Eternit



Eternit (z łac. aeternum – wieczność), azbestocement – azbestowo-cementowy materiał budowlany[1], opracowany przez austriackiego wynalazcę Ludwiga Hatscheka[2].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Azbestocement wykonuje się z cementu portlandzkiego oraz włókien azbestowych o długości 0,7-5,5 mm (azbest stanowi 12-16% eternitu), które miesza się z wodą i formuje w dość cienkie płyty i płytki[3]. Płyty i płytki eternitowe bywają prasowane[3].
Pierwotnie słowo eternit było nazwą handlową, która z czasem stała się nazwą potoczną[potrzebny przypis]. Z eternitu wykonywano płyty pokryciowe – elewacyjne i dachowe – oraz rury. Jest to materiał ogniotrwały, odporny na warunki atmosferyczne oraz działanie wody i ścieków, a jednocześnie wytrzymały mechanicznie, nawet w wyrobach o ściankach niewielkiej grubości, przez co był również relatywnie lekki i dość tani. Stosowany od początku XX wieku[4].
Ze względu na stwierdzoną szkodliwość włókien azbestu odkładających się w płucach[5], wyroby z eternitu zostały wycofane z produkcji i nie wykorzystuje się ich już w budownictwie[3]. Stosowanie azbestocementu zostało zakazane w większości rozwiniętych państw świata, a istniejące pokrycia eternitowe są usuwane[4][6].
Po około 20–50 latach od zamontowania, pod wpływem działań środowiskowych, materiał zaczyna ulegać erozji[7]. Stosowany w Polsce eternit zawiera małe ilości azbestu, a nieuszkodzone pokrycia eternitowe na budynkach są stosunkowo bezpieczne[8][6].
Według polskiego prawodawstwa, demontażem elementów, transportem i składowaniem wyrobów zawierających azbest mogą zajmować się firmy posiadające odpowiednie uprawnienia. Gruz eternitowy jest traktowany jako materiał niebezpieczny, musi być składowany w wyznaczonych do tego miejscach[9][10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ azbestocement, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2024-01-19].
- ↑ Hatschek Ludwig, [w:] Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950. Band 2, Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1959, s. 208 [dostęp 2024-09-30] (niem.).
- ↑ a b c azbestocement, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-08-29].
- ↑ a b Eternit ? co to takiego? [online], Gmina Subkowy - portal informacyjny subkowy.pl [dostęp 2024-01-18].
- ↑ Iwona Witkiewicz, Szkodliwy wpływ azbestu na układ oddechowy [online], Medycyna Praktyczna dla pacjentów, 17 marca 2014 [dostęp 2024-01-18].
- ↑ a b Dlaczego azbest jest niebezpieczny dla zdrowia [online], Główny Inspektorat Sanitarny [dostęp 2024-01-18].
- ↑ Rakotwórczy azbest przestanie szkodzić [online], Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, 5 lipca 2019 [dostęp 2024-01-18].
- ↑ Rakotwórczy azbest na dachach polskich domów - co z nim robić? [online], Onet Kobieta, 20 sierpnia 2015 [dostęp 2024-01-18].
- ↑ Janusz Jerzy, Osoba fizyczna nie może samodzielnie usunąć azbestu [online], Prawo.pl, 20 czerwca 2013 [dostęp 2024-01-18].
- ↑ Uwolnij się od azbestu [online], Gmina Dobroń [dostęp 2024-01-18].