Władcy Danii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dania
Godło Danii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Danii
Portal Portal Dania

Władcy Danii (do X wieku)[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: legendarni władcy Danii.

O wielu królach mamy informacje jedynie na podstawie wzmianek, czasem przelotnych, w różnych materiałach - głównie kronikach lub sagach. Źródłami były między innymi Beowulf, Gesta Danorum, Chronicon Lethrense, Kronika z Roskilde oraz prace Adama z Bremy (zob. średniowieczne kroniki duńskie).

Królestwo Danii (X wiek - 1397)[edytuj | edytuj kod]

Skjoldungowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Gorm of Denmark cropped.jpg Gorm Stary
Gorm den Gamle
 ?-ok. 958  ?-958 Kanut I Król Danii
Harald Blåtand (Roskilde Domkirke).JPG Harald Sinozęby
Harald 1. Blåtand
ok. 911-1 listopada 987 958-987 Gorm Stary
Tyra Danebod
Król Danii
Król Norwegii
Sweyn Forkbeard.jpg Swen Widłobrody
Svend 1. Tveskæg
ok. 960-3 lutego 1014
Gainsborough
987-1014 Harald Sinozęby
Gunhilda
Król Danii
Król Norwegii
Król Anglii
Harald 2 ukendt kunstner 1685.jpg Harald Svensson
Harald 2.
 ?-1018 1014-1018 Swen Widłobrody
Sygryda Storråda
Król Danii
Kanut Wielki.jpg Kanut Wielki
Knud 2. den Store
996/997-12 listopada 1035
Shaftesbury
1018-1035 Swen Widłobrody
Sygryda Storråda
Król Danii
Król Norwegii
Król Anglii
Hardekanut.jpg Hardekanut
Knud 3. Hardeknud
1018-8 czerwca 1042
Lambeth
1035-1042 Kanut Wielki
Emma z Normandii
Król Danii
Król Anglii

Ynglingowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Magnus den Gode.jpg Magnus I Dobry
Magnus den Gode
1024-25 października 1047 1042-1047 Olaf II Święty
Astryda Olofsdotter
Król Danii
król Norwegii

Estrydsenidzi[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Svend Estridsen (Roskilde Domkirke).JPG Swen II Estrydsen
Svend 2. Estridsen
ok. 1019-29 kwietnia 1076 1047-1076 Ulf Torgilsson
Estryda Małgorzata
Król Danii
Harald 3. Hen.jpg Harald Hein
Harald 3. Hen
ok. 1041-17 kwietnia 1080 1076-1080 Swen II Estrydsen
Elżbieta Jarosławówna
Król Danii
Skt. Knud den Hellige.JPG Kanut IV Święty
Knud 4. den Hellige
ok. 1043-10 lipca 1086
Odense
1080-1086 Swen II Estrydsen
Elżbieta Jarosławówna
Król Danii
święty Kościoła katolickiego
Oluf hunger.jpg Olaf I Głód
Oluf 1. Hunger
ok. 1050-18 sierpnia 1095 1086-1095 Swen II Estrydsen
Elżbieta Jarosławówna
Król Danii
Jarl Szlezwika
Erik 1. Ejegod.jpg Eryk I Zawsze Dobry
Erik 1. Ejegod
ok. 1055-10 lipca 1103
Pafos
1095-1103 Swen II Estrydsen
Elżbieta Jarosławówna
Król Danii
Kong niels.jpg Niels Stary
Niels
ok. 1064-25 czerwca 1134
Szlezwik
1103-1134 Swen II Estrydsen
Elżbieta Jarosławówna
Król Danii
Erik emune.jpg Eryk II Pamiętny
Erik 2. Emune
ok. 1100-18 września 1137
Ribe
1134-1137 Eryk I Zawsze Dobry Król Danii
Erik lam.jpg Eryk III Jagnię
Erik 3. Lam
ok. 1105
Fionia-8 sierpnia 1146
Odense
1137-1146 Haakon Sunivasson
Ragnhilda Duńska
Król Danii
Swen.jpg Swen III Grade
Svend 3. Grathe
ok. 1125-23 października 1157
Grathe Hede
1146-1157 Eryk II Pamiętny
Thunna
Król Danii
(współrządy z Kanutem V i Waldemarem Wielkim)
Canute V of Denmark.jpg Kanut V
Knud 5.
ok. 1129-9 sierpnia 1157
Roskilde
1146-1157 Magnus Silny
Ryksa Piastówna
Król Danii
(współrządy ze Swenem Grade i Waldemarem Wielkim)
Valdemar 1. den Store.jpg Waldemar I Wielki
Valdemar 1. den Store
14 stycznia 1131-12 maja 1182
Ringsted
1146-1182 Kanut Lavard
Ingeborga Nowogrodzka
Król Danii
(do 1157 wspólnie ze Swenem III Grade i Kanutem V)
Książę Szlezwika
Knud 4. Valdemarsen.jpg Kanut VI
Knud 6.
1163-12 listopada 1202
Ringsted
1182-1202 Waldemar I Wielki
Zofia Rurykowiczówna
Król Danii
Valdemar sejr.jpg Waldemar II Zwycięski
Valdemar 2. Sejr
28 czerwca 1170
28 marca 1241
Vordingborg
1202-1241 Waldemar I Wielki
Zofia Włodzimierzówna
Valdemar den Unge 1209-1231.jpg Waldemar Młodszy
Valdemar den Unge
1209
Kopenhaga-28 listopada 1231
1215-1231 Waldemar II Zwycięski
Małgorzata Dagmara
Król Danii
Koregent
Eric IV of Denmark.jpg Eryk IV Denar od pługa
Erik 4. Plovpenning
1216
Kopenhaga-10 sierpnia 1250
Kopenhaga
1241-1250 Waldemar II Zwycięski
Berengaria Portugalska
Król Danii
Abel af Danmark.JPG Abel
Abel
1218-29 czerwca 1252
Oedensworth
1250-1252 Waldemar II Zwycięski
Berengaria Portugalska
Król Danii
Książę Szlezwika
Christoffer I Ribe.JPG Krzysztof I
Christoffer 1.
1219-29 maja 1259
Ribe
1252-1259 Waldemar II Zwycięski
Berengaria Portugalska
Król Danii
Eric V of Denmark.jpg Eryk Glipping
Erik 5. Glipping
1249
Lolland-22 listopada 1286
Viborg
1259-1286 Krzysztof I
Małgorzata Sambiria
Król Danii
Erik menved cropped.jpg Eryk Menved
Erik 6. Menved
1274-13 listopada 1319 1286-1319 Eryk Glipping
Agnieszka brandenburska
Król Danii
Christoffer II af Danmark.JPG Krzysztof II
Christoffer 2.
29 września 1276-2 sierpnia 1332
Soro
1319-1326
Usunięty
Eryk Glipping
Agnieszka brandenburska
Król Danii
Eryk
Erik Christoffersen
ok. 1307-1332 1321-1332
Usunięty
Krzysztof II
Eufemia pomorska
Koregent
Valdemar 3 kongesegl.jpg Waldemar III
Valdemar 3.
1314-1364 1326-1329 Eryk II von Schleswig
Adelajda Holsztyńska
Król Danii
Christoffer II af Danmark.JPG Krzysztof II
Christoffer 2.
Ponownie
29 września 1276-2 sierpnia 1332
Soro
1329-1332 Eryk Glipping
Agnieszka brandenburska
Król Danii
Eryk
Erik Christoffersen
ok. 1307-1332 1329-1332 Krzysztof II
Eufemia pomorska
Koregent
Ponownie
Bezkrólewie 1332-1340
Valdemar atterdag dk.jpg Waldemar Atterdag
Valdemar 4. Atterdag
ok. 1320-24 października 1375 1340-1375 Krzysztof II
Eufemia pomorska
Król Danii

Folkungowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Oluf 2 of Denmark (Kronborg tapestries) cropped.jpg Olaf Haakonsson
Oluf 2.
grudzień 1370-23 sierpnia 1387 3 maja 1375-23 sierpnia 1387 Haakon VI Magnusson
Małgorzata I
Król Danii jako Olaf II
Król Norwegii jako Olaf IV
Margaret of Denmark, Norway & Sweden (1389) effigy 2010 (2).jpg Małgorzata I
Margrete 1.
1353 Vordingborg-28 października 1412
Flensburg
3 maja 1375-23 sierpnia 1387 Waldemar Atterdag
Jadwiga ze Szlezwiku
Regentka
23 sierpnia 1387-28 października 1412 Formalnie nadal regentka, faktycznie samodzielna władczyni
Królowa Norwegii
Królowa Danii
Królowa Szwecji

Unia kalmarska (1397–1523)[edytuj | edytuj kod]

Gryfici[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
ErichI.1500.JPG Eryk Pomorski
Erik 7. af Pommern
11 czerwca 1382
Darłowo-16 czerwca 1459
Darłowo
17 czerwca 1396[a]-1439
Usunięty
Warcisław VII
Maria meklemburska
Król Norwegii
Król Danii
Król Szwecji
Książę słupski
książę stargardzki

Wittelsbachowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Christopher of Bavaria.jpg Krzysztof Bawarski
Christoffer 3. af Bayern
26 lutego 1416
Neumarkt-5 stycznia 1448
Helsingborg
9 kwietnia 1440-5 stycznia 1448 Jan Wittelsbach (Pfalz-Neumarkt)
Katarzyna pomorska
Król Norwegii
Król Danii
Król Szwecji

Oldenburgowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Christian I of Denmark.jpg Chrystian I Oldenburg
Christian 1.
luty 1426 Oldenburg-21 maja 1481
Kopenhaga
1 września 1448-21 maja 1481 Dietrich Oldenburg
Jadwiga von Schauenburg
Król Norwegii
Król Danii
Król Szwecji
Książę Szlezwika
Książę Holsztynu
Hans of Denmark.jpg Jan Oldenburg
Hans
2 lutego 1455
Aalborg-20 lutego 1513
Aalborg
21 maja 1481-20 lutego 1513 Chrystian I Oldenburg
Dorota brandenburska
Król Norwegii
Król Danii
Król Szwecji
Książę Szlezwika-Holsztynu
ChristianIIb.jpg Chrystian II Oldenburg
Christian 2.
1 lipca 1481
Nyborg-25 stycznia 1559
Kalundborg
22 lipca 1513-20 stycznia 1523 Jan II Oldenburg
Krystyna Saska
Król Danii i Norwegii
Król Szwecji
Frederik 1-detail.jpg Fryderyk I Oldenburg
Frederik 1.
7 października 1471
Haderslevhus-10 kwietnia 1533
Gottorp
14 kwietnia 1523-10 kwietnia 1533 Chrystian I Oldenburg
Dorota brandenburska
Król Norwegii
Król Danii

Królestwo Danii i Norwegii (1523-1814)[edytuj | edytuj kod]

6 czerwca 1523 doszło do ostatecznego zerwania unii kalmarskiej.

Oldenburgowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Frederik 1-detail.jpg Fryderyk I Oldenburg
Frederik 1.
7 października 1471
Haderslevhus-10 kwietnia 1533
Gottorp
6 czerwca 1523-10 kwietnia 1533 Chrystian I Oldenburg
Dorota brandenburska
Król Danii i Norwegii
Bezkrólewie 1533-1534
Christian III.jpg Chrystian III Oldenburg
Christian 3.
12 sierpnia 1503
Gottorp-1 stycznia 1559
Koldynga
4 lipca 1534-1 stycznia 1559
Usunięty
Fryderyk I Oldenburg
Anna Hohenzollern
Król Danii
Król Norwegii
1581 Lorck Frederik 2.(crop).jpg Fryderyk II Oldenburg
Frederik 2.
1 lipca 1534
Hadersleben-4 kwietnia 1588
Antvorskov
1 stycznia 1559-4 kwietnia 1588 Chrystian III Oldenburg
Dorota von Sachsen-Lauenburg
Król Danii i Norwegii
Kristian IV av Danmark, malning av Pieter Isaacsz 1611-1616.jpg Chrystian IV
Christian 4.
12 kwietnia 1577
Frederiksborg-28 lutego 1648
Kopenhaga
4 kwietnia 1588-28 lutego 1648 Fryderyk II Oldenburg
Zofia von Mecklemburg-Schwerin
Król Danii i Norwegii
Frederik3ofdenmark.jpg Fryderyk III Oldenburg
Frederik 3.
18 marca 1609
Haderslev-19 lutego 1670
Kopenhaga
28 lutego 1648-19 lutego 1670 Chrystian IV Oldenburg
Anna Katarzyna Brandenburska
Król Danii i Norwegii
Christian V of Denmark.jpg Chrystian V
Christian 5.
15 kwietnia 1646
Flensburg-25 sierpnia 1699
Kopenhaga
19 lutego 1670-25 sierpnia 1699 Fryderyk III Oldenburg
Zofia Amelia Brunswick-Lüneburg
Król Danii i Norwegii
Frederik 4 Danmark.jpg Fryderyk IV Oldenburg
Frederik 4.
11 października 1671
Kopenhaga-12 października 1730
Odense
25 sierpnia 1699-12 października 1730 Chrystian V Oldenburg
Charlotta Amelia von Hessen-Kassel
Król Danii i Norwegii
Christian VI (Søndre Brekke Gaard).JPG Chrystian VI
Christian 6.
30 listopada 1699
Kopenhaga-6 sierpnia 1746
Hørsholm
12 października 1730-6 sierpnia 1746 Fryderyk IV Oldenburg
Ludwika meklemburska
Król Danii i Norwegii
Portræt af kong Frederik V.jpg Fryderyk V Oldenburg
Frederik 5.
31 marca 1723
Kopenhaga-13 stycznia 1766
Christiansborg
6 sierpnia 1746-13 stycznia 1766 Chrystian VI Oldenburg
Zofia Magdalena von Brandenburg-Kulmbach
Król Danii i Norwegii
Christian Syvtal.JPG Chrystian VII
Christian 7.
29 stycznia 1749
Kopenhaga-13 marca 1808
Rendsburg
13 stycznia 1766-13 marca 1808 Fryderyk V Oldenburg
Ludwika Hanowerska
Król Danii i Norwegii
Christoph Wilhelm Wohlien - Portræt af Frederik VI.jpg Fryderyk VI
Frederik 6.
28 stycznia 1768
Kopenhaga-12 marca 1839
Kopenhaga
13 marca 1808-14 stycznia 1814 Chrystian VII Oldenburg
Karolina Matylda Hanowerska
Król Danii
Król Norwegii

Królestwo Danii (1814- )[edytuj | edytuj kod]

14 stycznia 1814 nastąpiło zerwanie unii duńsko-norweskiej.

Oldenburgowie[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
Christoph Wilhelm Wohlien - Portræt af Frederik VI.jpg Fryderyk VI Oldenburg
Frederik 6.
28 stycznia 1768
Kopenhaga-12 marca 1839
Kopenhaga
14 stycznia 1814-12 marca
1839
Chrystian VII Oldenburg
Karolina Matylda Hanowerska
Król Danii
Król Norwegii
Christian Frederick, Hereditary Prince of Denmark.jpg Chrystian VIII Oldenburg
Christian 8.
18 września 1786
Kopenhaga-20 stycznia 1848
Kopenhaga
12 marca 1839-20 stycznia 1848 Fryderyk Oldenburg
Zofia Fryderyka Mecklenburg-Schwerin
Król Danii
Król Norwegii
Frederik VII af August Schiøtt.jpg Fryderyk VII
Frederik 7.
6 października 1808
Kopenhaga-15 listopada 1863
Glücksburg
20 stycznia 1848-15 listopada 1863 Chrystian VIII Oldenburg
Charlotta von Mecklenburg-Schwerin
Król Danii

Oldenburgowie, linia Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glüksburg[edytuj | edytuj kod]

Wizerunek Imię Daty życia Lata panowania Ojciec
i matka
Tytuł
1818 Christian-05.jpg Chrystian IX
Christian 9.
8 kwietnia 1818
Gottorp-29 stycznia 1906
Kopenhaga
15 listopada 1863-29 stycznia 1906 Fryderyk Wilhelm Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg
Luiza Karolina Hessen-Kassel
Król Danii
Frederik VIII of Denmark 1909.jpg Fryderyk VIII
Frederik 8.
3 czerwca 1843
Kopenhaga-14 maja 1912
Hamburg
29 stycznia 1906-14 maja 1912 Chrystian IX
Luiza Hessen-Kassel
Król Danii
Bundesarchiv Bild 102-00102A, König Christian X. von Dänemark.jpg Chrystian X
Christian 10.
26 września 1870
Kopenhaga-20 kwietnia 1947
Kopenhaga
14 maja 1912-20 kwietni 1947 Fryderyk VIII Duński
Lovisa Bernadotte
Król Danii
Król Islandii
Frederik IX.jpg Fryderyk IX
Frederik 9.
11 marca 1899
Schloss Sorgenfri-14 stycznia 1972
Kopenhaga
20 kwietni 1947-14 stycznia 1972 Chrystian X Glücksburg
Aleksandra Mecklenburg-Schwerin
Król Danii
Drottning Margrethe av Danmark crop.jpg Małgorzata II
Margrete 2.
16 kwietnia 1940
Kopenhaga-
14 stycznia 1972 - Fryderyk IX Duński
Ingrid Bernadotte
Królowa Danii

Imiona władców Danii[edytuj | edytuj kod]

Następcą tronu duńskiego jest książę Fryderyk. Od późnego Średniowiecza utrzymuje się tradycja, że panujący płci męskiej, na przemian noszą imię Fryderyk lub Chrystian. W praktyce wszyscy królewscy potomkowie płci męskiej mają wśród swych wielu imion zawsze oba: Fryderyk i Chrystian i przybierają jedno z nich w chwili wstąpienia na tron.

Uwagi

  1. Data koronacji. Wybrany na króla został po 6 stycznia 1396.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Busck, S. (ed.) (2002) Danmarks historie i grundtræk, Aarhus: Aarhus Universitetsforlag
  • Czapliński, W. (1982) Dzieje Danii nowożytnej (1500-1975), Warszawa: PWN
  • Czapliński, W., Górski, K. (1965) Historia Danii, Wrocław: Ossolineum
  • Lauring, P. (1979) Danmarks konger, København: Høst & Søn

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]