Fatos Arapi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fatos Arapi
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1930
Zvernec (Albania)
Data i miejsce śmierci 11 października 2018
Tirana, (Albania)
Narodowość albańska
Język albański
Alma Mater Uniwersytet Tirański
Dziedzina sztuki poezja, proza, dramat
Ważne dzieła

Shtigjet poetike

Fatos Arapi (ur. 19 lipca 1930 we wsi Zvernec k. Wlory, zm. 11 października 2018 w Tiranie[1][2]) – poeta, prozaik i tłumacz albański.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował nauki ekonomiczne i matematykę na Uniwersytecie Tirańskim, a także na wydziale matematyczno-ekonomicznym uniwersytetu sofijskiego. Pracował potem jako dziennikarz i pracownik naukowy Wydziału Historyczno-Filologicznego Uniwersytetu Tirańskiego. Pierwsze wiersze publikował w latach sześćdziesiątych. Tłumaczył na język albański m.in. poezje Safony i Pablo Nerudy, wydał antologię współczesnej poezji tureckiej. W 1997 redagował pierwsze tłumaczenie na język albański wierszy Wisławy Szymborskiej. W tym samym roku wydał wspomnienia Kujtohem që jam.

W 1998 otrzymał nagrodę Lofata na III Dniach Poezji Bałkańskiej, odbywających się w Turcji. W 2008 r. został laureatem Złotego Wieńca na Strużańskich Wieczorach Poezji, odbywających się w macedońskim mieście Struga[3]. Po wylewie krwi do mózgu przez ostatnie dziesięć lat swojego życia nie opuszczał rodzinnego domu[4].

Poezja[edytuj | edytuj kod]

  • Shtigjet poetike (Ścieżki poetyckie) 1962
  • Partizani pa emër (Partyzant bez imienia) 1962
  • Poema dhe vjersha (Poematy i wiersze) 1966
  • Ritme të hekura (Rytmy żelazne) 1968
  • Kaltësirat (Błękity, 1971)
  • Më vjen keq për Jagon (1994)
  • In-tenebris... (1996)
  • Gloria victis, 1997
  • Vellezer Hamlete (Bracia Hamleci), 2001
  • Shëtitje pa veten (Spacer bez siebie), 2007

Proza[edytuj | edytuj kod]

  • 1970: Patat e egra (Dzikie kartofle, nowela)
  • 1970: Dhjetori i shqetësuar (Niespokojny grudzień, powieść)
  • 1972: Dikush më buzëqeshte (Ktoś się do mnie uśmiechnął)
  • 1978: Shoket (Przyjaciele)
  • 1985: Cipa e borës (powieść)
  • 1986: Këngë të moçme shqiptare (Dawne pieśni albańskie)
  • 1999: Gjeniu pa koke (Geniusz bez głowy)

Dramat[edytuj | edytuj kod]

  • Partizani pa emer (Partyzant bez imienia) 1962
  • Qezari dhe ushtari i mirë Shvejk (Cezar i dobry wojak Szwejk) 1995

Polskie tłumaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Dajcie mi imię, przeł. M. Saneja, Wyd. Komograf, Ożarów 2013.
  • Dachau, Życie, Śmierć Skanderbega, Zdarzenie, Dedykacja w dzienniku Anny Frank, Rodzinny dom, Na ramieniu mojego czasu, Ten czas, Na stole, Jedyna, Zanurzyłem się w wodach Jońskiego Morza, Wyjeżdżając z Vlory, Miliony miłości, Ty przyjdziesz, Porzuć nienawiść, Oto moja ziemia, Mamy wiele błękitów nieba, Po co przyszedłem na świat, 8 wersów, Miłość, Chwila nad morzem, [w:] Nie jest za późno na miłość. Antologia poezji albańskiej XX wieku, przeł. M. Saneja, Sejny 2005.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press: 2010, s. 16. ISBN 978-0-8108-7380-3.
  2. Ndahet nga jeta shkrimtari Fatos Arapi, gazetatema.net [dostęp 2018-10-11] (alb.).
  3. E.Demo, Elementi shqiptar që zbuti Strugën, Shekulli 14 IV 2008
  4. Ndahet nga jeta shkrimtari i njohur shqiptar, panorama.com.al [dostęp 2018-10-11] (alb.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]