Farerska Partia Ludowa
| Państwo | |
|---|---|
| Terytorium zależne | |
| Skrót |
FF |
| Lider | |
| Data założenia | |
| Adres siedziby |
J. Broncksgøta 29 |
| Ideologia polityczna | |
| Poglądy gospodarcze | |
| Członkostwo międzynarodowe |
|
| Młodzieżówka |
HUXA |
| Barwy | |
| Strona internetowa | |
.jpg)
Farerska Partia Ludowa (far. Fólkaflokkurin, wł. Farerska Partia Ludowa – radykalna niepodległość, far. Hin Føroyski Fólkaflokkurin – Radikalt sjálvsstýri[1]) – partia polityczna, działająca na terenie Wysp Owczych, reprezentująca poglądy centroprawicowe, liberalno-konserwatywne oraz separatystyczne[2]. Używa barwy zielonej.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Partia powstała w 1939 roku, jako Vinnuflokkurin[3]. Założyła ją część dawnych polityków Sjálvstýrisflokkurin, która opuściła partię w efekcie niezgody dotyczącej reformy rolnej na Wyspach oraz polityki gospodarczej i społecznej[4]. Był między nimi Jóannes Patursson, który sprawował funkcję pierwszego przewodniczącego partii do swojej śmierci w 1946. Jego następcą został Thorstein Petersen. W 1940 roku partia zmieniła nazwę na Fólkaflokkurin i wzięła udział w pierwszych w swojej historii wyborach parlamentarnych[4]. Zdobyła wówczas 2 084 głosy (24,8%), co dało jej sześć mandatów w Løgting[5]. Trzy lata później partia polepszyła swój wynik do 12 na 25 posłów, a w 1945 jedenastu[4].
Po wyborach z 1950 roku partia weszła, wraz z Sambandsflokkurin w koalicję, w której uczestniczyła do roku 1959 (od 1954 także z Javnaðarflokkurin)[4]. W 1951 roku partia ponownie zmieniła lidera, którym stał się Hákun Djurhuus. Ponownie władzę objęła w 1962 roku, kiedy Djurhuus, jako pierwszy premier z ramienia Partii Ludowej na czele koalicji z Tjóðveldisflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin oraz Framburðsflokkurin[4]. Utrzymała się ona do kolejnych wyborów. Kolejny raz partia znalazła się u władzy: po elekcji w roku 1974 i sprawowała ją wraz z innymi ugrupowaniami do wyborów w 1984[4]. Na stanowisku lidera w 1980 roku Hákuna Djurhuusa zastąpił Jógvan Sundstein. Partia ponownie stanęła u władzy, wraz z Tjóðveldisflokkurin, Kristiligi Fólkaflokkurin oraz Sjálvstýrisflokkurin, a na czele rządu stanął prezes partii Jógvan Sundstein[4]. Koalicja trwała do roku 1991 (już w 1989 odeszła z niej Kristiligi Fólkaflokkurin), a następnie, po kolejnych wyborach, Partia Ludowa zaczęła współrządzić z Javnaðarflokkurin do 1993 roku. W tym czasie na stanowisku prezesa Fólkaflokkurin zasiadł Anfinn Kallsberg[4].
W wyborach w roku 1994 partia uzyskała 16% poparcia i 6 miejsc w parlamencie i znalazła się w opozycji[5]. Sytuacja odwróciła się ponownie po roku 1996, kiedy weszła w skład koalicji ze złożonej z: Sjálvstýrisflokkurin, Sambandsflokkurin oraz Verkamannafylkingin[4]. Od wyborów w 1998 stanęła na czele nowej frakcji (Sjálvstýrisflokkurin i Tjóðveldisflokkurin, od 2002 także Kristiligi Fólkaflokkurin), a premierem został Anfinn Kallsberg. W latach 2004–2015 (z przerwą w roku 2008) wchodziła w skład kolejnych koalicji (2004–2011: Javnaðarflokkurin i Sambandsflokkurin, 2011–2015: Sjálvstýrisflokkurin, Sambandsflokkurin i Miðflokkurin)[4]. W latach 2007–2022 roku partii przewodniczył Jørgen Niclasen.
W wyborach w roku 2015 partia zdobyła 6 102 głosy (18,7%), co dało jej sześć mandatów w farerskim parlamencie (o dwa mniej niż w poprzednich wyborach)[6]. Partia nie weszła do koalicji rządzącej. 9 września jej szeregi opuściła poseł Annika Olsen, która przeniosła się później do Framsókn[7][8]. Olsen ostatecznie zdecydowała o rezygnacji z mandatu co uczyni na koniec października, a jej miejsce w parlamencie zajmie kolejna osoba z listy Fólkaflokkurin Joen Magnus Rasmussen[9].
Organizacja Fólkaflokkurin
[edytuj | edytuj kod]Przewodniczący[10]:
Przewodniczący regionów[11]:
- Rannvá Isaksen – Norðoyar (Norðya Fólkafloksfelag)
- Katrin Kjartansdóttir, – Eysturoy (Eysturoyar Fólkafloksfelag)
- Áki Olsen – Północne Streymoy (Norðstreymoyar Fólkafloksfelag)
- Jan Vestergaard – Tórshavn (Havnar Framburðsfelag)
- Eggaba Andreasen – Vágar (Vága Fólkafloksfelag)
- Ingimar Tór Thomsen – Sandoy (Sandoyar Fólkafloksfelag)
- Jóhan Eli Poulsen – Suðuroy (Suðuroyar Fólkafloksfelag)
Przewodniczący Fólkaflokkurin
[edytuj | edytuj kod]Następujące osoby sprawowały funkcję przewodniczącego Partii Ludowej[12]:
- Jóannes Patursson (1939 – 1946)
- Thorstein Petersen (1946 – 1951)
- Hákun Djurhuus (1951 – 1980)
- Jógvan Sundstein (1980 – 1993)
- Anfinn Kallsberg (1993 – 2007)
- Jørgen Niclasen (2007 – 2022)
- Christian Andreasen (2022)
- Beinir Johannesen (od 2022)
Premierzy Wysp Owczych z ramienia partii
[edytuj | edytuj kod]Następujące osoby z Partii Ludowej sprawowały funkcję premiera Wysp Owczych[4]:
- Hákun Djurhuus (1963 – 1967)
- Jógvan Sundstein (1989 – 1991)
- Anfinn Kallsberg (1998 – 2004)
- Beinir Johannesen (od 2026)
Obecni parlamentarzyści Fólkaflokkurin
[edytuj | edytuj kod]Ostatnie wybory odbyły się na Wyspach Owczych 26 marca 2026[13]. Partia Ludowa uzyskała w nich 26,27% głosów, co dało jej sześć mandatów w Løgtingu, czyli o trzy mniej względem poprzednich wyborów[6]. Lista posłów obecnie sprawujących urząd z ramienia Fólkaflokkurin przedstawia się następująco[14]:
- Astrið Breckmann
- Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur
- Kristian Krog Hentze
- Bill Justinussen
- Fróði Magnussen
- Jørgen Niclasen
- Fía Selma Nielsen
- Árni Skaale
Poparcie w wyborach
[edytuj | edytuj kod]Wybory parlamentarne
[edytuj | edytuj kod]Wyniki Partii Ludowej w wyborach parlamentarnych przedstawiały się następująco[4][15]:
| Wybory | Løgting | Folketing | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Głosy | Mandaty | Głosy | Mandaty | ||||||||
| Liczba | % | +/– | Liczba | +/– | Liczba | % | +/– | Liczba | +/– | ||
| 1940 | 2 084 | 24,7 (2.) | — | 6/24
|
— | — | — | — | — | — | |
| 1943 (F) | 4 010 | 41,5 (1.) |  23,2
|
12/25
|
6
|
3 452 | 48,2 (1.) | — | 1/1
|
— | |
| 1945 (F) | 5 725 | 43,4 (1.) | 1,9
|
11/25
|
 1
|
3 990 | 46,2 (1.) | 2,0
|
1/1
|
| |
| 1946 | 5 396 | 40,9 (1.) | 2,5
|
8/18
|
3
|
— | — | — | — | — | |
| 1947 | — | — | — | — | — | 4 135 | 42,7 (1.) | 3,5
|
1/1
|
| |
| 1950 (F) | 3 750 | 32,3 (1.) | 8,6
|
8/25
|
|
nie brała udziału | |||||
| 1953 | — | — | — | — | — | nie brała udziału | |||||
| 1954 | 2 660 | 20,9 (3.) | 11,3
|
6/27
|
2
|
— | — | — | — | — | |
| 1957 | — | — | — | — | — | 2 574 | 37,6 (1.) | — | 1/2
|
— | |
| 1958 | 2 467 | 17,8 (4.) | 3,1
|
5/30
|
1
|
— | — | — | — | — | |
| 1960 | — | — | — | — | — | 2 158 | 19,9 (3.) | 17,7
|
0/2
|
1
| |
| 1962 | 3 068 | 20,2 (4.) | 2,4
|
6/29
|
1
|
— | — | — | — | — | |
| 1964 | — | — | — | — | — | 2 622 | 25,0 (3.) | 5,1
|
1/2
|
1
| |
| 1966 (F) | 3 811 | 21,6 (3.) | 1,4
|
6/26
|
|
3 549 | 33,6 (2.) | 13,6
|
1/2
|
| |
| 1968 | — | — | — | — | — | 4 294 | 34,4 (1.) | 0,8
|
1/2
|
| |
| 1970 | 3 617 | 20,0 (4.) | 1,6
|
5/26
|
1
|
— | — | — | — | — | |
| 1971 | — | — | — | — | — | 2 680 | 20,4 (3.) | 14,0
|
1/2
|
| |
| 1973 | — | — | — | — | — | 2 690 | 20,4 (3.) |
|
0/2
|
1
| |
| 1974 | 4 069 | 20,5 (3.) | 0,5
|
5/26
|
|
— | — | — | — | — | |
| 1975 | — | — | — | — | — | 2 957 | 21,3 (4.) | 0,9
|
0/2
|
| |
| 1977 | — | — | — | — | — | 2 773 | 17,0 (4.) | 4,3
|
0/2
|
| |
| 1978 | 4 067 | 17,8 (4.) | 2,7
|
6/32
|
1
|
— | — | — | — | — | |
| 1979 | — | — | — | — | — | 3 005 | 16,1 (4.) | 0,9
|
0/2
|
| |
| 1980 | 4 399 | 18,9 (4.) | 0,9
|
6/32
|
|
— | — | — | — | — | |
| 1981 | — | — | — | — | — | 3 073 | 18,5 (4.) | 2,4
|
0/2
|
| |
| 1984 (F) | 5 446 | 21,6 (2.) | 2,7
|
7/32
|
1
|
4 605 | 25,1 (2.) | 6,6
|
1/2
|
1
| |
| 1987 | — | — | — | — | — | 6 411 | 28,8 (1.) | 3,7
|
1/2
|
| |
| 1988 (F) | 6 692 | 23,2 (1.) | 1,6
|
8/32
|
1
|
5 655 | 24,7 (2.) | 0,4
|
1/2
|
| |
| 1990 (F) | 6 234 | 21,9 (2.) | 1,3
|
7/32
|
1
|
4 582 | 25,6 (2.) | 0,9
|
1/2
|
| |
| 1994 (F) | 4 091 | 16,0 (2.) | 5,9
|
6/32
|
1
|
4 159 | 21,7 (2.) | 3,9
|
1/2
|
| |
| 1998 (F) | 5 884 | 21,3 (2.) | 5,3
|
8/32
|
2
|
5 569 | 26,9 (1.) | 5,2
|
1/2
|
| |
| 2001 | — | — | — | — | — | 5 417 | 20,5 (4.) | 6,4
|
0/2
|
1
| |
| 2002 | 6 352 | 20,8 (4.) | 0,5
|
7/32
|
1
|
— | — | — | — | — | |
| 2004 | 6 530 | 20,6 (4.) | 0,2
|
7/32
|
|
— | — | — | — | — | |
| 2005 | — | — | — | — | — | 5 967 | 24,0 (2.) | 3,5
|
1/2
|
1
| |
| 2007 | — | — | — | — | — | 4 782 | 20,5 (3.) | 3,5
|
0/2
|
1
| |
| 2008 | 6 240 | 20,1 (3.) | 0,5
|
7/33
|
|
— | — | — | — | — | |
| 2011 (F) | 6 883 | 22,5 (2.) | 2,4
|
8/33
|
1
|
3 932 | 19,0 (4.) | 1,5
|
0/2
|
| |
| 2015 (F) | 6 102 | 18,9 (3.) | 3,6
|
6/33
|
2
|
4 368 | 18,7 (4.) | 0,3
|
0/2
|
| |
| 2019 (F) | — | — | — | — | — | 6 181 | 23,8 (3.) | 5,1
|
0/2
|
|
|
| 2019 | 8 298 | 24,5 (1.) | 5,6
|
8/33
|
2
|
— | — | — | — | — | |
| 2022 (F) | — | — | — | — | — | 4 222 | 15,6 (4.) | 8,2
|
0/2
|
| |
| 2022 | 6 473 | 18,9 (3.) | 4,6
|
6/33
|
2
|
— | — | — | — | — | |
| 2026 (F) | — | — | — | — | — | 4 383 | 15,0 (3.) | 0,6
|
0/2
|
| |
| 2026 | 9 451 | 26,7 (1.) | 7,8
|
9/33
|
3
|
— | — | — | — | — | |
Wybory samorządowe
[edytuj | edytuj kod]Wyniki Partii Ludowej w wyborach samorządowych przedstawiały się następująco[15][16]:
| Wybory | Rady gmin | |||
|---|---|---|---|---|
| Głosy | Mandaty | |||
| % | +/– | Liczba | +/– | |
| 1996 | — | — | 153/277
|
— |
| 2000 | 36,2 | — | 137/272
|
16
|
| 2004 | 37,1 | 0,9
|
106/220
|
31
|
| 2008 | 30,1 | 7,0
|
79/210
|
27
|
| 2012 | 37,6 | 7,5
|
120/203
|
41
|
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Bygnaður. Fólkaflokkurin. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
- ↑ Legislative elections. parties-and-elections.eu. [dostęp 2015-10-21]. (ang.).
- ↑ Maria Ackrén: The Faroe Islands: Options for Independence. Wyd. 1. Island Studies Journal, s. 223-238. [dostęp 2015-10-21]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l Søga. Fólkaflokkurin. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
- ↑ a b Election for the Faroese Parlament by districts and parties. Hagstova. [dostęp 2015-10-21]. (ang.).
- ↑ a b Løgtingsval 1. september 2015. Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19]. (far.).
- ↑ Hallur av Rana: Annika Olsen tikið seg úr Fólkaflokkinum. in.fo, 2015-09-09. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
- ↑ Johnsigurd Johannesen: Annika farin upp í Framsókn. Kringvarp Føroya, 2015-09-17. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
- ↑ Sverri Egholm: Annika Olsen tikið seg úr Framsókn. portal.fo, 2015-09-20. [dostęp 2015-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-22)]. (far.).
- ↑ Søgan [online], Fólkaflokkurin [dostęp 2026-04-18] [zarchiwizowane z adresu 2026-04-03] (far.).
- ↑ Veljarafeløg [online], Fólkaflokkurin [dostęp 2026-04-18] (far.).
- ↑ Veljarafeløg [online] [dostęp 2026-04-18] (far.).
- ↑ Løgtingsval 2026 úrslit [online], Kringvarp Føroya [dostęp 2026-04-18] (far.).
- ↑ Tingfólk [online], logting.fo [dostęp 2026-04-18] (far.).
- ↑ a b Valúrslit. Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
- ↑ Kommunufrágreiðingar. W: Frágreiðing um kommunurnar. Helge Justinussen (red.). T. I. Cz. 2. Tórshavn: Føroya landsstýri, czerwiec 1998, s. 16-456. ISBN 99918-3-044-8. [dostęp 2015-10-21]. (far.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Fólkaflokkurin. [dostęp 2015-10-21]. (far.).