Województwo lubelskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy województwa lubelskiego od 1945. Zobacz też: województwo lubelskie.
Województwo lubelskie
Herb województwa lubelskiego Flaga województwa lubelskiego
Herb województwa Flaga województwa
Lubelskie (EE,E NN,N).png
Województwo lubelskie na mapie Polski
Siedziba wojewody
Siedziba sejmiku
POL Lublin COA 1.svg Lublin
Urząd Wojewódzki Lublin, ul. Spokojna 4
Wojewoda Wojciech Wilk
Urząd Marszałkowski Lublin, ul. Spokojna 4
Marszałek Sławomir Sosnowski
Powierzchnia 25 122,49 km²
Ludność 2 147 746 mieszk.
(31 grudnia 2014)
Gęstość zaludnienia 85 mieszk./km²
Urbanizacja 46,2%
Tablica rejestracyjna L
TERYT 06
Kod ISO PL-LU
Podział administracyjny województwa lubelskiego
Powiaty województwa lubelskiego
miasta na prawach powiatu 4
powiaty 20
gminy miejskie 20
miejsko-wiejskie 21
wiejskie 172
Adres urzędu
wojewódzkiego
ul. Spokojna 4
20-914 Lublin
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Województwo lubelskie w Wikipodróżach
Lubelski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa lubelskiego

Województwo lubelskiejednostka samorządu terytorialnego i podziału administracyjnego we wschodniej Polsce, o powierzchni 25 122,49 km². Obejmuje obszar Niziny Południowopodlaskiej, Polesia Wołyńskiego, Wyżyny Lubelskiej, Wyżyny Wołyńskiej i Kotliny Sandomierskiej. Zamieszkuje je 2,15 mln osób[1]. Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin.

Współczesne województwo lubelskie obejmuje kilka głównych krain historycznych. Z regionu Małopolski należą do niego prawie w całości ziemia lubelska[2] i większa część ziemi łukowskiej[3], a ponadto część ziemi stężyckiej i fragment ziemi sandomierskiej[4]. Obejmuje również części Rusi Czerwonej i Polesia leżące przy lewym brzegu Bugu. Od 1809 r. północna część obszaru między Wisłą a Bugiem znajdowała się w siedleckim regionie administracyjnym, nazywanym Podlasiem, obecnie Południowym.

W 2010 r. województwo lubelskie miało najmniejszy spośród innych województw odsetek ludności w wieku produkcyjnym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Województwa z lat 1975-1998 z granicą obecnego województwa lubelskiego

Utworzone w 1999 r. z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

W 2006 r. Eurostat posługując się tzw. standardem siły nabywczej, który pozwala porównywać dane ekonomiczne z różnych krajów, uwzględniając różnice cen podał dane za 2003 r., gdzie województwo lubelskie zostało uznane za najbiedniejszy region Unii Europejskiej. Dokładnie w 2003 r. PKB na mieszkańca woj. lubelskiego wyniósł 3538 euro (najmniej w całej UE), co stanowiło 33,2% średniej unijnej[5].

Historia obszaru[edytuj | edytuj kod]

Obecne ziemie woj. lubelskiego należały w I Rzeczypospolitej do województw: lubelskiego, ruskiego (ziemia chełmska) i bełskiego. Część powiatu radzyńskiego, powiat bialski oraz powiat włodawski należał do województwa brzeskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Województwo lubelskie w latach 1474–1795[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie w latach 1816–1837[edytuj | edytuj kod]

Mappa jeneralna województwa lubelskiego, 1826

Województwo lubelskie Królestwa Polskiego utworzono w 1816 w miejsce departamentu lubelskiego Księstwa Warszawskiego; dzieliło się na 4 obwody i 10 powiatów; w 1837 województwo lubelskie zostało przekształcone w gubernię lubelską.

Województwo lubelskie w okresie II RP[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie w latach 1944-1950[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie w latach 1944-1950

Województwo lubelskie w latach 1950-1975[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie w latach 1950-1975

Województwo lubelskie w latach 1975-1998[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie od 1999[edytuj | edytuj kod]

W 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej powstało nowe województwo rządowo-samorządowe z obszaru województw lubelskiego, chełmskiego, zamojskiego oraz części bialskopodlaskiego, siedleckiego i tarnobrzeskiego.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 25 122,49 km², co stanowi 8% powierzchni Polski (3. miejsce w kraju pod względem powierzchni)[6].

Położenie administracyjne[edytuj | edytuj kod]

Województwo jest położone we wschodniej części Polski, między Wisłą a Bugiem (jedynie część powiatu puławskiego leży po zachodniej stronie Wisły). Graniczy z[7]:

oraz z województwami:

Położenie fizycznogeograficzne[edytuj | edytuj kod]

Mapa fizyczna województwa lubelskiego

Terytorium województwa lubelskiego zajmuje części czterech jednostek najwyższego rzędu regionalizacji fizycznogeograficznej Europy. Większa jego część należy do megaregionu Pozaalpejskiej Europy Środkowej. Są to: makroregion Nizina Południowopodlaska (318.9), znajdujący się w granicach prowincji Niż Środkowoeuropejski oraz Wyżyna Lubelska (343.1) i Roztocze (343.2) – makroregiony prowincji Wyżyny Polskie. Polesie Zachodnie (845.1) i Polesie Wołyńskie (845.3) są makroregionami prowincji Polesie należącej do megaregionu Niżu Wschodnioeuropejskiego. Kotlina Sandomierska (512.4-5) jest częścią megaregionu karpackiego.

Krainy geograficzne województwa lubelskiego należą do trzech pasów rzeźby powierzchni Polski:

Spośród wymienionych makroregionów największą powierzchnię województwa zajmują: Wyżyna Lubelska, Nizina Południowopodlaska i Polesie Zachodnie.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 226 km, to jest 2°02′10″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 177 km, co w mierze kątowej daje 2°31′48″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Krągłego Goraju – 389 m n.p.m. (okolice wsi Huta Lubycka, pow. tomaszowski)

Stosunki wodne[edytuj | edytuj kod]

Wody powierzchniowe. Całe województwo znajduje się w dorzeczu Wisły. Rzeka główna i jej małe bezpośrednie dopływy odprowadzają wody z zachodniej części terytorium. Środkowa część województwa znajduje się w dorzeczu (drugiego stopnia) Wieprza, wschodnia – Bugu (Narwi), na południu usytuowana jest zlewnia Sanu a najmniejszy teren należy do bezpośredniej zlewni Wisły. Największą rzeką w lubelskiej części dorzecza Bugu jest Krzna, której zlewnia zajmuje północno-wschodnią część województwa. Na Lubelszczyźnie po południowej stronie Roztocza największą rzeką jest Tanew. W południowej części Polesia Zachodniego znajduje się zespół jezior krasowych.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Na terenie województwo znajdują się 4 miasta na prawach powiatu, 20 powiatów, 213 gmin.

Dane z 31 grudnia 2014 r.[8].

Herb Nazwa Rodzaj
powiatu
Siedziba Powierzchnia
(km²)
Ludność Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska m. na prawach powiatu - 49 57471 1172,88
POL Chełm COA 1.svg Chełm m. na prawach powiatu - 35 64855 1853
POL Lublin COA 1.svg Lublin m. na prawach powiatu - 147 341722 2324,64
POL Zamość COA.svg Zamość m. na prawach powiatu - 30 65055 2168,5
POL powiat bialski COA.svg bialski ziemski Biała Podlaska 2755 112901 40,98
POL powiat biłgorajski COA.svg biłgorajski ziemski Biłgoraj 1681 102941 61,24
POL powiat chełmski COA.svg chełmski ziemski Chełm 1887 79619 42,19
POL powiat hrubieszowski COA.svg hrubieszowski ziemski Hrubieszów 1268 66512 52,45
POL powiat janowski COA.svg janowski ziemski Janów Lubelski 875 47106 53,84
POL powiat krasnostawski COA.svg krasnostawski ziemski Krasnystaw 1031 65991 64,01
POL powiat kraśnicki COA.svg kraśnicki ziemski Kraśnik 1005 98182 97,69
POL powiat lubartowski COA.svg lubartowski ziemski Lubartów 1289 89749 69,63
POL powiat lubelski COA.svg lubelski ziemski Lublin 1680 150359 89,5
POL powiat łęczyński COA.svg łęczyński ziemski Łęczna 637 57544 90,34
POL powiat łukowski COA.svg łukowski ziemski Łuków 1394 108911 78,13
POL powiat opolski-lubelski COA.svg opolski ziemski Opole Lubelskie 810 61542 75,98
POL Powiat parczewski COA.svg parczewski ziemski Parczew 952 35810 37,62
POL powiat puławski COA 1.svg puławski ziemski Puławy 934 115777 123,96
POL powiat radzyński COA.svg radzyński ziemski Radzyń Podlaski 965 60606 62,8
POL powiat rycki COA.svg rycki ziemski Ryki 615 57724 93,86
POL powiat świdnicki COA.svg świdnicki ziemski Świdnik 468 72750 155,45
POL powiat tomaszowski lubelski COA.svg tomaszowski ziemski Tomaszów Lubelski 1489 86385 58,02
POL powiat włodawski COA.svg włodawski ziemski Włodawa 1256 39457 31,41
POL powiat zamojski COA.svg zamojski ziemski Zamość 1870 108777 58,17

Podregiony statystyczne[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie składa się z 4 podregionów statystycznych (GUS)[9] – zgodnych ze standardem NUTS Unii Europejskiej:

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Hrubieszów - cerkiew prawosławna, posiada 13 kopuł
Nałęczów - Sanatorium „Książę Józef” nad stawem w Parku Zdrojowym
Kazimierz Dolny - kamienice Przybyłów pod św. Mikołajem i św. Krzysztofem

W województwie lubelskim są 43 miasta, w tym 4 miasta na prawach powiatu[8]. Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich, a pogrubione miasta na prawach powiatu.

Dane z 31 grudnia 2014 r.

Lp. Herb Miasto Ludność
(31 grudnia 2014)
Powierzchnia
(km²)
Gęstość zaludnienia
(os./km²)
1. POL Lublin COA 1.svg Lublin 341.722 147,47 2317
2. POL Zamość COA.svg Zamość 65.055 30,34 2144
3. POL Chełm COA 1.svg Chełm 64.855 35,28 1838
4. POL Biała Podlaska COA.svg Biała Podlaska 57.471 49,40 1163
5. POL Puławy COA.svg Puławy 48.864 50,61 966
6. POL Świdnik COA.svg Świdnik 40.078 20,35 1969
7. POL Kraśnik COA.svg Kraśnik 35.508 25,52 1391
8. POL Łuków COA.svg Łuków 30.557 35,75 855
9. POL Biłgoraj COA.svg Biłgoraj 26.935 21,10 1285
10. POL Lubartów COA.svg Lubartów 22.463 13,92 1616
11. POL Tomaszów Lubelski COA 1.svg Tomaszów Lubelski 19.824 13,29 1497
12. POL Łęczna COA.svg Łęczna 19.690 19,00 1277
13. POL Krasnystaw COA.svg Krasnystaw 19.343 42,13 459
14. POL Hrubieszów COA 1.svg Hrubieszów 18.450 33,03 559
15. POL Międzyrzec Podlaski COA.svg Międzyrzec Podlaski 17.102 20,03 854
16. POL Dęblin COA.svg Dęblin 16.893 38,33 441
17. POL Radzyń Podlaski COA.svg Radzyń Podlaski 16.102 19,31 834
18. POL Włodawa COA.svg Włodawa 13.601 17,97 757
19. POL Janów Lubelski COA.svg Janów Lubelski 12.110 14,84 816
20. POL Parczew COA.svg Parczew 10.913 8,05 1356
21. POL Ryki COA.svg Ryki 9.877 27,22 363
22. POL Poniatowa COA.svg Poniatowa 9.553 15,26 626
23. POL Opole Lubelskie COA 1.svg Opole Lubelskie 8.792 15,12 581
24. POL Bełżyce COA.svg Bełżyce 6.700 23,46 286
25. Terespol herb.svg Terespol 5.794 10,11 573
26. POL Szczebrzeszyn COA.svg Szczebrzeszyn 5.202 29,12 179
27. POL Bychawa COA.svg Bychawa 5.159 6,69 771
28. Rejowiec1.svg Rejowiec Fabryczny 4.486 14,28 314
29. POL Nałęczów COA.svg Nałęczów 3.892 13,82 282
30. POL Tarnogród COA 1.svg Tarnogród 3.457 10,69 323
31. POL Kock COA.svg Kock 3.389 16,78 202
32. POL Zwierzyniec COA.svg Zwierzyniec 3.321 6,19 537
33. POL Krasnobród COA.svg Krasnobród 3.108 6,99 445
34. POL Stoczek Łukowski COA.svg Stoczek Łukowski 2.665 9,15 291
35. POL Piaski COA.svg Piaski 2.657 8,44 315
36. POL Annopol COA.svg Annopol 2.624 7,73 339
37. POL Kazimierz Dolny COA.svg Kazimierz Dolny 2.599 30,44 85
38. POL Józefów COA.svg Józefów 2.506 5,00 501
39. POL Łaszczów COA new.svg Łaszczów 2.222 5,01 444
40. POL Ostrów Lubelski COA.svg Ostrów Lubelski 2.191 29,77 74
41. POL Tyszowce COA.svg Tyszowce 2.170 18,52 118
42. POL Frampol COA.svg Frampol 1.457 4,67 312
43. POL gmina Modliborzyce COA.svg Modliborzyce 1.430 7,90 181

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane o ludności z dnia 30 czerwca 2014[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2 151 836 100 1 108 865 51,53 1 042 971 48,47
Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 391 769 18,21 191 351 8,89 200 418 9,31
Wiek produkcyjny (18–65 lat) 1 346 688 62,58 630 904 29,32 715 784 33,26
Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) 413 379 19,21 286 610 13,32 126 769 5,89

Według danych z 30 czerwca 2014 r. województwo miało 2 151 836 mieszkańców[1], co stanowiło 5,6% ludności Polski[14].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

PGE Elektrociepłownia Lublin-Wrotków Sp. z o.o. przy ul. Inżynierskiej w Lublinie (widok od ul. Diamentowej)
Lubella SA przy ul. Wrotkowskiej w Lublinie
Herbapol Lublin SA przy ul. Diamentowej w Lublinie (widok od ul. Romera)

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. lubelskiego wynosił 63,9 mld zł, co stanowiło 4,0% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 29,5 tys. zł (70,3% średniej krajowej), co plasowało lubelskie na 15. miejscu względem innych województw[15].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. lubelskim wynosiła 24,5 mld zł, co stanowiło 2,5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w lubelskim wynosiła 5,2 mld zł, co stanowiło 3,2% tej sprzedaży Polski[16].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. lubelskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3272,35 zł, co lokowało je na 10. miejscu względem wszystkich województw[17].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 132,0 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 14,1% do aktywnych zawodowo[18].

Według danych z 2011 r. 10,9% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. lubelskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[19].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Część województwa obejmuje Lubelskie Zagłębie Węglowe.

Zasoby surowców mineralnych:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Lotniska[edytuj | edytuj kod]

Port lotniczy Lublin[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Port lotniczy Lublin-Świdnik.
Port lotniczy Lublin

Port lotniczy Lublin zlokalizowany jest w Świdniku, około 10 km od centrum Lublina. Lotnisko zajmuje 250 ha, a pas startowy ma 2,5 km długości i jest ono skomunikowane szynobusem z Dworcem PKP Lublin.

Lotnisko Lublin-Radawiec[edytuj | edytuj kod]

Około 12 km na południowy zachód od miasta leży lotnisko Lublin-Radawiec w Radawcu Dużym.

Tabor kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Województwo lubelskie jest obecnie właścicielem 13 autobusów szynowych, kupionych przez Urząd Marszałkowski.

Tabor kolejowy w Lublinie
ozn. kolejowe ozn. producenta numery liczba producent
SA103 214Ma 005, 007, 012 3 PESA Bydgoszcz
SA107 211M 001, 002 2 Kolzam
SA134 218Md 015-019, 026-028 8 ZNTK "Mińsk Mazowiecki"

Środowisko i jego ochrona[edytuj | edytuj kod]

Duże kompleksy leśne: Lasy Janowskie i Puszcza Solska tworzące zwarty ciąg w południowej części regionu, Lasy Sobiborskie, Włodawskie i Parczewskie na wschodzie oraz Lasy Kozłowieckie i Łukowskie na północ od Lublina. Mają tu granice zasięgów takie gatunki drzew jak np.: buk pospolity, jodła pospolita, dąb bezszypułkowy.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. lubelskim lasy obejmowały powierzchnię 580,1 tys. ha, co stanowiło 23,1% jego powierzchni. 12,0 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[21].

Obok Roztoczańskiego Parku Narodowego jest obszar Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego – jedynego pojezierza w Polsce znajdującego się poza zasięgiem ostatniego zlodowacenia. W 2002 r. obszarowi temu UNESCO nadało status Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Polesie Zachodnie”. W centralnej części tego rezerwatu znajduje się Poleski Park Narodowy. Docelowo będzie to jeden z nielicznych na świecie trójpaństwowych rezerwatów biosfery: polsko-ukraińsko-białoruski.

Na terenie województwa lubelskiego znajdują się dwa parki narodowe:

  1. Poleski Park Narodowy
  2. Roztoczański Park Narodowy

17 parków krajobrazowych:

  1. Chełmski Park Krajobrazowy
  2. Kazimierski Park Krajobrazowy
  3. Kozłowiecki Park Krajobrazowy
  4. Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
  5. Krzczonowski Park Krajobrazowy
  6. Nadwieprzański Park Krajobrazowy
  7. Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
  8. Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
  9. Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie
  10. Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
  11. Poleski Park Krajobrazowy
  12. Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
  13. Skierbieszowski Park Krajobrazowy
  14. Sobiborski Park Krajobrazowy
  15. Strzelecki Park Krajobrazowy
  16. Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
  17. Wrzelowiecki Park Krajobrazowy

Według stanu na 2012 w województwie było 87 rezerwatów przyrody[22].

W 2012 r. na obszarze województwa znajdowało się 1513 pomników przyrody. Wśród nich najliczniejszą grupę stanowiły pojedyncze drzewa (1177), grupy drzew (177), głazy narzutowe (39), aleje przydrożne (47), jaskinie (5) i 68 innych obiektów[23].

W 2012 r. na obszarze województwa znajdowało się 7 stanowisk dokumentacyjnych, 267 użytków ekologicznych oraz 7 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych[23].

Nauka i oświata[edytuj | edytuj kod]

Uczelnie

Bezpieczeństwo publiczne[edytuj | edytuj kod]

W województwie lubelskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Lublinie i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[24].

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Samorząd wojewódzki[edytuj | edytuj kod]

Organem uchwałodawczym jest Sejmik Województwa Lubelskiego, składający się z 33 radnych[25]. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest Zarząd Województwa Lubelskiego, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Siedzibą sejmiku województwa jest Lublin[26]. Obecnie Marszałkiem Województwa Lubelskiego jest Sławomir Sosnowski.

 Zobacz więcej w artykule Marszałek województwa, w sekcji Województwo lubelskie.

Administracja rządowa[edytuj | edytuj kod]

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Lubelski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Lublin[26].

Wojewodowie Lubelscy:

 Osobny artykuł: wojewodowie lubelscy.
Nr Wojewoda Okres urzędowania Premier
od do
1 Krzysztof Michalski
01.01.1999
18.02.2000
Jerzy Buzek
2 Waldemar Dudziak
28.02.2000
22.10.2001
3 Andrzej Kurowski
22.10.2001
07.12.2005
Leszek Miller i Marek Belka
4 Wojciech Żukowski
07.12.2005
29.11.2007
Kazimierz Marcinkiewicz
Jarosław Kaczyński
5 Genowefa Tokarska
29.11.2007

26.10.2011

Donald Tusk

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Obiekty sakralne[edytuj | edytuj kod]

Najwięcej obiektów o charakterze sakralnym znajduje się w Lublinie.

Protestancką architekturę sakralną reprezentuje luterański kościół św. Trójcy w Lublinie, a także ruiny zboru kalwińskiego w Piaskach oraz Wieża Ariańska w Wojciechowie. Prawosławie jest reprezentowane przez cerkiew Przemienienia Pańskiego w Lublinie, zaś grekokatolicyzm – przez drewnianą cerkiew Narodzenia NMP na terenie Muzeum Wsi Lubelskiej.

Żydowską architekturę reprezentuje w Lublinie talmudyczna uczelnia Jeszywas Chachmej Lublin, natomiast poza Lublinem synagogi, m.in. w Łęcznej, Kraśniku, Kazimierzu Dolnym i Zamościu.

Zamki i ich ruiny[edytuj | edytuj kod]

W Lublinie mieści się Zamek przy Starym Mieście, z romańskim donżonem. Obecnie w obrębie Lublina znajdują się również ruiny zamku w Jakubowicach Murowanych. W Kazimierzu Dolnym mieszczą się ruiny zamku z XVI w. oraz baszta obronna z XIV w. W pobliskiej Bochotnicy znajdują się pozostałości niewielkiego zamku Firlejów, zwanego potocznie „zamkiem Esterki”. Ruiny zamku mieszczą się również w Zawieprzycach. Także Wieża Ariańska w Wojciechowie i zespół zamkowo-pałacowy w Czemiernikach miały charakter obronny.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Zalew Zemborzycki – miejsce sportu i rekreacji

W lubelskim znajdują się dwie trasy podziemne. W Lublinie funkcjonuje ok. 300-metrowa Lubelska Trasa Podziemna, wiodąca przez piwnice kamienic Starego Miasta.

Regiony turystyczne: Roztocza, Puszczy Solskiej i Lasów Janowskich oraz Polesia Lubelskiego.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Tabele demograficzne, stan z 30 czerwca 2014 r.
  2. Bez terenu na prawym brzegu Sanu przy jego ujściu.
  3. Bez okolic Siedlec.
  4. Przy lewym brzegu Wisły koło Puław.
  5. Michał Kot: UE: Lubelskie – najbiedniejszy region UE. Money.pl za PAP, 2006-05-18. [dostęp 2011-08-21].
  6. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  7. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  8. 8,0 8,1 Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r. (pol.). GUS. [dostęp 2015-06-15].
  9. Mapa subregionów województwa lubelskiego (GUS).
  10. Mapa subregionu lubelskiego (GUS).
  11. Mapa subregionu bialskiego (GUS).
  12. Mapa subregionu chełmsko – zamojskiego (GUS).
  13. Mapa subregionu puławskiego (GUS).
  14. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
  15. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  16. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  17. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. Nr 108, poz. 1099).
  18. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  19. Ubóstwo w Polsce w 2011r.. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-08]. s. 15.
  20. Strona spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. (pol.). [dostęp 2015-04-13].
  21. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  22. Rejestr rezerwatów przyrody województwa lubelskiego, RDOŚ Lublin stan na 4 czerwca 2012. [dostęp 28-02-2014].
  23. 23,0 23,1 GUS Ochrona Środowiska 2013, kierujący zespołem Dariusz Bochenek, Warszawa s. 310, ISSN 0867-3217. [dostęp 28-02-2014]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-13)].
  24. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].
  25. Zarządzenie Nr 109 Wojewody Lubelskiego z dnia 30 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2010 r., Nr 41, poz. 898).
  26. 26,0 26,1 (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Mencel: Galicja Zachodnia 1795-1809, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1976
  • Władysław Ćwik, Jerzy Reder: Lubelszczyzna. Dzieje rozwoju terytorialnego, podziałów administracyjnych i ustroju władz, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1977
  • Tadeusz Mencel (red.): Dzieje Lubelszczyzny. Tom I, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1974
  • Aleksander Kierek (red.): Dzieje Lubelszczyzny. Tom II, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1979

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]