pojawiło się łącznie 104 tys. nowych mikroinstalacji fotowoltaicznych[30].

Rok 2020[edytuj | edytuj kod]

W I kwartale 2020 roku do sieci przyłączono łącznie 304 MW mikroinstalacji fotowoltaicznych. Na dzień 1 kwietnia 2020 w polskiej sieci energetycznej funkcjonują łącznie 195 754 instalacje o mocy mniejszej niż 50 KW.[31]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dobry Klimat dla Powiatów
  2. Demokracja energetyczna
  3. Polska 4. największym rynkiem kolektorów słonecznych w Europie w 2014
  4. Renewables 2018 Global Status Report (ang.). Renewable Energy Policy Network for the 21st Century. [dostęp 2019-03-26].
  5. Rekordowy rozwój energetyki odnawialnej w Polsce w 2012 r.
  6. IEO: moce instalacji fotowoltaicznych w Polsce wynoszą obecnie 6,6 MWp
  7. Rekordowy styczeń! Ponad 5,5 MWp instalowanego dziennie w polskiej fotowoltaice! » GLOBEnergia, globenergia.pl [dostęp 2020-03-11] (pol.).
  8. Moc zainstalowana energii elektrycznej ze źródeł OZE w Polsce
  9. a b c Moc elektrowni fotowoltaicznych w Polsce przekroczyła 190 MW. gramwzielone.pl, 2014-02-17.
  10. a b Energa uruchomiła największą elektrownię słoneczną w Polsce. media.energa.pl, 28 października 2015. [dostęp 2016-04-27].
  11. Lista obiektów – Czernikowo. www.energa-wytwarzanie.pl. [dostęp 2016-04-30].
  12. a b Marcin Behrendt: Największa elektrownia słoneczna w Polsce wyrosła pod Toruniem. bydgoszcz.wyborcza.pl, 2016-02-04.
  13. a b Uruchomiono największą farmę fotowoltaiczną w Polsce. gramwzielone.pl, 2015-07-01.
  14. W Cieszanowie na Podkarpaciu powstaje największa farma fotowoltaiczna w Polsce
  15. W Cieszanowie mają energię elektryczną ze słońca. www.nowiny24.pl, 2015-09-04.
  16. Gubin 1 – największa w Polsce elektrownia słoneczna
  17. PAP: Największa elektrownia słoneczna w Polsce otwarta w Gubinie. www.portalsamorzadowy.pl, 2014-09-29.
  18. Ewelina Burda: Rusza jedna z największych elektrowni słonecznych w Polsce. 2014-10-14.
  19. Lista instalacji fotowoltaicznych w Polsce dostęp: 31.01.2014.
  20. CBA na farmie fotowoltaicznej w Wierzchosławicach. gramwzielone.pl, 2015-02-27.
  21. Fotowoltaika na co 180 polskim domu. GRAMwZIELONE.pl, 2018-06-29.
  22. Fotowoltaika w Polsce - podsumowanie ostatnich lat i przewidywania, Fotowoltaika, panele słoneczne - montaż, instalacje | Poznań, Koszalin, 12 lipca 2019 [dostęp 2019-09-04] (pol.).
  23. Ulga termomodernizacyjna - kiedy można z niej skorzystać?, Columbus Energy, 25 kwietnia 2019 [dostęp 2020-03-26] (ang.).
  24. CMSMirage, GRAMwZIELONE.pl - Portal zielonej energii, gramwzielone.pl [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  25. “Mój Prąd” - dotacje do instalacji fotowoltaicznych - zasady, Columbus Energy, 24 lipca 2019 [dostęp 2020-03-26] (ang.).
  26. Sunday Polska, OZE 2019: ustawy OZE, fotowoltaika, farmy wiatrowe, dotacje. Podsumowanie 2019 roku, ŚwiatOZE.pl, 4 stycznia 2020 [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  27. AgroEnergia - nowy program z dotacją dla rolników, Columbus Energy, 5 sierpnia 2019 [dostęp 2020-03-26] (ang.).
  28. Opusty dla przedsiębiorców - fotowoltaika a koszty uzyskania przychodu » GLOBEnergia, GLOBEnergia, 5 lipca 2019 [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  29. Jacek, Obniżka VAT na fotowoltaikę, ŚwiatOZE.pl, 12 września 2019 [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  30. Sunday Polska, Boom - 104 tysiące mikroinstalacji fotowoltaicznych w 2019, ŚwiatOZE.pl, 10 lutego 2020 [dostęp 2020-03-26] (pol.).
  31. Przyłączenia mikroinstalacji OZE w 1 kwartale 2020 - podsumowanie, ŚwiatOZE.pl, 7 maja 2020 [dostęp 2020-05-20] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]